ขั้นเงินเดือนครู 2569: ครูผู้ช่วยถึง คศ.5 ได้เท่าไหร่ และเลื่อนขั้นอย่างไร

ขั้นเงินเดือนครูปัจจุบันเป็นบัญชีแบบช่วงที่มีขั้นต่ำและขั้นสูง 6 อันดับ ได้แก่ ครูผู้ช่วย 15,050 ถึง 24,750 บาท คศ.1 15,440 ถึง 34,310 บาท คศ.2 16,190 ถึง 41,620 บาท คศ.3 19,860 ถึง 58,390 บาท คศ.4 24,400 ถึง 69,040 บาท และ คศ.5 29,980 ถึง 76,800 บาท ตามบัญชีแนบท้ายพระราชบัญญัติเงินเดือน เงินวิทยฐานะ และเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 1 ธันวาคม 2557 ตัวเลขนี้เป็นเงินเดือนล้วน ยังไม่รวมเงินวิทยฐานะ

เรียบเรียงโดย ทีมบรรณาธิการ Empirememes · ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 11 กันยายน 2569

ขั้นเงินเดือนครูปัจจุบันใช้บัญชีอะไร และมีผลตั้งแต่เมื่อไหร่?

บัญชีที่ใช้คือ “บัญชีเงินเดือนขั้นต่ำขั้นสูงของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ” แนบท้ายพระราชบัญญัติเงินเดือน เงินวิทยฐานะ และเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558 กฎหมายฉบับนี้ให้ไว้เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2558 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2558 และมาตรา 2 กำหนดให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2557

มาตรา 4 ของกฎหมายนี้ยกเลิกบัญชีเดิมที่แนบท้ายพระราชบัญญัติฉบับปี 2547 ซึ่งแก้ไขโดยฉบับที่ 2 ปี 2554 แล้วใช้บัญชีใหม่แทน ส่วนมาตรา 5 ให้ปรับเงินเดือนของครูอันดับครูผู้ช่วย คศ.1 และ คศ.2 ที่ได้รับเงินเดือนไม่สูงกว่าขั้นสูงของ คศ.2 เพิ่มขึ้นอีกร้อยละ 4 ในวาระเริ่มแรก และถ้ามีเศษไม่ถึงสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท

ณ วันที่ตรวจสอบ เรายังไม่พบกฎหมายฉบับใหม่ที่เปลี่ยนขั้นต่ำขั้นสูงของบัญชีนี้ สิ่งที่เปลี่ยนในปี 2567 และ 2568 คืออัตราเงินเดือนแรกบรรจุตามคุณวุฒิ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับช่วงเงินเดือนของแต่ละอันดับ ในระบบหนังสือเวียนของสำนักงาน ก.ค.ศ. หมวดเงินเดือน ค่าตอบแทน และสวัสดิการ หนังสือล่าสุดที่แสดงอยู่เป็นของปี 2568

ตัวเลขที่ควรระวังคือขั้นต่ำของอันดับ คศ.3 บทความออนไลน์หลายแห่ง รวมทั้งสื่อที่เราเปิดตรวจ ระบุว่า 18,860 บาท แต่บัญชีแนบท้ายพระราชบัญญัติฉบับที่ 3 และเอกสารสรุปของสำนักงาน ก.ค.ศ. ระบุตรงกันว่า 19,860 บาท เราจึงใช้ตัวเลขตามตัวบทกฎหมาย

เงินเดือนครูแต่ละอันดับ ขั้นต่ำและขั้นสูงเท่าไหร่?

