เงินเดือนผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน 2569 ได้เท่าไหร่ ตารางค่าตอบแทน คุณสมบัติ วาระ

เงินเดือนผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หรือที่กฎหมายเรียกว่าเงินตอบแทนตำแหน่ง ปัจจุบันเริ่มต้นที่เดือนละ 6,000 บาท และมีเพดานขั้นสูงเดือนละ 10,000 บาท ทั้งผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครองและฝ่ายรักษาความสงบได้อัตราเดียวกัน ตามบัญชีท้ายระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินตอบแทนตำแหน่งและเงินอื่น ๆ (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2566 ที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 6 กันยายน 2566 และใช้บังคับตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2566

เรียบเรียงโดย ทีมบรรณาธิการ Empirememes · ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 11 กันยายน 2569

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านได้เงินเดือนเท่าไหร่ในปี 2569?

คำตอบคือขั้นต่ำ 6,000 บาทต่อเดือน สำหรับคนที่เพิ่งเข้ารับตำแหน่ง ส่วนคนที่อยู่ในตำแหน่งมานานและได้เลื่อนขั้นมาต่อเนื่องจะได้มากกว่านั้น แต่ไม่เกิน 10,000 บาทต่อเดือนตามบัญชีเงินตอบแทนขั้นต่ำขั้นสูงท้ายระเบียบกระทรวงมหาดไทย (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2566 ระหว่างที่เราตรวจสอบข้อมูลในเดือนกันยายน 2569 ยังไม่พบระเบียบฉบับใหม่ที่เปลี่ยนอัตรานี้

คำว่า “เงินเดือน” ที่คนทั่วไปใช้กันนั้นไม่ตรงกับภาษากฎหมายนัก พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 มาตรา 9 วรรคสาม เขียนไว้ว่า ผู้ใหญ่บ้านจะได้รับเงินเดือน แต่มิใช่จากเงินงบประมาณประเภทเงินเดือน ส่วนผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบและฝ่ายปกครองจะได้รับเงินตอบแทนตามที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านจึงไม่ใช่ข้าราชการที่รับเงินเดือนตามบัญชีเงินเดือนข้าราชการ แต่เป็นผู้ที่รับเงินตอบแทนตำแหน่งตามระเบียบของกระทรวงมหาดไทย

ถ้าดูตัวเลขภาพรวม มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 14 มีนาคม 2566 ที่ ThaiPublica และ Thai PBS รายงาน ระบุกำลังคนผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง 149,418 อัตรา และฝ่ายรักษาความสงบ 46,181 อัตรา รวมเกือบ 2 แสนคน มากกว่าจำนวนผู้ใหญ่บ้านที่มี 67,673 อัตราราว 3 เท่า ตัวเลขนี้อธิบายได้ว่าทำไมการขึ้นเงินตอบแทนคนละ 1,000 บาทจึงเป็นงบประมาณก้อนใหญ่

ค่าตอบแทนกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านต่างกันอย่างไร?

ต่างกันเป็น 3 ระดับ ระดับบนคือกำนัน ระดับกลางคือผู้ใหญ่บ้าน และระดับที่สามคือตำแหน่งที่เหลืออีก 4 ตำแหน่งซึ่งได้อัตราเท่ากันทั้งหมด ได้แก่ แพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบ

ตารางด้านล่างรวมอัตราเดิม จำนวนเงินที่ปรับเพิ่ม ขั้นต่ำและขั้นสูงตามบัญชีท้ายระเบียบฉบับที่ 7 และจำนวนอัตราทั่วประเทศตามมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 14 มีนาคม 2566 อัตราขั้นต่ำคือเงินที่ได้เมื่อเริ่มรับตำแหน่ง ส่วนขั้นสูงคือเพดานที่เลื่อนขั้นขึ้นไปได้

ข้อสังเกตคือ ระเบียบฉบับที่ 7 ไม่ได้เขียนว่าทุกคนได้ 6,000 บาทเท่ากัน ข้อ 3 ให้ผู้ที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในวันที่ระเบียบใช้บังคับ ได้รับเงินเพิ่ม “ไปรวมกับอัตราเงินตอบแทนตำแหน่งที่รับอยู่” แล้วถือเป็นอัตราใหม่ แต่ต้องไม่เกินขั้นสูงของตำแหน่งนั้น ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านที่เคยเลื่อนขั้นมาแล้วก่อนเดือนตุลาคม 2566 จึงอาจได้มากกว่า 6,000 บาทตั้งแต่วันแรกที่อัตราใหม่ใช้บังคับ

