ดอกหญ้าหางหมาคืออะไร ชื่อวิทยาศาสตร์ ความหมาย และเป็นวัชพืชไหม

ดอกหญ้าหางหมาคือช่อดอกทรงแท่งที่มีขนแข็งฟูรอบแกนของหญ้าสกุล Setaria วงศ์หญ้า (Poaceae) ชนิดที่มีชื่อไทยบันทึกไว้ในฐานข้อมูลชื่อพืช MMPND ได้แก่ หญ้าหางหมาจิ้งจอก (Setaria parviflora ชื่อพ้อง S. geniculata) และหญ้าหางหมาน้อย (Setaria pumila) ขณะที่ในจีนและญี่ปุ่น หญ้าที่ถูกเรียกว่าหางหมาคือ Setaria viridis ชื่อ “หางหมา” จึงไม่ได้ชี้ไปที่พืชชนิดเดียว และยังเป็นชื่อหนึ่งของไม้พุ่มหางหมาจอก (Uraria crinita) ซึ่งเป็นพืชวงศ์ถั่ว ไม่ใช่หญ้า

เรียบเรียงโดย ทีมบรรณาธิการ Empirememes · ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 11 กันยายน 2569

ดอกหญ้าหางหมาคืออะไร และคนไทยหมายถึงพืชชนิดใด?

เมื่อคนไทยพูดถึงดอกหญ้าหางหมา แทบทุกครั้งหมายถึงช่อดอกของหญ้าในสกุล Setaria ซึ่งชื่อภาษาอังกฤษของหลายชนิดลงท้ายด้วย foxtail หรือ bristlegrass ช่อดอกของหญ้ากลุ่มนี้เป็นแท่งกลมยาว ดอกย่อยเล็ก ๆ อัดกันแน่นรอบแกน และแต่ละกลุ่มดอกมีขนแข็งยื่นออกมา มองจากไกลจึงดูฟูเหมือนหางสัตว์ ส่วนที่คนเรียกว่า “ดอก” จริง ๆ แล้วคือช่อดอกทั้งช่อ ไม่ใช่ดอกเดี่ยวแบบดอกไม้ทั่วไป

ปัญหาคือภาษาไทยไม่มีชื่อ “หญ้าหางหมา” เฉย ๆ ที่ผูกกับพืชชนิดเดียว ฐานข้อมูลชื่อพืชหลายภาษา MMPND ของมหาวิทยาลัยเมลเบิร์นให้ชื่อไทยที่ขึ้นต้นด้วยหางหมาไว้กับหญ้า Setaria อย่างน้อย 3 แท็กซอน คือ หญ้าหางหมาจิ้งจอกสำหรับ Setaria parviflora และ Setaria pumila subsp. pallidefusca กับหญ้าหางหมาน้อยสำหรับ Setaria pumila ส่วนธัญพืช Setaria italica ก็มีชื่อไทยว่าข้าวฟ่างหางหมา

ชื่อนี้ยังข้ามไปใช้กับพืชคนละวงศ์ด้วย อุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ระบุชื่ออื่นของหางหมาจอก (Uraria crinita) ว่ามีทั้ง หญ้าหางแมว หางกระรอก หญ้าตะขาบ ขี้หนอน หางอ้น และ “หางหมา” หางหมาจอกเป็นไม้พุ่มวงศ์ถั่ว มีใบประกอบและช่อดอกสีม่วงชมพูเป็นแท่ง ถ้าใครเห็นช่อดอกสีม่วงยาวบนไม้พุ่มแล้วเรียกว่าหางหมา ก็อาจกำลังหมายถึงพืชชนิดนี้ ไม่ใช่หญ้า

หญ้าหางหมามีชื่อวิทยาศาสตร์ว่าอะไร?