ตารางนี้รวมเงินเดือนขั้นต่ำและขั้นสูงจากบัญชีแนบท้ายพระราชบัญญัติฉบับที่ 3 กับเงินวิทยฐานะรายเดือนจากเอกสารสรุปของสำนักงาน ก.ค.ศ. ครูผู้ช่วยและครู คศ.1 ยังไม่มีวิทยฐานะจึงไม่มีเงินส่วนนี้

อ่านตารางนี้ให้ถูก ขั้นต่ำไม่ใช่เงินเดือนเริ่มต้นของคนที่เพิ่งได้อันดับนั้น คนที่เลื่อนวิทยฐานะจะนำเงินเดือนเดิมไปต่อในอันดับใหม่ ส่วนขั้นสูงคือเพดานที่เงินเดือนเลื่อนต่อไม่ได้แล้ว ในทางปฏิบัติ ครูผู้ช่วยที่บรรจุใหม่ปี 2568 ด้วยวุฒิปริญญาตรี 4 ปี ได้ 18,220 บาท ซึ่งสูงกว่าขั้นต่ำ 15,050 บาทของอันดับอยู่แล้ว

ช่วงของแต่ละอันดับซ้อนทับกันมาก ขั้นต่ำของ คศ.1 ถึง คศ.5 ห่างกันไม่มาก แต่ขั้นสูงห่างกันชัดเจน จาก 34,310 บาทของ คศ.1 ไปถึง 76,800 บาทของ คศ.5 ครูที่ไม่ได้เลื่อนวิทยฐานะจึงไม่ได้ติดขั้นต่ำ แต่จะชนเพดานเร็วกว่า ตัวอย่างเช่นครู คศ.1 เงินเดือนเลื่อนต่อได้ถึง 34,310 บาทเท่านั้น ถ้าอยากให้เพดานสูงขึ้นต้องขอมีวิทยฐานะชำนาญการเพื่อเข้าอันดับ คศ.2

ครูชำนาญการพิเศษได้เงินวิทยฐานะเดือนละเท่าไหร่ และรวมแล้วได้เท่าไหร่?

ครูชำนาญการพิเศษ (คศ.3) ได้เงินวิทยฐานะ 5,600 บาทต่อเดือน เอกสารสรุปของสำนักงาน ก.ค.ศ. ระบุอัตราเงินวิทยฐานะไว้ 4 ระดับ คือ ชำนาญการ (ชก.) 3,500 บาท ชำนาญการพิเศษ (ชพ.) 5,600 บาท เชี่ยวชาญ (ชช.) 9,900 บาท และเชี่ยวชาญพิเศษ (ชชพ.) 13,000 บาท หรือ 15,600 บาท โดยการเบิกจ่ายเป็นไปตามระเบียบ ก.ค.ศ. ว่าด้วยการเบิกจ่ายเงินวิทยฐานะและเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2550

เอกสารของสำนักงาน ก.ค.ศ. ใส่เครื่องหมายดอกจันไว้ที่อัตรา 15,600 บาทของวิทยฐานะเชี่ยวชาญพิเศษ แต่ไม่ได้อธิบายเงื่อนไขไว้ในหน้าเดียวกัน ครูที่อยู่ในระดับนี้จึงควรตรวจกับงานบุคคลของต้นสังกัดว่าตนเองรับอัตราใด

ถ้าคิดเฉพาะเงินเดือนกับเงินวิทยฐานะ ครู คศ.3 ที่เงินเดือนชนเพดาน 58,390 บาท จะได้รับรวม 63,990 บาทต่อเดือน นอกจากนี้ยังมีค่าตอบแทนพิเศษอีกส่วน กรุงเทพธุรกิจรายงานเมื่อเดือนมิถุนายน 2567 ว่าครูตั้งแต่วิทยฐานะชำนาญการพิเศษขึ้นไปได้ค่าตอบแทนพิเศษเท่ากับเงินวิทยฐานะ และคำนวณยอดสูงสุดของครู คศ.5 ไว้ที่ 108,000 บาท มาจากเงินเดือน 76,800 บาท เงินวิทยฐานะ 15,600 บาท และค่าตอบแทนพิเศษ 15,600 บาท ตัวเลขชุดนี้เป็นการคำนวณของสื่อ เราไม่ได้พบในเอกสารราชการที่เปิดตรวจ

ครูชำนาญการ (คศ.2) ได้เงินวิทยฐานะ 3,500 บาท แต่รายงานเดียวกันไม่ได้นับค่าตอบแทนพิเศษให้ระดับนี้ ความต่างของรายได้ระหว่าง คศ.2 กับ คศ.3 จึงไม่ได้อยู่ที่เงินวิทยฐานะที่เพิ่มขึ้น 2,100 บาทเท่านั้น แต่อยู่ที่เพดานเงินเดือนซึ่งขยับจาก 41,620 เป็น 58,390 บาทด้วย

ครูบรรจุใหม่ได้เงินเดือนเริ่มต้นเท่าไหร่ หลังปรับปี 2567 และ 2568?