มติคณะรัฐมนตรีครั้งเดียวกันระบุงบประมาณแบบปรับฐาน 4,393.50 ล้านบาทต่อปี และแบบขั้นวิ่งอีก 402.15 ล้านบาทต่อปี รวม 4,795.65 ล้านบาทต่อปี ใครที่อยากเทียบกับเงินเดือนของพนักงานส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เดียวกัน อ่านเพิ่มได้ที่ เงินเดือนบัญชี 5 ท้องถิ่น

ขั้นเงินตอบแทนของผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านเลื่อนได้ปีละกี่ขั้น?

ไม่เกินปีละ 2 ขั้น ขั้นละ 300 บาท ระเบียบฉบับที่ 7 ข้อ 4 เขียนไว้ว่า การเลื่อนขั้นเงินตอบแทนในรอบปีงบประมาณหนึ่ง ๆ จะเลื่อนได้ไม่เกินสองขั้น โดยมีเงินตอบแทนตำแหน่งขั้นละสามร้อยบาท และให้ได้รับการเลื่อนสองขั้นติดต่อกันไม่เกินสองครั้ง ทั้งยังต้องจัดให้มีการประเมินผลการปฏิบัติงานตามหลักเกณฑ์ท้ายระเบียบก่อนเลื่อนขั้นทุกครั้ง

เมื่อแปลงเป็นตัวเลข ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านที่ได้ 1 ขั้นในปีนั้นจะได้เพิ่ม 300 บาทต่อเดือน ถ้าได้ 2 ขั้นจะได้เพิ่ม 600 บาทต่อเดือน ระยะห่างระหว่างขั้นต่ำ 6,000 บาทกับขั้นสูง 10,000 บาท คือ 4,000 บาท หรือประมาณ 13 ขั้นกว่า ๆ ในทางคณิตศาสตร์ แต่จะใช้เวลากี่ปีกว่าจะถึงเพดานนั้นขึ้นกับผลประเมินรายปีของแต่ละคน ไม่มีสูตรตายตัว

บทความออนไลน์บางแห่งเรียกการเลื่อนขั้นนี้ว่า “ขั้นวิ่ง” ซึ่งตรงกับคำที่ใช้ในมติคณะรัฐมนตรีเรื่องงบประมาณแบบขั้นวิ่ง แต่ในตัวระเบียบใช้คำว่าการเลื่อนขั้นเงินตอบแทน ถ้าจะสอบถามสิทธิของตัวเอง ให้ถามเจ้าหน้าที่อำเภอเรื่องผลการประเมินและขั้นเงินตอบแทนปัจจุบันจะตรงที่สุด

ถ้าดำรงตำแหน่งมากกว่าหนึ่งตำแหน่งจะได้เงินอย่างไร

คู่มือปฏิบัติงานกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ของสำนักบริหารการปกครองท้องที่ กรมการปกครอง อธิบายหลักเกณฑ์ตามระเบียบปี 2546 ข้อ 6 ไว้ว่า ถ้าดำรงตำแหน่งเกินกว่าหนึ่งตำแหน่ง ให้ได้รับเงินตอบแทนเพียงตำแหน่งเดียวที่สูงกว่า เว้นแต่แพทย์ประจำตำบลที่รับผิดชอบตำบลอื่นด้วย ให้ได้รับเงินตอบแทนไม่เกิน 2 ตำบล

ประเด็นนี้เกี่ยวกับผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านโดยตรง เพราะมาตรา 17 ทวิ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครองให้เป็นฝ่ายรักษาความสงบอีกตำแหน่งหนึ่งได้ ส่วนเงินค่าตอบแทนให้เป็นไปตามที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด คนที่ควบสองตำแหน่งจึงไม่ควรคาดว่าจะได้เงินตอบแทนสองก้อน

กฎหมายใดกำหนดเงินตอบแทนของผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน?

