บทความแนะนำ

สรุปสั้น ๆ: ตรวจสุขภาพประจำปีที่ดีไม่ได้แปลว่าตรวจให้ครบทุกรายการ แต่คือการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และเจาะเลือดเฉพาะตัวที่ตรงกับอายุและความเสี่ยงของเรา ตามแนวทางกรมการแพทย์ วัยทำงานต้องการการตรวจแล็บน้อยกว่าที่แพ็กเกจส่วนใหญ่เสนอมาก และหลายรายการก็ใช้สิทธิได้ฟรีอยู่แล้ว ตรวจสุขภาพประจำปีตามแนวทางของกรมการแพทย์มีสามชั้น คือการซักประวัติเพื่อประเมินความเสี่ยง การตรวจร่างกายพื้นฐานอย่างวัดความดันโลหิต ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง คำนวณดัชนีมวลกาย และวัดรอบเอว แล้วจึงเป็นการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพียงไม่กี่รายการที่เลือกตามช่วงอายุ เช่น ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดที่ตรวจครั้งเดียวในช่วงอายุ 19 ถึง 60 ปี ระดับน้ำตาลในเลือดทุก 3...

สรุปสั้น ๆ: ไข้เลือดออกมี 3 ระยะ คือระยะไข้ 2 ถึง 7 วัน ระยะวิกฤต 24 ถึง 48 ชั่วโมง และระยะฟื้นตัว 3 ถึง 5 วัน จุดที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุดคือช่วงไข้ลด เพราะนั่นไม่ใช่สัญญาณว่าหายแล้ว แต่เป็นประตูเข้าสู่ระยะที่อันตรายที่สุด อาการไข้เลือดออกโดยทั่วไปกินเวลาราวหนึ่งสัปดาห์ถึงสิบกว่าวัน แบ่งเป็น...

สรุปสั้น ๆ: ผู้ใหญ่ที่ฉีดวัคซีนพื้นฐานครบตั้งแต่เด็ก ต้องฉีดเข็มกระตุ้นคอตีบ บาดทะยัก (dT) 1 เข็มทุก 10 ปี ตั้งแต่อายุครบ 20 ปี แต่เมื่อมีบาดแผล เส้นแบ่งจะเปลี่ยนเป็น 5 ปีสำหรับแผลสกปรก ส่วนคนที่ฉีดไม่ครบหรือจำประวัติไม่ได้ ต้องเริ่มชุดใหม่ 3 เข็มที่ 0, 1 และ...

สรุปสั้น ๆ: ผ่าฟันคุดคือการผ่าเหงือก ตัดกระดูก แล้วตัดฟันออกทีละชิ้น ส่วนถอนฟันคุดคือการใช้คีมดึงฟันที่โผล่พ้นเหงือกมาพอแล้วออกทั้งซี่ ค่าใช้จ่ายต่างกันตามระดับที่ฟันฝังลึก ตั้งแต่หลักร้อยในคลินิกนักศึกษาทันตแพทย์ไปจนถึงหลักพันกลางในคลินิกพิเศษ และตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2569 ผู้ประกันตนผ่าฟันคุดในโรงพยาบาลรัฐที่ทำความตกลงได้โดยไม่จำกัดจำนวนครั้ง ผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันที่วิธีเอาฟันออก ไม่ใช่ต่างกันที่ชื่อเรียก เอกสารความรู้ของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่าฟันคุดเป็นฟันที่มีเนื้อเยื่อหรือกระดูกปิดขวางอยู่ จึงไม่สามารถใช้คีมจับถอนได้อย่างฟันปกติ ต้องใช้วิธีผ่าเหงือก ตัดกระดูก และตัดฟันออกทีละชิ้น ส่วนคำว่าถอนฟันคุดมักใช้กับซี่ที่ขึ้นพ้นเหงือกมาพอให้คีมจับได้แล้ว ทันตแพทย์ตัดสินจากฟิล์มเอกซเรย์ว่าเคสของเราอยู่แบบไหน และนั่นคือตัวที่กำหนดทั้งราคาและวงเงินที่เบิกได้ เรียบเรียงโดย...

สรุปสั้น ๆ: ครอบฟันในโรงพยาบาลคณะทันตแพทยศาสตร์ของรัฐเริ่มที่ซี่ละหลักพันต้น ๆ แต่ต้องบวกค่าแลปและมักบวกค่าเดือยฟันด้วย ถ้าให้อาจารย์เฉพาะทางรักษา ราคาขยับเป็นหลักหมื่น สิทธิประกันสังคมวงเงิน 900 บาทต่อปีไม่มีรายการครอบฟัน ส่วนสิทธิข้าราชการเบิกได้ 3,000 บาทต่อซี่ ครอบฟันราคาเท่าไหร่ขึ้นอยู่กับว่าใครเป็นผู้รักษา ตามอัตราค่าบริการของโรงพยาบาลคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่เริ่มใช้วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2569 ครอบฟันคิดซี่ละ 1,900 บาทบวกค่าแลปเมื่อรักษาโดยนิสิตปริญญาตรี 3,800 บาทบวกค่าแลปเมื่อรักษาโดยนิสิตปริญญาโท...