ครูผู้ช่วยวุฒิปริญญาตรี 4 ปี ที่บรรจุตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568 ได้เงินเดือนแรกบรรจุ 18,220 บาท ตามหนังสือสำนักงาน ก.ค.ศ. ที่ ศธ 0206.7/ว 8 ลงวันที่ 1 เมษายน 2567 หนังสือฉบับนี้อ้างมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2566 ที่เห็นชอบการปรับอัตราเงินเดือนแรกบรรจุของข้าราชการ แล้ว ก.ค.ศ. กำหนดให้ทยอยปรับเป็นสองรอบ คือ 1 พฤษภาคม 2567 และ 1 พฤษภาคม 2568

แถวปริญญาเอกมีเงื่อนไขเพิ่ม หมายเหตุท้ายบัญชีระบุว่าอัตรา 25,600 บาทใช้บังคับตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568 และให้ครูผู้ช่วยวุฒินี้ไปอาศัยรับเงินเดือนในอันดับ คศ.1 เมื่อคณะรัฐมนตรีเห็นชอบให้แก้ไขกฎ ก.ค.ศ. ว่าด้วยการให้ข้าราชการครูได้รับเงินเดือนสูงกว่าหรือต่ำกว่าขั้นต่ำหรือสูงกว่าขั้นสูงของอันดับ พ.ศ. 2553 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว เหตุผลก็ตรงไปตรงมา เพราะ 25,600 บาทสูงกว่าขั้นสูงของอันดับครูผู้ช่วยที่ 24,750 บาท

ครูที่บรรจุก่อน 1 พฤษภาคม 2567 ได้อะไร

หนังสือ ว 8/2567 มีสิ่งที่ส่งมาด้วยฉบับที่ 2 ว่าด้วยการปรับเงินเดือนชดเชยผู้ได้รับผลกระทบจากการปรับอัตราเงินเดือนแรกบรรจุใหม่ มติชนสุดสัปดาห์รายงานว่าเงินชดเชยมีตั้งแต่ 110 บาทถึง 2,120 บาท ขึ้นกับคุณวุฒิและเงินเดือนที่ได้รับอยู่ และมีผู้ได้รับผลรวม 134,860 ราย แบ่งเป็นผู้บรรจุใหม่ 55,311 รายและผู้ได้รับการปรับชดเชย 79,549 ราย

ต่อมา สำนักงาน ก.ค.ศ. ออกหนังสือ ที่ ศธ 0206.7/ว 3 ลงวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2568 ซักซ้อมว่าการปรับเงินเดือนชดเชยให้รวมถึงกรณีที่ได้รับคุณวุฒิปริญญาโทขึ้นไปทางการบริหารการศึกษาที่ ก.ค.ศ. รับรองหลังบรรจุ และได้เพิ่มคุณวุฒิในทะเบียนประวัติก่อนวันที่ 1 พฤษภาคม 2567 หรือก่อนวันที่ 1 พฤษภาคม 2568 แล้วแต่กรณี

เลื่อนขั้นเงินเดือนครูปีละกี่ครั้ง และใช้หลักเกณฑ์อะไร?

ปีละ 2 ครั้ง คือวันที่ 1 เมษายนและวันที่ 1 ตุลาคม ตามกฎ ก.ค.ศ. การเลื่อนเงินเดือนของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2561 ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2561 หนังสือสำนักงาน ก.ค.ศ. ที่ ศธ 0206.7/ว 5 ลงวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2562 กำหนดวิธีคิดไว้เป็นข้อ ๆ ดังนี้