ขึ้นอยู่กับว่าหมายถึงชื่อไทยแบบไหน ตารางด้านล่างรวบรวมพืชที่มีชื่อไทยเกี่ยวกับหางหมาหรือถูกเรียกว่าหางหมา ทุกแถวเป็นชื่อที่เราพบในแหล่งอ้างอิงที่เปิดตรวจจริง ยกเว้นชื่อหญ้าหางสุนัขของ Setaria viridis ที่คนไทยแปลมาจากชื่อจีน

สังเกตว่าชื่อหญ้าหางหมาจิ้งจอกถูกใช้กับ 2 แท็กซอนในฐานข้อมูลเดียวกัน และคำว่าหางกระรอกถูกใช้ทั้งกับหญ้า Setaria verticillata และเป็นชื่อเรียกในกรุงเทพฯ ของไม้พุ่มหางหมาจอก ตามที่วิกิพีเดียภาษาไทยบันทึกไว้ อีกเรื่องคือชื่อ Setaria geniculata ที่วิกิพีเดียภาษาไทยและบ้านและสวนใช้ ปัจจุบัน MMPND จัดเป็นชื่อพ้องภายใต้ Setaria parviflora ถ้าค้นชื่อหนึ่งไม่เจอ ให้ลองค้นอีกชื่อ

ลักษณะของดอกหญ้าหางหมาเป็นอย่างไร และพบได้ที่ไหน?

หญ้ากลุ่ม Setaria มีโครงสร้างคล้ายกัน คือช่อดอกเป็นแท่งกลมที่ปลายลำต้น ประกอบด้วยดอกย่อยจำนวนมากอัดกันแน่น ใต้ดอกย่อยมีขนแข็งที่ทำให้ช่อดูฟู สีของช่อต่างกันตามชนิดและอายุ มีตั้งแต่เขียว ม่วง สีฟางข้าว ไปจนถึงเหลือง แต่ละแหล่งให้ตัวเลขต่างกันบ้าง เราจึงแยกให้เห็นตามชนิด

หญ้าหางหมาจิ้งจอก

วิกิพีเดียภาษาไทยบรรยายว่าเป็นหญ้าฤดูเดียว มักขึ้นเป็นกอ แตกกิ่งและออกรากตามข้อ สูง 50 ถึง 100 เซนติเมตร ใบเป็นเส้นตรง ลิกุลเป็นขน ช่อดอกทรงคล้ายลำเทียน สีฟางข้าว ยาว 10 ถึง 20 เซนติเมตร ออกดอกปีละครั้ง และขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด

บ้านและสวนให้ข้อมูลต่างออกไปบางจุด คือสูง 50 ถึง 150 เซนติเมตร ใบรูปแถบแคบยาว 10 ถึง 20 เซนติเมตร ข้อและกาบใบสีม่วงแดง และช่อดอกเป็นแท่งกระบอกยาวเพียง 2 ถึง 4 เซนติเมตร มีขนบาง ๆ สีแดง เมื่อแก่เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อน ความยาวช่อดอกของสองแหล่งต่างกันมาก วิกิพีเดียอ้างหนังสือวัชพืชของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ส่วนบ้านและสวนไม่ได้ระบุที่มา

หญ้าหางสุนัข Setaria viridis

เว็บไซต์ kahaku.go.jp ของญี่ปุ่นบรรยายว่าเป็นไม้ล้มลุกปีเดียว สูง 20 ถึง 70 เซนติเมตร ออกดอกเดือนกรกฎาคมถึงตุลาคม ช่อดอกทรงกระบอกห้อยลงเล็กน้อย ดอกย่อยขนาดราวเมล็ดข้าวอยู่รวมกันเป็นชุดละ 2 ถึง 3 ดอก ที่โคนแต่ละชุดมีขนแข็งยาวราว 1 เซนติเมตรมัดรวมกัน 3 ถึง 4 เส้น ขนเหล่านี้คือสิ่งที่ทำให้ช่อดอกดูเหมือนขนหางลูกหมา ส่วนฐานข้อมูลพืชมิกาวะให้ความสูง 30 ถึง 80 เซนติเมตร และช่อดอกยาว 3 ถึง 7 เซนติเมตร

หางหมาจอก ไม้พุ่มที่ถูกเรียกว่าหางหมา

วิกิพีเดียภาษาไทยบรรยายว่าหางหมาจอกเป็นไม้พุ่ม ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับ ผิวใบมัน ดอกย่อยจำนวนมากอัดกันแน่นเป็นแท่ง กลีบดอก 5 กลีบรูปดอกถั่ว สีม่วงแกมชมพู ผลเป็นฝักแบนคอดเป็นข้อ เมื่อสุกสีดำและไม่แตก ออกดอกช่วงเดือนกรกฎาคมถึงตุลาคม ความสูงที่แหล่งต่าง ๆ ระบุไม่ตรงกัน อุทยานพฤกษศาสตร์ ม.วลัยลักษณ์ ให้ 0.5 ถึง 1.5 เมตร ส่วนโพสต์ของเพจ dnpphitsanulok ให้สูงได้ถึง 1 เมตร และมีใบย่อย 5 ถึง 9 ใบ

