บทความแนะนำวัคซีน RSV ใครฉีดได้ ราคาเท่าไหร่ และต่างจากภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปอย่างไร

วัคซีน RSV ใครฉีดได้ ราคาเท่าไหร่ และต่างจากภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปอย่างไร

ต้องอ่าน

สรุปสั้น ๆ: วัคซีน RSV ที่ขึ้นทะเบียนในไทยมี 2 ชนิด เป็นวัคซีนโปรตีนทั้งคู่ ฉีดเข้ากล้ามเนื้อเพียง 1 เข็ม สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยแนะนำในผู้ที่อายุตั้งแต่ 75 ปีขึ้นไป และอายุ 50 ถึง 74 ปีที่มีโรคเสี่ยง ส่วนทารกป้องกันได้สองทาง คือฉีดวัคซีนให้แม่ตอนอายุครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์ หรือฉีดภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป nirsevimab ให้ลูกหลังคลอด ซึ่งไม่ใช่วัคซีน

วัคซีน RSV คือวัคซีนที่ใช้โปรตีนเอฟระยะก่อนรวมกับเซลล์ของไวรัสอาร์เอสวีไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นเอง ตามคำแนะนำการให้วัคซีนสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ปี พ.ศ. 2569 ของสมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย ชนิดที่ขึ้นทะเบียนในไทยมี 2 ชนิด คือ adjuvanted RSVPreF3 และ bivalent RSVpreF ขนาด 0.5 มิลลิลิตร ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ 1 โดส และยังไม่มีคำแนะนำให้ฉีดโดสกระตุ้น

ประเด็นสำคัญ

  • สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยแนะนำวัคซีน RSV ชนิดใดก็ได้ในผู้ที่อายุตั้งแต่ 75 ปีขึ้นไป และอายุ 50 ถึง 74 ปีที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรง
  • ผู้ที่อายุ 50 ถึง 74 ปีที่ไม่มีความเสี่ยง ยังไม่มีคำแนะนำ ส่วนอายุ 18 ถึง 49 ปีที่มีความเสี่ยง ให้พิจารณาเป็นราย ๆ กับแพทย์
  • ชนิด bivalent RSVpreF ฉีดในหญิงตั้งครรภ์ที่อายุครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์ ส่วน adjuvanted RSVPreF3 ห้ามฉีดในหญิงตั้งครรภ์
  • nirsevimab เป็นภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป ไม่ใช่วัคซีน ร่างกายไม่ได้สร้างภูมิเอง จึงป้องกันได้ราว 5 ถึง 6 เดือน
  • ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทยแนะนำ nirsevimab ในทารกแข็งแรงดีอายุไม่เกิน 8 เดือนทุกราย และทารกกลุ่มเสี่ยงไม่เกิน 12 เดือน
  • ขนาดยาแบ่งตามน้ำหนัก น้อยกว่า 5 กิโลกรัมให้ 50 มิลลิกรัม ตั้งแต่ 5 กิโลกรัมขึ้นไปให้ 100 มิลลิกรัม ครั้งเดียวต่อฤดูกาล
  • กรมควบคุมโรครายงานว่า RSV ระบาดสูงช่วงกรกฎาคมถึงพฤศจิกายนทุกปี จึงควรฉีดก่อนเข้าฤดูระบาด
  • ราคาที่โรงพยาบาลเอกชนประกาศไว้อยู่ราว 8,500 ถึง 8,700 บาทสำหรับวัคซีนผู้ใหญ่ และ 19,900 บาทสำหรับ nirsevimab 1 เข็ม

RSV คือเชื้ออะไร และอันตรายกับใครมากที่สุด?