• วงเงินรวมร้อยละ 3: นับเงินเดือนรวมของข้าราชการครูที่มีตัวอยู่จริง ณ วันที่ 1 มีนาคม (รอบ 1 เมษายน) หรือวันที่ 1 กันยายน (รอบ 1 ตุลาคม) แล้วคิดร้อยละ 3 เป็นวงเงินของรอบนั้น ถ้ามีเงินเหลือ นำไปใช้ในรอบถัดไปไม่ได้
• แยกวงเงินเป็น 2 กลุ่ม: กลุ่มที่ 1 คือผู้รับเงินเดือนอันดับครูผู้ช่วย คศ.1 คศ.2 และ คศ.3 กลุ่มที่ 2 คือผู้รับเงินเดือนอันดับ คศ.4 และ คศ.5
• เพดานรายคน: แต่ละคนเลื่อนได้ไม่เกินร้อยละ 6 ของฐานในการคำนวณของอันดับตน
• ไม่หารเฉลี่ย: คู่มือการเลื่อนเงินเดือนของ สพป.สุราษฎร์ธานี เขต 2 ย้ำว่าห้ามนำวงเงินมาหารเฉลี่ยให้ทุกคนได้ร้อยละเท่ากัน ผลประเมินต่างกันต้องได้ร้อยละต่างกัน
• ปัดเศษ: จำนวนเงินที่ได้เลื่อน ถ้ามีเศษไม่ถึงสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท
• ไม่เกินขั้นสูง: เลื่อนแล้วต้องไม่เกินขั้นสูงของอันดับที่ได้รับแต่งตั้ง

ใครมีสิทธิได้เลื่อนเงินเดือนในแต่ละรอบ

คู่มือของ สพป.สุราษฎร์ธานี เขต 2 สรุปคุณสมบัติตามกฎ ก.ค.ศ. พ.ศ. 2561 ไว้ว่า ในครึ่งปีที่ผ่านมาต้องมีผลการประเมินการปฏิบัติงานไม่ต่ำกว่าระดับพอใช้หรือร้อยละ 60 ไม่ถูกลงโทษทางวินัยหนักกว่าภาคทัณฑ์ ไม่ถูกสั่งพักราชการเกิน 2 เดือน ไม่ขาดราชการโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และบรรจุเข้ารับราชการมาแล้วไม่น้อยกว่า 4 เดือน

เรื่องวันลา คู่มือเดียวกันระบุว่าลาป่วยและลากิจรวมต้องไม่เกิน 23 วันทำการ โดยไม่นับวันลาบางประเภท เช่น ลาอุปสมบท ลาคลอดบุตรไม่เกิน 90 วัน ลาป่วยที่จำเป็นต้องรักษาตัวนานไม่เกิน 60 วันทำการ ลาป่วยเพราะประสบอันตรายจากการปฏิบัติหน้าที่ และลาพักผ่อน ส่วนจำนวนครั้งที่ลาหรือมาสายเกินได้เท่าไหร่ ขึ้นกับที่หน่วยงานกำหนดไว้เป็นหนังสือ

ผู้ที่ขาดคุณสมบัติด้านระยะเวลาปฏิบัติราชการ อาจได้เลื่อนเป็นกรณีพิเศษเฉพาะรายตามหนังสือ ว 7 ลงวันที่ 29 มีนาคม 2562 คู่มือระบุว่ากรณีบรรจุมาแล้ว 3 เดือน 15 วันและผลประเมินอยู่ในระดับดีเด่น เลื่อนได้ร้อยละ 2 ของฐานในการคำนวณ โดยต้องขออนุมัติจาก กศจ.

ฐานคำนวณเงินเดือนครูคืออะไร และแต่ละอันดับใช้ฐานเท่าไหร่?

ตารางด้านล่างถอดจากสิ่งที่ส่งมาด้วยของหนังสือ ว 5/2562 ชื่อ “ฐานในการคำนวณและช่วงเงินเดือนสำหรับการเลื่อนเงินเดือนในแต่ละอันดับของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ” ระบบหนังสือเวียนของสำนักงาน ก.ค.ศ. ยังแสดงสถานะหนังสือฉบับนี้ว่า “ปกติ” ณ วันที่ตรวจสอบ ตัวเลขชุดเดียวกันทุกช่องยังปรากฏในคู่มือการเลื่อนเงินเดือนของครูสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งใช้ตามมติ ก.จ. ก.ท. และ ก.อบต. ในการประชุมเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2562