พบได้ที่ไหนในประเทศไทย

หญ้าหางหมาจิ้งจอกชอบที่ชื้น วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าพบในนาหว่านและพื้นที่เกษตรกรรมในฤดูแล้ง ส่วนใหญ่อยู่ในภาคกลางและภาคเหนือ บ้านและสวนเสริมว่าพบทั้งในที่แห้งและชื้นแฉะ ตามนาข้าว แปลงเพาะปลูก และริมทาง โตเร็วและชอบแดดตลอดวัน

หญ้าหางหมาเป็นวัชพืชไหม?

หลายชนิดเป็นวัชพืช โดยเฉพาะในนาข้าวและพืชไร่ หน้าหญ้าหางหมาจิ้งจอกในวิกิพีเดียภาษาไทยใช้ข้อมูลจากหนังสือ Major Weeds in Thailand ของ Noda, Teerawatsakul, Prakongvongs และ Chaiwiratnukul ปี 1994 ที่จัดพิมพ์โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และบรรยายว่าหญ้าชนิดนี้พบในนาหว่านและพื้นที่เกษตร

หญ้าหางกระรอก (Setaria verticillata) มีข้อมูลละเอียดกว่า เพราะอยู่ในฐานข้อมูลศัตรูพืชในประเทศไทย (ippc.acfs.go.th) หมวดวัชพืช ฐานข้อมูลนี้บรรยายว่าเป็นวัชพืชใบแคบอายุฤดูเดียว สูงได้ถึง 1 เมตร ใบยาว 5 ถึง 30 เซนติเมตร ช่อดอกยาวได้ถึง 30 เซนติเมตร ออกดอกตลอดปี มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของแอฟริกาและเอเชีย และระบุพืชปลูกที่พบการระบาด เช่น ข้าวโพด อ้อย สับปะรด มะละกอ องุ่น และถั่วลิสง

นอกประเทศไทยก็เช่นกัน kahaku.go.jp บรรยายว่า Setaria viridis เป็นวัชพืชที่พบได้ทุกที่ในไร่และที่รกร้างทั่วญี่ปุ่น ส่วน Wikipedia ระบุว่า Setaria pumila อาจปกคลุมทุ่งหญ้าเลี้ยงโคนมในนิวซีแลนด์ได้ 20 ถึง 40 เปอร์เซ็นต์ จนผลผลิตน้ำนมลดลง

คนเลี้ยงสุนัขและแมวควรระวังอะไร

Wikipedia อธิบายว่าช่อหญ้าที่หลุดเป็นชิ้นพร้อมเมล็ด ซึ่งภาษาอังกฤษเรียกว่า foxtail มาจากหญ้าหลายสกุลรวมถึง Setaria ช่อหญ้าลักษณะนี้อาจเข้าไปในช่องหูสัตว์จนเจาะแก้วหู เข้าไปในรูจมูกแล้วฝังลึกในเนื้อเยื่อ หรือฝังตามซอกนิ้วเท้า หลังพาสุนัขไปวิ่งในทุ่งหญ้าที่หญ้าออกช่อ ควรตรวจหู จมูก และอุ้งเท้า ถ้าสัตว์สะบัดหัวบ่อยหรือจามไม่หยุด ควรพาไปพบสัตวแพทย์

หญ้าหางหมา หญ้าหางกระรอก และหญ้าหางจิ้งจอกต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่ชนิดพืช แม้ชื่อจะฟังคล้ายกันมาก วิธีจำที่ง่ายที่สุดคือแยกให้ออกว่าชื่อไหนเป็นคำแปลภาษาอังกฤษ ชื่อไหนเป็นชื่อไทยของหญ้าแต่ละชนิด และชื่อไหนเป็นชื่อพื้นบ้านของพืชคนละวงศ์