RSV ทำให้เกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ แต่กลุ่มที่ป่วยหนักที่สุดคือทารกกับผู้สูงอายุ เอกสารสรุปข้อกำหนดจุดยืนขององค์การอนามัยโลกเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2025 ประเมินว่าในเด็กทั่วโลกแต่ละปี RSV ทำให้เกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่างราว 33 ล้านครั้ง นอนโรงพยาบาล 3.6 ล้านครั้ง และเสียชีวิต 101,400 ราย โดยร้อยละ 97 ของผู้เสียชีวิตอยู่ในประเทศรายได้น้อยถึงปานกลาง และร้อยละ 46 เป็นทารกอายุต่ำกว่า 6 เดือน

ตัวเลขที่น่าตกใจกว่าคือสัดส่วนเด็กที่ป่วยหนักทั้งที่ไม่มีโรคประจำตัว แนวทางของราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทยระบุว่า การติดเชื้อ RSV ครั้งแรกทำให้เกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่าง เช่น หลอดลมฝอยอักเสบหรือปอดอักเสบ ได้ถึงร้อยละ 20 ถึง 30 ในจำนวนนี้ราวร้อยละ 1 ถึง 3 รุนแรงจนต้องนอนโรงพยาบาล และในเด็กที่ต้องนอนโรงพยาบาลจาก RSV ร้อยละ 67 ถึง 79 เป็นเด็กแข็งแรงดี คลอดครบกำหนด ไม่มีโรคประจำตัว

นิยาม: RSV ย่อมาจาก Respiratory Syncytial Virus หรือไวรัสอาร์เอสวี ติดต่อผ่านน้ำมูก น้ำลาย การไอและการจาม อาการเริ่มต้นคล้ายไข้หวัดธรรมดา แต่เชื้ออาจลงไปที่หลอดลมฝอยและปอด ระยะฟักตัวตามเอกสารขององค์การอนามัยโลกอยู่ที่ 4 ถึง 6 วัน และยังไม่มียาที่รักษาเชื้อนี้โดยเฉพาะ การดูแลจึงเป็นการรักษาตามอาการ

สถานการณ์ในประเทศไทย

กรมควบคุมโรคออกข่าวเตือนเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2568 ว่าฤดูฝนเป็นฤดูกาลระบาดของ RSV ซึ่งมักพบสูงระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงพฤศจิกายนของทุกปี ข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัลของกองระบาดวิทยา ตั้งแต่ 1 มกราคมถึง 21 กรกฎาคม 2568 มีรายงานผู้ป่วย 1,631 ราย ไม่พบผู้เสียชีวิต กลุ่มอายุที่พบมากที่สุดคือ 0 ถึง 4 ปี จำนวน 1,246 ราย รองลงมาคือ 5 ถึง 9 ปี จำนวน 141 ราย และ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 60 ราย

แนวทางของราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ ระบุว่าการระบาดในไทยเริ่มเมื่อเข้าฤดูฝนราวเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคม สูงสุดเดือนสิงหาคมถึงตุลาคม แล้วลดลงเมื่อเข้าเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม ช่วงนี้ทับกับฤดูกาลไข้หวัดใหญ่พอดี และอาการช่วงแรกคล้ายกันจนแยกด้วยตาเปล่าไม่ได้ อ่านเรื่องฤดูกาลอีกโรคหนึ่งได้ที่ วัคซีนไข้หวัดใหญ่ ฉีดปีละกี่ครั้งและใครฉีดฟรีได้บ้าง

อาการที่กรมควบคุมโรคระบุว่าต้องรีบพาไปพบแพทย์ ได้แก่ หายใจเร็ว หอบเหนื่อย หายใจมีเสียงหวีด หน้าอกบุ๋ม ซึมลง กินได้น้อยลง และในเด็กเล็กคือไม่เล่นและไม่ดูดนม สอบถามได้ที่สายด่วน 1422

วัคซีน RSV กับภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่ว่าใครเป็นคนสร้างแอนติบอดี วัคซีนคือการนำชิ้นส่วนของเชื้อไปกระตุ้นให้ร่างกายผลิตภูมิคุ้มกันขึ้นเอง จึงใช้เวลาสร้างและอยู่ได้นานกว่า ส่วนภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปคือการฉีดแอนติบอดีที่ผลิตเสร็จแล้วเข้าไปตรง ๆ ออกฤทธิ์ทันทีแต่ค่อย ๆ ลดระดับลง นี่คือเหตุผลที่ nirsevimab ป้องกันได้ราว 5 ถึง 6 เดือน ซึ่งพอดีกับหนึ่งฤดูกาลระบาด ตามที่องค์การอนามัยโลกระบุไว้