สังเกตว่าฐานระดับล่างของบางอันดับไม่ใช่จุดกึ่งกลางของช่วง เช่น คศ.2 ช่วงล่างคือ 16,190 ถึง 30,200 บาท แต่ฐานคือ 30,200 บาท เท่ากับตัวเลขปลายช่วง ผลคือครูที่เงินเดือนยังน้อยได้เงินเลื่อนเป็นบาทมากกว่าที่จะได้ถ้าคูณร้อยละกับเงินเดือนตัวเอง อย่าใช้วิธีหาค่ากลางเอง ให้ใช้ตัวเลขในตารางของ ก.ค.ศ. ตรง ๆ

หนังสือ ว 5/2562 ยกตัวอย่างการเลือกฐานไว้ 2 กรณี ครูที่รับเงินเดือนอันดับ คศ.2 วิทยฐานะครูชำนาญการ ใช้ฐานของอันดับ คศ.2 ส่วนครูที่รับเงินเดือนอันดับ คศ.3 แต่อาศัยรับเงินเดือนในอันดับ คศ.4 ให้ใช้ฐานของอันดับ คศ.3 ตามตำแหน่งและวิทยฐานะที่ดำรงอยู่ หลักเดียวกันนี้ใช้กับครูที่เงินเดือนสูงกว่าขั้นสูงของอันดับด้วย

คำนวณเงินเดือนครูอย่างไร? ตัวอย่างทีละขั้น

สูตรมีสามขั้น คือ ดูว่าเงินเดือนปัจจุบันอยู่ในช่วงระดับล่างหรือบนของอันดับตน นำฐานของช่วงนั้นคูณกับร้อยละที่ได้เลื่อน แล้วปัดเศษขึ้นเป็นสิบบาท ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นตัวเลขสมมติเพื่อแสดงวิธีคิด ร้อยละที่ได้จริงขึ้นกับผลประเมินและวงเงินของหน่วยงานในรอบนั้น

ตัวอย่างที่ 1: ครู คศ.3 เงินเดือน 40,000 บาท ได้ร้อยละ 3

1. เงินเดือน 40,000 บาทอยู่ในช่วงระดับล่างของ คศ.3 คือ 19,860 ถึง 40,270 บาท จึงใช้ฐาน 37,200 บาท
2. 37,200 × 3 ÷ 100 = 1,116 บาท
3. มีเศษ 6 บาทซึ่งไม่ถึงสิบบาท ปัดเป็น 1,120 บาท
4. เงินเดือนใหม่คือ 40,000 + 1,120 = 41,120 บาท

เงินเดือนใหม่ 41,120 บาทข้ามไปอยู่ในช่วงระดับบนแล้ว รอบถัดไปจึงต้องใช้ฐาน 49,330 บาท ถ้าได้ร้อยละ 3 เท่าเดิม จะได้เลื่อน 1,479.90 บาท ปัดเป็น 1,480 บาท

ตัวอย่างที่ 2: ครู คศ.1 เงินเดือน 25,000 บาท ได้ร้อยละ 3.5

1. เงินเดือน 25,000 บาทอยู่ในช่วงระดับบนของ คศ.1 คือ 24,890 ถึง 34,310 บาท ใช้ฐาน 29,600 บาท
2. 29,600 × 3.5 ÷ 100 = 1,036 บาท
3. ปัดเศษเป็น 1,040 บาท
4. เงินเดือนใหม่คือ 26,040 บาท

เลื่อนได้สูงสุดครั้งละเท่าไหร่

เพดานคือร้อยละ 6 ของฐาน ครู คศ.1 ในช่วงระดับบนจึงเลื่อนได้สูงสุด 29,600 × 6 ÷ 100 = 1,776 บาท ปัดเป็น 1,780 บาทต่อครั้ง ส่วนครู คศ.3 ในช่วงระดับบนเลื่อนได้สูงสุด 2,959.80 บาท ปัดเป็น 2,960 บาท แต่ในทางปฏิบัติคนที่ได้ร้อยละ 6 ต้องมีคนอื่นได้น้อยกว่าร้อยละ 3 เพื่อให้ยอดรวมยังอยู่ในวงเงิน