• หญ้าหางหมาจิ้งจอก: Setaria parviflora หรือชื่อเดิม S. geniculata ชื่ออังกฤษคือ knotroot foxtail ขึ้นในนาและพื้นที่เกษตร
• หญ้าหางกระรอก: ในฐานข้อมูลศัตรูพืชในประเทศไทยและ MMPND คือ Setaria verticillata ชื่ออังกฤษคือ bristly foxtail จุดเด่นคือขนแข็งที่โน้มลงและเกาะติดสิ่งต่าง ๆ
• หางกระรอกที่เป็นไม้พุ่ม: วิกิพีเดียภาษาไทยบันทึกว่าคนกรุงเทพฯ เรียกหางหมาจอก (Uraria crinita) ว่าหางกระรอก
• ข้าวฟ่างหางกระรอก: สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ใช้ชื่อนี้คู่กับข้าวฟ่างหางหมา สำหรับ Setaria italica ซึ่งเป็นพืชปลูก
• หญ้าหางจิ้งจอก: มักเป็นคำแปลของ foxtail ในภาษาอังกฤษ ชนิดที่ Wikipedia เรียกว่า green foxtail คือ Setaria viridis

ถ้าต้องแยกในภาคสนาม ให้ดูสองอย่าง อย่างแรกคือใบ หญ้ากลุ่ม Setaria มีใบเรียวยาวแบบใบหญ้า ส่วนหางหมาจอกมีใบประกอบหลายใบย่อยแบบพืชตระกูลถั่ว อย่างที่สองคือขน ถ้าลองลูบช่อดอกแล้วรู้สึกว่าเกาะติดมือหรือเสื้อ อาจเป็นหญ้าหางกระรอก เพราะขนของมันโน้มลงและพันกับสิ่งอื่นได้ง่าย

หญ้าหางหมาใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง?

ประโยชน์ที่ชัดที่สุดมาจากข้าวฟ่างหางหมาซึ่งเป็นพืชปลูก ส่วนหญ้าป่าใช้ในงานวิจัยและงานจัดดอกไม้

อาหารคนและอาหารสัตว์

บทความของสถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ลงวันที่ 12 มิถุนายน 2564 อธิบายว่าข้าวฟ่างหางกระรอกหรือข้าวฟ่างหางหมา (Setaria italica) เป็นธัญพืชเมล็ดเล็ก เมล็ดใช้ทำขนมขบเคี้ยวและอาหารธัญพืช และเป็นอาหารนกสวยงาม เมล็ดมีโปรตีน 18.1% และคาร์โบไฮเดรต 74.9% ส่วนลำต้นแห้งใช้เป็นอาหารปศุสัตว์ มีโปรตีนหยาบ 12.51% ศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติพัฒนาไว้ 2 พันธุ์ คือกินรี 1 และกินรี 2 ทนแล้งได้ดีและปลูกเป็นพืชรองหลังเก็บเกี่ยวพืชหลักได้

วิกิพีเดียภาษาไทยเสริมว่าในจีนใช้ข้าวฟ่างหางหมาเป็นอาหารของผู้สูงอายุและหญิงมีครรภ์ และนำไปทำน้ำส้มสายชูกับไวน์ ส่วน Wikipedia ระบุว่าข้าวฟ่างหางหมาปลูกในจีนแล้วตั้งแต่ราว 2700 ปีก่อนคริสตกาล

บรรพบุรุษของธัญพืชและพืชต้นแบบในงานวิจัย

Wikipedia ระบุว่า Setaria viridis เป็นบรรพบุรุษป่าของข้าวฟ่างหางหมา และนักวิจัยใช้เป็นพืชต้นแบบศึกษาการสังเคราะห์แสงแบบ C4 เพราะวงจรชีวิตสั้นเพียง 6 ถึง 8 สัปดาห์ kahaku.go.jp เขียนตรงกันว่าหญ้าชนิดนี้ผสมข้ามกับข้าวฟ่างได้และถูกมองว่าเป็นบรรพบุรุษ พร้อมตั้งข้อสังเกตว่าวันนี้ข้าวฟ่างแทบหายไปจากไร่ในญี่ปุ่นแล้ว แต่หญ้าบรรพบุรุษยังขึ้นอยู่ทั่วไป