นิยาม: ภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป หรือ monoclonal antibody คือแอนติบอดีที่ผลิตในห้องปฏิบัติการแล้วฉีดเข้าร่างกายโดยตรง ตัวที่ใช้กับ RSV คือ nirsevimab ซึ่งราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ อธิบายว่าเป็นแอนติบอดีของมนุษย์ชนิด IgG1 kappa ที่ดัดแปลงบริเวณ Fc region ให้ค่าครึ่งชีวิตยาวขึ้น ออกฤทธิ์โดยจับกับโปรตีน F ของไวรัสเพื่อยับยั้งไม่ให้เชื้อเข้าสู่เซลล์

ในไทยจึงมีเครื่องมือป้องกัน RSV สองตระกูล ฝั่งวัคซีนมี 2 ชนิดที่สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยระบุว่าขึ้นทะเบียนแล้ว เป็นวัคซีนชนิดโปรตีนทั้งคู่ ส่วนฝั่งภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ ระบุว่าขึ้นทะเบียนแล้ว 2 ชนิด คือ palivizumab ซึ่งใช้ในเด็กกลุ่มเสี่ยงตามแนวทางฉบับวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2567 และ nirsevimab ซึ่งขึ้นทะเบียนเมื่อเดือนมิถุนายน 2567

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น  รักษารากฟัน ใช้กี่ครั้ง เจ็บไหม ราคาเท่าไหร่ และสิทธิไหนเบิกได้

ความเห็นของเราคือ จุดที่คนสับสนมากที่สุดคือการเรียก nirsevimab ว่าวัคซีน RSV สำหรับเด็ก ซึ่งไม่ถูกต้อง เพราะไม่ได้กระตุ้นภูมิคุ้มกันของเด็ก เมื่อแอนติบอดีหมดฤทธิ์จึงไม่มีภูมิคุ้มกันค้างไว้ และต้องฉีดใหม่ทุกฤดูกาลในเด็กกลุ่มเสี่ยง

อีกประเด็นคือไม่ต้องใช้ทั้งสองอย่างพร้อมกัน องค์การอนามัยโลกแนะนำให้เลือกอย่างใดอย่างหนึ่งสำหรับคู่แม่และลูกหนึ่งคู่ ยกเว้นกรณีที่แม่ได้รับวัคซีนน้อยกว่า 14 วันก่อนคลอด หรือทารกกลุ่มเสี่ยงที่เข้าสู่ฤดูกาลแรกหลังอายุ 6 เดือน

ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุกลุ่มไหนควรฉีดวัคซีน RSV?

คำแนะนำการให้วัคซีนสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ ปี พ.ศ. 2569 ของสมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย ฉบับอินโฟกราฟิกที่ปรับปรุงวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2569 แบ่งคำแนะนำเป็นสามระดับ

  • อายุตั้งแต่ 75 ปีขึ้นไป: แนะนำให้วัคซีนชนิดใดก็ได้ทุกคน
  • อายุ 50 ถึง 74 ปีที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรง: แนะนำให้วัคซีนชนิดใดก็ได้ ความเสี่ยงที่ระบุไว้คือ โรคปอดเรื้อรัง โรคหัวใจเรื้อรัง ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องปานกลางถึงรุนแรง เบาหวานที่มีการทำลายของอวัยวะอื่น โรคอ้วนที่ดัชนีมวลกายตั้งแต่ 40 กิโลกรัมต่อตารางเมตร โรคตับ และโรคไตเรื้อรังระยะ 4 ถึง 5 หรือได้รับการบำบัดทดแทนไต
  • อายุ 18 ถึง 49 ปีที่มีความเสี่ยง: พิจารณาเป็นราย ๆ ไป โดยตัดสินใจร่วมกันระหว่างแพทย์และผู้รับวัคซีน

ที่หลายคนมองข้ามคือกลุ่มที่เอกสารบอกตรง ๆ ว่ายังไม่แนะนำ นั่นคือผู้ที่อายุ 50 ถึง 74 ปีที่ไม่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้ออาร์เอสวีที่รุนแรง และในคำแนะนำเพิ่มเติมยังระบุว่ายังไม่มีคำแนะนำให้ฉีดโดสกระตุ้น