วงเงินร้อยละ 3 คิดอย่างไร

สมมติโรงเรียนหรือหน่วยงานหนึ่งมีเงินเดือนรวมของครูในกลุ่มที่ 1 ณ วันที่ 1 มีนาคม เท่ากับ 1,000,000 บาท วงเงินสำหรับรอบ 1 เมษายนของกลุ่มนี้จะเท่ากับ 30,000 บาท ผู้บังคับบัญชาต้องจัดสรรร้อยละให้แต่ละคนตามผลประเมิน โดยผลรวมของเงินที่เลื่อนต้องไม่เกิน 30,000 บาท

แบบประเมินเลื่อนเงินเดือนครูใช้ฉบับไหน และ PA เกี่ยวข้องอย่างไร?

ฉบับที่ใช้อยู่คือหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินผลการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตามหนังสือสำนักงาน ก.ค.ศ. ที่ ศธ 0206.7/ว 23 ลงวันที่ 3 กันยายน 2564 ใช้บังคับตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2564 หนังสือฉบับนี้ยกเลิกหลักเกณฑ์เดิมตามหนังสือ ว 20 ลงวันที่ 30 ตุลาคม 2561 และ ว 6 ลงวันที่ 28 มีนาคม 2562 ตัวหลักเกณฑ์และแบบประเมินอยู่ในสิ่งที่ส่งมาด้วย 2 ฉบับ ซึ่งดาวน์โหลดได้จาก QR code ท้ายหนังสือ

บทความออนไลน์และคู่มือบางเล่มยังอ้างหลักเกณฑ์ ว 20/2561 อยู่ ฉบับนั้นแบ่งการประเมินเป็น 2 องค์ประกอบ รวม 100 คะแนน คือ ประสิทธิภาพและประสิทธิผลการปฏิบัติงาน 70 คะแนน กับการปฏิบัติตนในการรักษาวินัย คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ 30 คะแนน และมีผลประเมิน 5 ระดับ ได้แก่ ดีเด่น (ร้อยละ 90 ขึ้นไป) ดีมาก (ร้อยละ 80.00 ถึง 89.99) ดี (ร้อยละ 70.00 ถึง 79.99) พอใช้ (ร้อยละ 60.00 ถึง 69.99) และปรับปรุง (ต่ำกว่าร้อยละ 60) แต่ถูกยกเลิกไปแล้วตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2564 ถ้าเห็นแบบฟอร์มที่อ้างเลขนี้ ให้ถามต้นสังกัดว่าเป็นฉบับปัจจุบันหรือไม่ เกณฑ์ขั้นต่ำที่ยังใช้ได้แน่นอนคือเกณฑ์ในกฎ ก.ค.ศ. พ.ศ. 2561 ที่ต้องได้ผลประเมินไม่ต่ำกว่าระดับพอใช้หรือร้อยละ 60

PA คืออะไร และต้องทำเมื่อไหร่

PA ย่อมาจาก Performance Agreement หรือข้อตกลงในการพัฒนางาน มาจากหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะ ตำแหน่งครู ตามหนังสือ ว 9 ลงวันที่ 20 พฤษภาคม 2564 คู่มือของสำนักงาน ก.ค.ศ. ระบุว่าครูทุกคนต้องจัดทำข้อตกลงตามแบบที่ ก.ค.ศ. กำหนดทุกปีงบประมาณ เสนอผู้อำนวยการสถานศึกษาให้ความเห็นชอบ ข้อตกลงมี 2 ส่วน ส่วนที่ 1 เป็นงานตามมาตรฐานตำแหน่ง ส่วนที่ 2 เป็นประเด็นท้าทายในการพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน

ในแบบ PA ครูต้องกรอกชั่วโมงการปฏิบัติงานต่อสัปดาห์ 4 หมวด คือ ชั่วโมงสอนตามตารางสอน งานส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ งานพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษา และงานตอบสนองนโยบายและจุดเน้น การประเมินผลการพัฒนางานตามข้อตกลงใช้คณะกรรมการ 3 คนต่อผู้รับการประเมิน 1 คน ประเมินปีงบประมาณละ 1 ครั้งเมื่อสิ้นปีงบประมาณ