กฎหมายแม่บทคือพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ส่วนตัวเลขเงินตอบแทนอยู่ในระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินตอบแทนตำแหน่ง และเงินอื่น ๆ ให้แก่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบ พ.ศ. 2546 ซึ่งแก้ไขมาแล้วหลายครั้ง ครั้งล่าสุดคือฉบับที่ 7 พ.ศ. 2566

อารัมภบทของระเบียบฉบับที่ 7 อ้างอำนาจตามมาตรา 9 วรรคสาม และมาตรา 17 ทวิ ซึ่งแก้ไขโดยประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 112 ลงวันที่ 3 เมษายน 2515 และมาตรา 29 ทวิ ซึ่งแก้ไขโดยพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2510 โดยกระทรวงมหาดไทยวางระเบียบด้วยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง

ลำดับเหตุการณ์ของการปรับขึ้นครั้งล่าสุด

• 14 มีนาคม 2566: คณะรัฐมนตรีมีมติให้ปรับเพิ่มอัตราเงินตอบแทนทั้ง 6 ตำแหน่ง เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจ สังคม และค่าครองชีพ และให้ทัดเทียมกับเจ้าหน้าที่รัฐอื่นรวมทั้งสมาชิกสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เดียวกัน
• 31 สิงหาคม 2566: พลเอก อนุพงษ์ เผ่าจินดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในขณะนั้น ลงนามประกาศระเบียบฉบับที่ 7
• 6 กันยายน 2566: ระเบียบลงราชกิจจานุเบกษา เล่ม 140 ตอนพิเศษ 218 ง
• 1 ตุลาคม 2566: อัตราใหม่เริ่มใช้บังคับตามข้อ 2 ของระเบียบ

อัตราก่อนหน้านี้เป็นอย่างไร

คู่มือของกรมการปกครองบันทึกอัตราตามระเบียบที่แก้ไขถึงฉบับที่ 5 พ.ศ. 2552 ไว้ว่า ช่วงวันที่ 1 ตุลาคม 2552 ถึง 30 กันยายน 2553 กำนันได้เดือนละ 7,500 บาท ผู้ใหญ่บ้าน 6,000 บาท และแพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน เดือนละ 3,750 บาท จากนั้นตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2553 เป็นต้นไปจึงเป็น 10,000 บาท 8,000 บาท และ 5,000 บาทตามลำดับ

ส่วนเอกสารมติคณะรัฐมนตรีปี 2566 ที่ ThaiPublica เผยแพร่ ให้เหตุผลว่าอัตราเงินตอบแทนชุดเดิม “ใช้มาตั้งแต่ปี 2560 ไม่มีการปรับปรุง” ซึ่งสอดคล้องกับที่ระเบียบฉบับที่ 7 ยกเลิกข้อ 4 ที่แก้ไขไว้โดยระเบียบฉบับที่ 6 พ.ศ. 2560 แหล่งข้อมูลทั้งสองจึงไม่ได้ขัดกัน เพียงแต่นับจากจุดเริ่มคนละจุด ข้อสรุปที่ตรวจสอบได้คือ อัตราฐาน 5,000 บาทของผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านใช้อยู่หลายปีก่อนขึ้นเป็น 6,000 บาทในเดือนตุลาคม 2566

ย้อนไปไกลกว่านั้น หมายเหตุท้ายประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 112 ในตัวบทฉบับรวมระบุว่า เดิมผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบได้รับเงินตอบแทน แต่ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครองไม่ได้รับ คณะปฏิวัติเห็นว่าไม่เหมาะสมจึงแก้กฎหมายให้ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านได้รับเงินตอบแทนด้วย

คุณสมบัติผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมีอะไรบ้าง?

มาตรา 16 กำหนดให้ผู้มีสิทธิได้รับคัดเลือกเป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครองหรือฝ่ายรักษาความสงบ ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 12 ซึ่งเป็นมาตราเดียวกับที่ใช้กับผู้สมัครเป็นผู้ใหญ่บ้าน สรุปจากตัวบทฉบับรวมที่เราเปิดดูได้ดังนี้