ไม้ประดับและงานจัดดอกไม้

kahaku.go.jp บันทึกว่าหญ้ากลุ่มนี้นิยมใช้ในการจัดดอกไม้แบบญี่ปุ่นเพราะรูปทรงช่อที่แปลกตา และชนิดคินเอโนโคโระซึ่งช่อสีทองถูกปลูกเป็นไม้ตัดดอก

การใช้แบบพื้นบ้านของหางหมาจอก

วิกิพีเดียภาษาไทยบันทึกว่าคนไทยนำใบและช่อดอกหางหมาจอกไปใส่ในไหปลาร้าเพื่อให้หนอนแมลงวันเกาะขึ้นมาแล้วเคาะทิ้ง และในภาคเหนือใช้ทั้งต้นต้มรวมกับตัวยาอื่นเพื่อแก้ปวดเมื่อย อุทยานพฤกษศาสตร์ ม.วลัยลักษณ์ รวบรวมสรรพคุณตามตำราไว้ว่า ใบและเปลือกใช้แก้เลือดเป็นพิษและอาการคัน รากเป็นยาถ่ายและฆ่าพยาธิ ข้อมูลเหล่านี้เป็นการใช้ตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน ไม่ใช่ผลการทดลองทางคลินิก และไม่มีแหล่งใดที่เราเปิดตรวจระบุการใช้หญ้า Setaria เป็นยา

ข้อมูลการใช้เป็นสมุนไพรในบทความนี้มาจากแหล่งอ้างอิงที่ระบุ ณ วันที่ตรวจสอบ เป็นการบันทึกภูมิปัญญาพื้นบ้าน ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ผู้ที่ต้องการใช้พืชใดเป็นยาควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร และตรวจชื่อวิทยาศาสตร์ของพืชให้ถูกต้องก่อน

ดอกหญ้าหางหมามีความหมายอย่างไรในแคปชั่นและภาษาดอกไม้?

ความหมายที่คนไทยใช้ในแคปชั่นส่วนใหญ่มาจากภาษาดอกไม้ของจีน ซึ่งเรียกหญ้าชนิดนี้ว่า 狗尾巴草 แปลตรงตัวว่าหญ้าหางหมา เว็บไซต์ร้านดอกไม้จีน hua.com ระบุความหมายไว้ 4 คำ คือ ความอดทน (坚忍) ความรักที่ไม่มีใครเข้าใจ (不被人了解的爱) ความรักที่ยากลำบาก (艰难的爱) และการแอบรัก (暗恋)

บทความของ huamu.com ลงวันที่ 30 เมษายน 2563 ขยายความว่า การแอบรักในที่นี้หมายถึงคนที่ชอบใครสักคนแต่หาจังหวะบอกไม่ได้ จึงอยู่เคียงข้างเงียบ ๆ และหญ้าหางหมายังหมายถึงนิสัยอดทน ไม่ยอมแพ้ต่อสภาพแวดล้อม เพราะเป็นหญ้าธรรมดาที่ไม่มีใครสนใจ แต่มีชีวิตที่ทนทาน ภาพนี้เข้ากับหญ้าจริงที่ขึ้นตามริมทางและที่รกร้างอย่างที่แหล่งพฤกษศาสตร์บรรยายไว้

แหวนหญ้าหางหมา

hua.com เล่าธรรมเนียมเล็ก ๆ ไว้ว่า ให้นำหญ้าหางหมา 3 ต้นมาถักเป็นเปีย วัดตามขนาดนิ้ว แล้วงอเป็นวงผูกเป็นปม สวมที่นิ้ว หมายถึงการสัญญากันเองสองคนว่าจะอยู่ด้วยกันตลอดชีวิต ธรรมเนียมนี้ทำให้ภาพแหวนหญ้าหางหมามักปรากฏคู่กับแคปชั่นความรัก

ในโซเชียลไทย

ในโซเชียลไทย ความหมายนี้ถูกแชร์ต่อในกลุ่มแฟนซีรีส์จีน ตัวอย่างหนึ่งคือโพสต์เฟซบุ๊กของเพจแฟนคลับเพจหนึ่ง เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2564 ที่อธิบายว่า “หญ้าหางสุนัข” หรือหญ้าหางหมา สื่อถึงความรักที่ซ่อนไว้และความรักที่มั่นคงแม้มีอุปสรรค ถ้าชอบอ่านภาษาดอกไม้ของดอกไม้ที่คนนิยมให้กันมากกว่านี้ อ่านต่อได้ที่ ความหมายของดอกไฮเดรนเยียแต่ละสี