ประสิทธิภาพของวัคซีนทั้งสองชนิด

เอกสารฉบับเดียวกันสรุปผลการศึกษาระยะที่ 3 ในอาสาสมัครอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปไว้เป็นตัวเลข ชนิด adjuvanted RSVPreF3 ซึ่งใช้แอนติเจนสายพันธุ์เอ 120 ไมโครกรัม ร่วมกับแอดจูแวนต์ AS01 ขนาด 50 ไมโครกรัม ป้องกันโรคทางเดินหายใจส่วนล่างได้ร้อยละ 82.6 ในฤดูกาลที่ 1 ร้อยละ 74.5 เมื่อรวม 2 ฤดูกาล และร้อยละ 69.1 เมื่อรวม 3 ฤดูกาล ส่วนการป้องกันโรคชนิดรุนแรงอยู่ที่ร้อยละ 94.1, 82.7 และ 72.3 ตามลำดับ

ชนิด bivalent RSVpreF ซึ่งใช้แอนติเจน 2 สายพันธุ์ คือเอและบี อย่างละ 60 ไมโครกรัม ป้องกันโรคทางเดินหายใจส่วนล่างได้ร้อยละ 88.9 ในฤดูกาลที่ 1 และร้อยละ 81.5 เมื่อรวม 2 ฤดูกาล เอกสารย้ำว่านำตัวเลขของวัคซีนสองชนิดมาเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ เพราะกระบวนการวิจัยและการวิเคราะห์ทางสถิติต่างกัน

ข้อมูลการใช้จริงในผู้ใหญ่อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปที่นอนโรงพยาบาลด้วยโรคทางเดินหายใจเฉียบพลัน พบว่าวัคซีน 1 โดสลดความเสี่ยงการนอนโรงพยาบาลจาก RSV ได้ร้อยละ 58 เมื่อรวม 2 ฤดูกาล ลดภาวะหายใจล้มเหลวได้ร้อยละ 73 และลดการใช้เครื่องช่วยหายใจผ่านท่อหรือการเสียชีวิตได้ร้อยละ 72 โดยป้องกันได้ทั้งสายพันธุ์เอและบี ดูภาพรวมวัคซีนวัยผู้ใหญ่ได้ที่ วัคซีนผู้ใหญ่ที่ควรฉีดตามช่วงอายุ

คนท้องฉีดวัคซีน RSV ได้ไหม ป้องกันลูกได้กี่เดือน?

ฉีดได้ แต่ต้องเป็นชนิดที่ถูกต้อง สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยแนะนำชนิด bivalent RSVpreF ในหญิงตั้งครรภ์ที่อายุครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์ เพื่อป้องกันโรคทางเดินหายใจส่วนล่างในทารกตั้งแต่แรกเกิดถึงอายุ 6 เดือน และระบุข้อห้ามชัดว่าห้ามให้ชนิด adjuvanted RSVPreF3 ในหญิงตั้งครรภ์

ตัวเลขจากการศึกษาระยะที่ 3 ในหญิงตั้งครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์ คือป้องกันโรคทางเดินหายใจส่วนล่างรุนแรงที่ต้องรับการรักษาในทารกได้ร้อยละ 82.4 ถึงอายุ 3 เดือน และร้อยละ 70.0 ถึงอายุ 6 เดือน ส่วนโรคทางเดินหายใจส่วนล่างโดยรวมอยู่ที่ร้อยละ 57.6 และ 49.2 ตามลำดับ ข้อมูลการใช้จริงพบว่าป้องกันการนอนโรงพยาบาลได้ร้อยละ 78.6 ถึง 80.8 ในทารกอายุ 0 ถึง 3 เดือน และร้อยละ 66.1 ถึง 71.3 ในทารกอายุ 0 ถึง 6 เดือน

องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ฉีดในไตรมาสที่สาม ซึ่งส่วนใหญ่คือตั้งแต่อายุครรภ์ 28 สัปดาห์ จังหวะที่ดีที่สุดคือมากกว่า 2 สัปดาห์ก่อนคลอด เพื่อให้ส่งแอนติบอดีผ่านรกได้เต็มที่

เด็กเล็กควรได้ nirsevimab เมื่อไหร่ และขนาดเท่าไหร่?