• สัญชาติและอายุ: มีสัญชาติไทยโดยการเกิด และอายุไม่ต่ำกว่า 25 ปีบริบูรณ์
• ภูมิลำเนา: มีชื่อในทะเบียนบ้านในหมู่บ้านนั้นติดต่อกันไม่น้อยกว่า 2 ปี และประกอบอาชีพเป็นหลักฐาน
• การศึกษา: มีพื้นความรู้ไม่ต่ำกว่าการศึกษาภาคบังคับ เว้นแต่ท้องที่ที่ผู้ว่าราชการจังหวัดโดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยประกาศยกเว้นหรือผ่อนผัน
• สถานะ: ไม่เป็นภิกษุ สามเณร นักพรต หรือนักบวช และเลื่อมใสในการปกครองตามรัฐธรรมนูญด้วยความบริสุทธิ์ใจ
• งานประจำ: ไม่เป็นสมาชิกรัฐสภา สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น ข้าราชการ พนักงานหรือลูกจ้างของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และไม่เป็นลูกจ้างของเอกชนที่มีหน้าที่ทำงานประจำ
• สุขภาพ: ไม่ทุพพลภาพจนทำหน้าที่ไม่ได้ ไม่วิกลจริต ไม่ติดยาเสพติดให้โทษ
• ประวัติ: ไม่เคยถูกไล่ออกเพราะทุจริตต่อหน้าที่ หรือไม่เคยต้องโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุด โดยยังไม่พ้น 10 ปี (โทษจำคุกยกเว้นความผิดโดยประมาทหรือลหุโทษ) และไม่อยู่ระหว่างเสียสิทธิเพราะไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งหรือถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง

ข้อที่คนมักพลาดคือเรื่องงานประจำ ลูกจ้างบริษัทเอกชนที่ต้องทำงานประจำก็เข้าข่ายลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 12 (7) ไม่ใช่เฉพาะข้าราชการเท่านั้น ผู้ที่สนใจควรเช็กสถานะการทำงานของตัวเองก่อนแสดงความจำนงกับผู้ใหญ่บ้าน

การแก้ไขมาตรา 12 (11) ในปี 2568

มาตรา 12 (11) เดิมห้ามผู้เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทำผิดตามกฎหมายหลายฉบับ เช่น กฎหมายป่าไม้ ยาเสพติด อาวุธปืน และการเลือกตั้ง โดยไม่มีกำหนดเวลา ต่อมาเชิงอรรถในตัวบทฉบับรวมระบุว่า ส่วนที่เกี่ยวกับกฎหมายการเลือกตั้งใช้บังคับไม่ได้ตามคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 13/2563 ลงวันที่ 2 กันยายน 2563

แนวหน้ารายงานว่า พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2568 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 31 ธันวาคม 2568 ส่วนไทยรัฐและคมชัดลึกสรุปสาระของร่างที่ครม. เห็นชอบไว้ว่า แยกฐานความผิดออกเป็นบัญชี ก จำนวน 5 ฉบับ เช่น ประมวลกฎหมายยาเสพติดและกฎหมายการเลือกตั้ง และบัญชี ข จำนวน 7 ฉบับ เช่น กฎหมายป่าไม้ ป่าสงวนแห่งชาติ และอาวุธปืน โดยผู้ต้องคำพิพากษาตามบัญชี ข จะกลับมามีสิทธิเมื่อพ้นโทษครบ 10 ปี เอกสารของวุฒิสภาเสริมว่าบัญชี ก เป็นความผิดร้ายแรง เช่น ความผิดฐานผลิต นำเข้า ส่งออก หรือค้ายาเสพติด

ข่าวทั้งหมดพูดถึงคุณสมบัติผู้ใหญ่บ้าน แต่เพราะมาตรา 16 ให้ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านใช้คุณสมบัติตามมาตรา 12 ทั้งมาตรา การแก้ไขนี้จึงน่าจะมีผลกับผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านด้วย เราไม่สามารถเปิดตัวบทฉบับที่ 13 ในราชกิจจานุเบกษาได้โดยตรง ผู้ที่มีประวัติคดีตามกฎหมายเหล่านี้จึงควรขอให้อำเภอตรวจคุณสมบัติก่อนทุกครั้ง

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านได้รับแต่งตั้งอย่างไร และอยู่ในตำแหน่งกี่ปี?