เราไม่พบแหล่งข้อมูลไทยดั้งเดิม เช่น วรรณคดีหรือตำราความเชื่อ ที่ให้ความหมายเฉพาะกับดอกหญ้าหางหมา ความหมายในแคปชั่นจึงควรเข้าใจว่าเป็นวัฒนธรรมที่รับมาจากจีน ไม่ใช่ความเชื่อไทยโบราณ

ในญี่ปุ่น ชื่อหางลูกหมาและของเล่นแมว

ภาษาญี่ปุ่นเรียก Setaria viridis ว่าเอโนโคโระงูสะ (エノコログサ) kahaku.go.jp อธิบายว่าช่อดอกทรงกระบอกที่เหมือนหางลูกหมาทำให้ชื่อนี้เหมาะกับหญ้าชนิดนี้ อีกชื่อที่คนใช้กันทั่วไปคือเนโกะจาราชิ (ネコジャラシ) แปลว่าของเล่นล่อแมว เพราะแมวชอบตะปบเล่นกับช่อหญ้า

คำถามที่พบบ่อย

จะเรียกดอกหญ้าหางหมาให้ถูก ต้องดูอะไร

ถ้าแค่ถ่ายรูปช่อหญ้าฟูริมทางแล้วใส่แคปชั่นแอบรัก คำว่าดอกหญ้าหางหมาใช้ได้เลย แต่ถ้าต้องการรู้ว่าต้นนั้นคือชนิดไหน ให้ดูว่าใบเป็นใบหญ้าเรียวยาวหรือเป็นใบประกอบแบบถั่ว ลองลูบช่อดูว่าขนเกาะติดมือหรือไม่ แล้วค้นต่อด้วยชื่อวิทยาศาสตร์ เช่น Setaria parviflora, Setaria verticillata หรือ Uraria crinita แทนชื่อไทย

สำหรับคนทำนาหรือทำไร่ ให้มองหญ้ากลุ่มนี้เป็นวัชพืชที่ควรจัดการก่อนออกช่อ เพราะเมล็ดร่วงง่ายและติดไปกับคน สัตว์ และเครื่องมือ ส่วนคนเลี้ยงสุนัขและแมว ให้ตรวจหู จมูก และอุ้งเท้าทุกครั้งหลังพาไปเดินในทุ่งหญ้าช่วงที่หญ้าออกช่อ

แหล่งอ้างอิง

• MMPND, The University of Melbourne: Sorting Setaria names (ชื่อไทยของหญ้าสกุล Setaria)
• วิกิพีเดียภาษาไทย: หญ้าหางหมาจิ้งจอก
• บ้านและสวน: หญ้าหางหมาจิ้งจอก Knotroot Foxtail/Slender Pigeongrass (5 กรกฎาคม 2559)
• ฐานข้อมูลศัตรูพืชในประเทศไทย (ippc.acfs.go.th): Setaria verticillata หญ้าหางกระรอก
• วิกิพีเดียภาษาไทย: ข้าวฟ่างหางหมา
• สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์: ข้าวฟ่างหางกระรอก (Foxtail millet) (12 มิถุนายน 2564)
• วิกิพีเดียภาษาไทย: หางหมาจอก
• อุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์: หางหมาจอก
• Facebook dnpphitsanulok: หางหมาจอก พืชป่าสมุนไพร
• Wikipedia: Setaria viridis
• Wikipedia: Setaria pumila
• Wikipedia: Foxtail (diaspore)
• kahaku.go.jp: エノコログサ (Setaria viridis)
• 三河の植物観察 (Flora of Mikawa): エノコログサ
• 中国花礼网 hua.com: 狗尾巴草的花语是什么？狗尾巴草有哪些传说？
• 中国花木网 huamu.com: 狗尾巴草的花语是什么？狗尾巴草的寓意和象征 (30 เมษายน 2563)
• Facebook: โพสต์เรื่องหญ้าหางสุนัขหรือหญ้าหางหมาและความหมาย (18 เมษายน 2564)