คู่มือเดียวกันระบุว่าผลประเมิน PA นำไปใช้ได้ 3 ทาง คือ เป็นคุณสมบัติในการขอมีหรือเลื่อนวิทยฐานะ ใช้ประเมินเพื่อคงวิทยฐานะตามมาตรา 55 และใช้เป็นองค์ประกอบในการประเมินประสิทธิภาพและประสิทธิผลการปฏิบัติงานเพื่อพิจารณาเลื่อนเงินเดือน สำนักงาน ก.ค.ศ. อธิบายว่าการออกแบบนี้ตั้งใจให้การประเมินวิทยฐานะ การประเมินเพื่อเลื่อนเงินเดือน และการประเมินเพื่อคงวิทยฐานะใช้ตัวชี้วัดเดียวกัน เพื่อลดงานซ้ำซ้อน

หลักเกณฑ์ ว PA มีการแก้ไขเพิ่มเติมหลายครั้ง หน้าสรุปของสำนักงาน ก.ค.ศ. ที่เผยแพร่เมื่อ 18 สิงหาคม 2569 ระบุหนังสือ ว 17/2567 ที่เพิ่มการตรวจการคัดลอกผลงานทางวิชาการ ว 18/2567 ที่เพิ่มช่องทางเลื่อนวิทยฐานะด้วยการพัฒนานวัตกรรม และ ล 1222/2568 ที่อธิบายประเภทผลงานทางวิชาการ ส่วนฉบับรวมสำหรับตำแหน่งครูคือหนังสือ ล 1932/2567 ออกในเดือนพฤศจิกายน 2567

ทำไมตัวเลขเงินเดือนครูในแต่ละเว็บไซต์จึงไม่ตรงกัน?

เหตุผลแรกคือบางแหล่งเอาเงินเดือนแรกบรรจุไปใส่แทนขั้นต่ำของอันดับ เช่นเขียนว่าครูผู้ช่วยเริ่มที่ 18,220 บาท ซึ่งถูกสำหรับวุฒิปริญญาตรี 4 ปีที่บรรจุหลัง 1 พฤษภาคม 2568 แต่ขั้นต่ำของอันดับตามกฎหมายยังเป็น 15,050 บาท สองตัวเลขนี้ตอบคนละคำถาม

เหตุผลที่สองคือการพิมพ์ผิดแล้วลอกต่อกัน กรณีขั้นต่ำของ คศ.3 ที่เขียนเป็น 18,860 บาทแทน 19,860 บาทพบในหลายสื่อ ขณะที่บางเว็บไซต์ลงช่วงเงินเดือนที่ไม่ตรงกับบัญชีใดเลย เช่นเขียนว่า คศ.5 เริ่มที่ 56,080 บาท ถ้าตัวเลขไหนไม่ตรงกับตารางแรกของบทความนี้ ให้ยึดบัญชีแนบท้ายพระราชบัญญัติเป็นหลัก

เหตุผลที่สามคือการรวมหรือไม่รวมเงินวิทยฐานะและค่าตอบแทนพิเศษ ตัวเลขอย่าง 108,000 บาทเป็นยอดรวมสามก้อน ไม่ใช่เงินเดือน ถ้าจะเทียบกับข้อมูลในสลิปเงินเดือนของตัวเอง ให้แยกสามก้อนนี้ออกจากกันก่อน

ตัวเลขในบทความนี้มาจากพระราชบัญญัติ หนังสือเวียน และคู่มือของสำนักงาน ก.ค.ศ. และหน่วยงานการศึกษาที่อ้างอิงไว้ท้ายบทความ ตรวจสอบ ณ วันที่ 11 กันยายน 2569 ตัวเลขที่อ้างจากสื่อระบุชื่อสื่อไว้ทุกครั้ง อัตราและหลักเกณฑ์อาจเปลี่ยนได้ ก่อนตัดสินใจเรื่องเงินเดือนหรือยื่นเรื่องใด ๆ โปรดยืนยันกับงานบุคคลของหน่วยงานต้นสังกัด