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านไม่ได้มาจากการเลือกตั้งของชาวบ้านเหมือนผู้ใหญ่บ้าน มาตรา 15 ให้ผู้ใหญ่บ้านและกำนันท้องที่ร่วมกันพิจารณาคัดเลือกราษฎรที่มีคุณสมบัติตามมาตรา 16 จากนั้นมาตรา 17 ให้กำนันรายงานไปยังนายอำเภอเพื่อออกหนังสือสำคัญไว้เป็นหลักฐาน และให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านตั้งแต่วันที่นายอำเภอออกหนังสือสำคัญ

วาระ 5 ปี และเหตุที่ต้องออกจากตำแหน่ง

มาตรา 18 ให้ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านทั้งสองฝ่ายอยู่ในตำแหน่งคราวละ 5 ปี นอกจากออกตามวาระแล้ว ยังต้องออกเพราะขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 12 หรือด้วยเหตุเดียวกับที่ผู้ใหญ่บ้านต้องออกตามมาตรา 14 (2) ถึง (7) เช่น ตาย ได้รับอนุญาตให้ลาออก หมู่บ้านถูกยุบ ราษฎรไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งเข้าชื่อให้ออก หรือผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งให้พ้นจากตำแหน่งเพราะบกพร่องในหน้าที่

ข้อที่สำคัญที่สุดอยู่ในวรรคท้ายของมาตรา 18 คือ เมื่อผู้ใหญ่บ้านต้องออกจากตำแหน่งไม่ว่าด้วยเหตุใด ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านทั้งสองฝ่ายต้องออกจากตำแหน่งด้วย ส่วนคนที่ได้รับคัดเลือกมาแทนตำแหน่งที่ว่างระหว่างวาระ จะอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลือของคนที่ตนมาแทนเท่านั้น

เรื่องอายุ 60 ปี

ผู้ใหญ่บ้านต้องพ้นจากตำแหน่งเมื่ออายุครบ 60 ปีตามมาตรา 14 (1) และต้องผ่านการประเมินผลการปฏิบัติหน้าที่อย่างน้อยทุก 5 ปีตามมาตรา 14 (11) ส่วนมาตรา 18 โยงเหตุพ้นตำแหน่งของผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านไปที่มาตรา 14 (2) ถึง (7) ซึ่งไม่รวมข้อ (1) เรื่องอายุ ในตัวบทฉบับรวมที่เราเปิดดูจึงไม่พบบทบัญญัติที่ให้ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านพ้นตำแหน่งเพราะอายุครบ 60 ปีโดยตรง อย่างไรก็ดี วาระของผู้ช่วยผูกกับตัวผู้ใหญ่บ้าน เมื่อผู้ใหญ่บ้านเกษียณ ผู้ช่วยก็ต้องออกตามไปด้วย ผู้ที่มีกรณีเฉพาะควรสอบถามที่ว่าการอำเภอ

นอกจากเงินตอบแทน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมีสวัสดิการอะไรบ้าง?

บทที่ 14 ของคู่มือปฏิบัติงานกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ที่กรมการปกครองเผยแพร่ รวบรวมสวัสดิการของตำแหน่งท้องที่ไว้หลายรายการ บางรายการใช้กับผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านด้วย บางรายการไม่รวมผู้ช่วย คู่มือเล่มนี้จัดทำก่อนการปรับอัตราปี 2566 ตัวเลขบางส่วนจึงอาจเปลี่ยนไปแล้ว

• ค่าช่วยเหลือในการทำศพ: กรณีเสียชีวิต ได้เงินตอบแทนเดือนที่ตายเต็มเดือน และเงินช่วยเหลือในการทำศพอีก 3 เท่าของเงินตอบแทนเดือนสุดท้าย เว้นแต่ใช้สิทธิขอรับค่าทำศพตามระเบียบอื่นแล้ว
• เงินช่วยเหลือการศึกษาบุตร: ระเบียบปี 2546 ข้อ 12 ให้เบิกได้โดยอนุโลมตามพระราชกฤษฎีกาเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการศึกษาของบุตร พ.ศ. 2523 เฉพาะบุตรที่เรียนไม่สูงกว่ามัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.6) หรือ ปวช. และนับบุตร 3 คนแรกตามลำดับการเกิด
• ค่ารักษาพยาบาล: ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการช่วยเหลือในการรักษาพยาบาล (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2550 ให้ความช่วยเหลือค่าห้องพิเศษและค่าอาหารพิเศษร้อยละ 50 ของอัตราที่กำหนด แก่ตำแหน่งท้องที่รวมถึงผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านและบุคคลในครอบครัว มีผลตั้งแต่ 21 มิถุนายน 2550
• ฌาปนกิจสงเคราะห์ (ฌ.ก.น.): ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านและคู่สมรสสมัครได้ที่อำเภอ ค่าสมัครคนละ 20 บาท และจ่ายเงินสงเคราะห์ศพละ 2 บาทเมื่อมีสมาชิกเสียชีวิต ทายาทได้เงินทดรองค่าจัดการศพครั้งแรก 20,000 บาท
• มูลนิธิกำนันผู้ใหญ่บ้าน: ก่อตั้งเมื่อ 4 มกราคม 2532 ช่วยเหลือกรณีเสียชีวิตเพราะปฏิบัติหน้าที่รายละไม่เกิน 10,000 บาท
• เงินตอบแทนพิเศษชายแดนใต้: ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ และ 4 อำเภอของสงขลา คือ จะนะ เทพา นาทวี และสะบ้าย้อย ได้เดือนละ 2,500 บาท ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2551