แนวทางการให้ภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป nirsevimab ฉบับวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2568 จัดทำร่วมกันโดยราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทยกับอีก 4 องค์กรวิชาชีพด้านกุมารเวชศาสตร์ แบ่งคำแนะนำตามฤดูกาลดังนี้

  • ฤดูกาลแรก แนะนำให้: ทารกแข็งแรงดีอายุไม่เกิน 8 เดือนทุกราย และทารกกลุ่มเสี่ยงอายุไม่เกิน 12 เดือน
  • ฤดูกาลแรก พิจารณาให้: ทารกแข็งแรงดีอายุมากกว่า 8 ถึง 12 เดือน
  • ฤดูกาลที่สอง แนะนำให้: เด็กอายุไม่เกิน 19 เดือนที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรครุนแรง
  • ฤดูกาลที่สอง พิจารณาให้: เด็กอายุมากกว่า 19 ถึง 24 เดือนที่ยังมีปัจจัยเสี่ยงอยู่

เงื่อนไขสำคัญคือคำแนะนำของฤดูกาลแรกใช้กับกรณีที่มารดาไม่ได้รับวัคซีน RSV ระหว่างตั้งครรภ์ ไม่ทราบสถานะการรับวัคซีนของมารดา หรือทารกเกิดภายใน 14 วันหลังมารดาได้รับวัคซีน ส่วนปัจจัยเสี่ยงที่ระบุไว้ ได้แก่ โรคปอดเรื้อรังจากภาวะคลอดก่อนกำหนดที่ยังได้ยาสเตียรอยด์ ยาขับปัสสาวะ หรือออกซิเจนในช่วง 6 เดือนก่อนฤดูระบาด ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง โรค cystic fibrosis รุนแรง และโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดที่ยังรักษาอยู่

ขนาดยาแบ่งตามฤดูกาลและน้ำหนัก ฤดูกาลแรก น้ำหนักน้อยกว่า 5 กิโลกรัมให้ 50 มิลลิกรัม ตั้งแต่ 5 กิโลกรัมขึ้นไปให้ 100 มิลลิกรัม ฉีดเข้ากล้ามเนื้อครั้งเดียว ส่วนฤดูกาลที่สองสำหรับเด็กกลุ่มเสี่ยงให้ 200 มิลลิกรัม แบ่งเป็น 100 มิลลิกรัม ฉีด 2 ตำแหน่งในเวลาเดียวกัน ตัวยาบรรจุเป็นเข็มพร้อมฉีดขนาด 50 มิลลิกรัม ปริมาตร 0.5 มิลลิลิตร และ 100 มิลลิกรัม ปริมาตร 1 มิลลิลิตร เก็บในตู้เย็น 2 ถึง 8 องศาเซลเซียส ห้ามแช่แข็ง

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น  วิเคราะห์ อัลอาเบส vs เรอัลมาดริด: ผลบอลและสถิติล่าสุด

ผลการศึกษาที่อยู่เบื้องหลังคำแนะนำ

แนวทางฉบับนี้อ้างการศึกษาหลักสามชิ้น MELODY ในทารกอายุครรภ์ตั้งแต่ 35 สัปดาห์ จำนวน 1,490 คน ลดการติดเชื้อที่ต้องได้รับการรักษาพยาบาลได้ร้อยละ 74.5 และลดการนอนโรงพยาบาลได้ร้อยละ 62.1 ภายใน 150 วันหลังฉีด MEDLEY ในทารกคลอดก่อนกำหนด 29 ถึง 35 สัปดาห์ จำนวน 1,453 คน ได้ร้อยละ 70.1 และ 78.4 ตามลำดับ ส่วน HARMONIE ในทารกอายุครรภ์ตั้งแต่ 29 สัปดาห์ จำนวน 8,058 คน ใน 3 ประเทศยุโรป ลดการนอนโรงพยาบาลได้ร้อยละ 83.2 และป้องกันการติดเชื้อรุนแรงที่ออกซิเจนในเลือดต่ำกว่าร้อยละ 90 จนต้องใช้ออกซิเจน ได้ร้อยละ 75.7