คำถามที่พบบ่อย

เช็กขั้นเงินเดือนครูของตัวเองได้ในสามนาที

เปิดสลิปเงินเดือนล่าสุด ดูอันดับที่รับเงินเดือนและตัวเลขเงินเดือน แล้วเทียบกับตารางฐานในการคำนวณว่าอยู่ในช่วงล่างหรือบน คูณฐานกับร้อยละที่คาดว่าจะได้ แล้วปัดเศษเป็นสิบบาท จะรู้ทันทีว่ารอบ 1 เมษายนหรือ 1 ตุลาคมที่จะถึงควรได้เลื่อนประมาณเท่าไหร่ และเหลือห่างจากขั้นสูงของอันดับอีกกี่บาท

ถ้าพบว่าเงินเดือนใกล้ชนเพดานของอันดับแล้ว เรื่องที่ควรคุยกับงานบุคคลต่อไม่ใช่ร้อยละรอบหน้า แต่เป็นแผนขอมีหรือเลื่อนวิทยฐานะผ่านระบบ PA เพราะนั่นคือทางเดียวที่ทำให้เพดานเงินเดือนสูงขึ้น

แหล่งอ้างอิง

• สำนักงาน ก.ค.ศ.: พระราชบัญญัติเงินเดือน เงินวิทยฐานะ และเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนที่ 43 ก)
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: หน้าเผยแพร่พระราชบัญญัติเงินเดือนฯ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: เอกสารสรุปเงินเดือน เงินวิทยฐานะ และค่าตอบแทน (บัญชีขั้นต่ำขั้นสูงและอัตราเงินวิทยฐานะ)
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: หนังสือที่ ศธ 0206.7/ว 8 ลงวันที่ 1 เมษายน 2567 การกำหนดอัตราเงินเดือนสำหรับคุณวุฒิที่ ก.ค.ศ. รับรอง และการกำหนดอัตราเงินเดือนชดเชย
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: หนังสือที่ ศธ 0206.7/ว 3 ลงวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2568 ซักซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับการปรับเงินเดือนชดเชยผู้ได้รับผลกระทบจากการปรับอัตราเงินเดือนแรกบรรจุใหม่
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: หนังสือที่ ศธ 0206.7/ว 5 ลงวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2562 การเลื่อนเงินเดือนของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ฐานในการคำนวณและช่วงเงินเดือน)
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: หนังสือที่ ศธ 0206.7/ว 23 ลงวันที่ 3 กันยายน 2564 หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินผลการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: หนังสือที่ ศธ 0206.7/ว 20 ลงวันที่ 30 ตุลาคม 2561 หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินผลการปฏิบัติงาน (ฉบับที่ถูกยกเลิกแล้ว)
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: ระบบหนังสือเวียน หมวด 3 เงินเดือน ค่าตอบแทน และสวัสดิการ (สถานะการใช้งานของหนังสือแต่ละฉบับ)
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: คู่มือการดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะ ตำแหน่งครู (ว 9/2564)
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: สรุปเส้นทางการแก้ไขเพิ่มเติมหลักเกณฑ์ ว PA และหลักเกณฑ์ฯ ที่เกี่ยวข้อง
• สพป.สุราษฎร์ธานี เขต 2: คู่มือการปฏิบัติงานการเลื่อนเงินเดือนของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา
• มติชนสุดสัปดาห์: กางบัญชีเงินเดือนครูใหม่ ดีเดย์ 1 พ.ค. 2567 แรกบรรจุ ปรับชดเชยผู้ได้รับผลกระทบ
• กรุงเทพธุรกิจ: อัปเดต มิถุนายน 67 เงินเดือนข้าราชการครู 6 ระดับ รับสูงสุดเดือนละ 108,000 บาท
• สำนักงาน ก.ค.ศ.: ว23/2564 หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินผลการปฏิบัติงานของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (หน้าเผยแพร่)
• lomkao.go.th: คู่มือการเลื่อนเงินเดือนข้าราชการหรือพนักงานครูและบุคลากรทางการศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น