สิทธิที่คู่มือระบุว่าไม่รวมผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน คือส่วนลดค่าโดยสารรถไฟครึ่งราคาทุกชั้น ซึ่งให้กับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนัน โดยในขณะที่จัดทำคู่มือ กระทรวงมหาดไทยกำลังประสานให้ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านได้สิทธินี้ด้วย ใครจะใช้สิทธิควรถามอำเภอว่าสถานะล่าสุดเป็นอย่างไร

หมายเหตุ: อัตราเงินตอบแทน วันที่มีผล คุณสมบัติ และสวัสดิการในบทความนี้ มาจากเอกสารที่อ้างอิงไว้ท้ายบทความ ตามข้อมูล ณ วันที่ 11 กันยายน 2569 ระเบียบและกฎหมายอาจแก้ไขได้ภายหลัง ผู้อ่านควรตรวจสอบกับที่ว่าการอำเภอหรือกรมการปกครองก่อนตัดสินใจ บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือการเงิน

คำถามที่พบบ่อย

สรุป: ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านควรเช็กอะไรต่อ

ตัวเลขที่ควรจำคือ 6,000 บาทสำหรับขั้นต่ำ 10,000 บาทสำหรับเพดาน และขั้นละ 300 บาทสำหรับการเลื่อนขั้น ถ้าเงินที่ได้รับจริงไม่ตรงกับที่คาดไว้ ให้ถามอำเภอว่าตอนนี้อยู่ขั้นไหน และผลประเมินรอบปีงบประมาณล่าสุดเป็นอย่างไร

สำหรับคนที่กำลังจะรับตำแหน่ง ให้เช็กคุณสมบัติตามมาตรา 12 ก่อน โดยเฉพาะเรื่องงานประจำและประวัติคดีที่มีการแก้ไขในปี 2568 และจำไว้ว่าวาระ 5 ปีของผู้ช่วยผูกกับตัวผู้ใหญ่บ้าน ถ้าผู้ใหญ่บ้านพ้นตำแหน่ง ผู้ช่วยก็พ้นตามไปด้วย

แหล่งอ้างอิง

• ฐานเศรษฐกิจ (สำเนาราชกิจจานุเบกษา เล่ม 140 ตอนพิเศษ 218 ง): ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินตอบแทนตำแหน่ง และเงินอื่น ๆ (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2566
• กรมการปกครอง: พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 ฉบับรวม (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา)
• กรมการปกครอง: คู่มือปฏิบัติงานกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ บทที่ 14 สวัสดิการและสิทธิประโยชน์
• ThaiPublica: ครม. เพิ่มเงินค่าตอบแทนกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน (14 มีนาคม 2566)
• Thai PBS: ครม.สุดท้าย ขึ้นเงินเดือน กำนัน ผญบ. หมอตำบล สว.กำนัน (14 มีนาคม 2566)
• กรมประชาสัมพันธ์: เพิ่มเงินค่าตอบแทน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หมอประจำตำบล ฝ่ายปกครอง (8 กันยายน 2566)
• NBT กรมประชาสัมพันธ์: ประกาศแล้ว ขึ้นเงินเดือน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล มีผล 1 ต.ค.
• แนวหน้า: ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2568 (31 ธันวาคม 2568)
• ไทยรัฐ: ไฟเขียวแก้ไข พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ กำหนดคุณสมบัติผู้ใหญ่บ้านให้เป็นปัจจุบัน
• คมชัดลึก: เช็กสาระสำคัญ ครม. ไฟเขียว แก้ไข พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ กำหนดคุณสมบัติผู้ใหญ่บ้าน
• วุฒิสภา: การแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ เกี่ยวกับคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้ใหญ่บ้าน