สรุปสั้น ๆ: ปวดหลังที่ร้าวลงขาตามแนวเส้นประสาทไซแอติกเรียกว่าไซอาติกา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่าราว 85% เกิดจากหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเคลื่อนทับเส้นประสาท เอกสารคำสอนออร์โธปิดิกส์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่าราว 90% ของผู้ป่วยกลุ่มนี้ดีขึ้นได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แต่มีชุดอาการหนึ่งที่ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที คือชารอบก้น กลั้นปัสสาวะอุจจาระไม่ได้ และขาอ่อนแรงสองข้าง ปวดหลังร้าวลงขาเกิดจากการที่รากประสาทบริเวณเอวหรือเส้นประสาทไซแอติกถูกกดทับ ถูกเบียด หรือเกิดการอักเสบ โดยบทความเรื่องปวดสะโพกร้าวลงขาของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่าสาเหตุส่วนใหญ่ราว 85% คือหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเคลื่อนไปทับเส้นประสาท...

สรุปสั้น ๆ: โพรงกระดูกสันหลังตีบคือภาวะที่ช่องทางเดินของเส้นประสาทในกระดูกสันหลังแคบลงจากความเสื่อมตามอายุ อาการเด่นที่แยกโรคนี้ออกจากปวดหลังทั่วไปคือเดินหรือยืนนานแล้วปวดชาร้าวลงขาสองข้าง ต้องนั่งพักหรือโน้มตัวไปข้างหน้าจึงดีขึ้น การรักษาเริ่มจากวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัดก่อนเสมอ โพรงกระดูกสันหลังตีบ คือภาวะที่โพรงกระดูกสันหลังซึ่งเป็นช่องทางเดินของไขสันหลังและรากประสาทแคบลงจนกดเบียดเส้นประสาท ทำให้ปวดหลังร้าวลงขา ชา หรืออ่อนแรงเวลายืนและเดินนาน โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ อธิบายว่าจุดเริ่มต้นคือความเสื่อมของหมอนรองกระดูกตามอายุ แล้วร่างกายตอบสนองด้วยการขยายขนาดกระดูกและข้อต่อเพื่อพยุงหลังที่เสื่อม ผลพลอยได้คือโพรงกระดูกยิ่งแคบลงไปอีก ส่วนราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ระบุว่ามักพบในผู้ที่อายุมากกว่า 60 ปี เรียบเรียงโดย ทีมบรรณาธิการ Empirememes · ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 14 กันยายน...

สรุปสั้น ๆ: เลือดออกในสมองคือภาวะที่หลอดเลือดในสมองแตกจนเลือดไหลออกมากดเนื้อสมอง ต่างจากเส้นเลือดสมองตีบที่สมองขาดเลือด แต่อาการภายนอกแยกกันไม่ได้ ต้องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเท่านั้น และการรักษาสองแบบนี้สวนทางกัน เพราะยาละลายลิ่มเลือดที่ช่วยคนสมองขาดเลือดจะทำให้คนเลือดออกในสมองแย่ลง สิ่งที่ทำได้ทันทีคือโทร 1669 เลือดออกในสมอง (hemorrhagic stroke) คือโรคหลอดเลือดสมองชนิดที่หลอดเลือดแตกและมีเลือดออกในเนื้อสมองหรือช่องรอบสมอง ทำให้เนื้อสมองถูกกดและความดันในกะโหลกศีรษะสูงขึ้น สาเหตุที่พบมากที่สุดคือความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้เป็นเวลานาน ตามที่กรมการแพทย์โดยสถาบันประสาทวิทยาระบุไว้ และรายงานของกระทรวงสาธารณสุขปี 2568 พบอัตราเสียชีวิตจากโรคเส้นเลือดในสมองแตกร้อยละ 20.10 เรียบเรียงโดย ทีมบรรณาธิการ Empirememes · ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด...

สรุปสั้น ๆ: วัคซีนโรต้าเป็นวัคซีนชนิดหยอดปาก อยู่ในแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของกระทรวงสาธารณสุข จึงรับได้ฟรีที่สถานบริการสาธารณสุขของรัฐ กำหนดคือหยอดเมื่ออายุ 2, 4 และ 6 เดือน แต่จำนวนครั้งขึ้นกับชนิดวัคซีนที่หน่วยบริการได้รับ จุดที่พลาดไม่ได้คือกรอบอายุ ครั้งแรกห้ามให้หลังอายุ 15 สัปดาห์ และครั้งสุดท้ายต้องเสร็จก่อนอายุ 32 สัปดาห์ เลยจากนี้แล้วหยอดตามหลังไม่ได้ วัคซีนโรต้าตามแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของกระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้หยอดเมื่ออายุ 2, 4 และ 6...

สรุปสั้น ๆ: หญิงไทยอายุ 30 ถึง 59 ปีใช้สิทธิตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วย HPV DNA Test ได้ฟรีทุกสิทธิการรักษา ถ้าผลไม่พบเชื้อให้ตรวจซ้ำอีก 5 ปี ส่วนคำแนะนำทางวิชาการฉบับ พ.ศ. 2567 ของราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทยให้เริ่มตรวจตั้งแต่อายุ 25 ปี ตัวเลขสองชุดนี้ต่างกันเพราะชุดหนึ่งคือสิทธิที่รัฐจ่ายให้ อีกชุดคือสิ่งที่แพทย์แนะนำ ตรวจมะเร็งปากมดลูกตามสิทธิของรัฐเริ่มได้ที่อายุ 30 ปี...