ข้อมูลการใช้จริงไปในทิศทางเดียวกัน เครือข่าย New Vaccine Surveillance Network ในสหรัฐอเมริกาปี ค.ศ. 2023 ถึง 2024 พบว่าลดการนอนโรงพยาบาลจาก RSV ได้ร้อยละ 90 ในทารกอายุต่ำกว่า 8 เดือน ส่วนกรุงมาดริดพบร้อยละ 87.6

ผลิตภัณฑ์ประเภทให้กับใครจำนวนครั้งสิ่งที่ป้องกัน
adjuvanted RSVPreF3วัคซีนชนิดโปรตีนอายุ 75 ปีขึ้นไป และ 50 ถึง 74 ปีที่เสี่ยง ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์0.5 มล. เข้ากล้ามเนื้อ 1 โดสโรคทางเดินหายใจส่วนล่างในผู้สูงอายุ
bivalent RSVpreF (ผู้ใหญ่)วัคซีนชนิดโปรตีนอายุ 75 ปีขึ้นไป และ 50 ถึง 74 ปีที่เสี่ยง0.5 มล. เข้ากล้ามเนื้อ 1 โดสโรคทางเดินหายใจส่วนล่างในผู้สูงอายุ
bivalent RSVpreF (ตั้งครรภ์)วัคซีนชนิดโปรตีนหญิงตั้งครรภ์อายุครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์1 โดสโรคทางเดินหายใจส่วนล่างในทารกถึงอายุ 6 เดือน
nirsevimabภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป ไม่ใช่วัคซีนทารกแข็งแรงดีไม่เกิน 8 เดือน กลุ่มเสี่ยงไม่เกิน 12 เดือน50 หรือ 100 มก. ครั้งเดียวต่อฤดูกาลโรคทางเดินหายใจส่วนล่างรุนแรง 5 ถึง 6 เดือน
palivizumabภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป ไม่ใช่วัคซีนเด็กกลุ่มเสี่ยงตามแนวทางฉบับ 23 กุมภาพันธ์ 2567ตามที่แพทย์กำหนดโรครุนแรงจากการติดเชื้ออาร์เอสวี

ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ ระบุเพิ่มว่า หากจัดหา nirsevimab ไม่ได้ และเด็กมีข้อบ่งชี้ ให้พิจารณาใช้ palivizumab แทน

อินโฟกราฟิกสรุป วัคซีน RSV ใครฉีดได้ ราคาเท่าไหร่ และต่างจากภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปอย่างไร
สรุปเป็นภาพ: วัคซีน RSV ใครฉีดได้ ราคาเท่าไหร่ และต่างจากภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปอย่างไร

ราคาวัคซีน RSV และภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปเท่าไหร่?

ราคาที่โรงพยาบาลเอกชนประกาศบนหน้าเว็บของตัวเองต่างกันตามแพ็กเกจ ตารางด้านล่างมาจากหน้าเว็บโรงพยาบาลโดยตรง ทั้งหมดเป็นราคาจ่ายเอง ไม่ใช่ราคากลางของประเทศ

รายการสถานพยาบาลราคาเงื่อนไขที่หน้าเว็บระบุ
วัคซีน RSV ผู้สูงอายุโรงพยาบาลวิมุต8,700 บาทอายุ 60 ปีขึ้นไป รวมค่าแพทย์และค่าบริการโรงพยาบาล ซื้อได้ถึง 30 กันยายน 2569
วัคซีน RSV ABRYSVOโรงพยาบาลไทยนครินทร์8,500 บาท1 เข็ม สำหรับผู้สูงอายุและหญิงตั้งครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์ รวมค่าแพทย์และค่าบริการ
nirsevimab 1 เข็มโรงพยาบาลขอนแก่นราม19,900 บาททารกแรกเกิดถึง 12 เดือน รวมค่าแพทย์และค่าบริการ ราคา 1 พฤษภาคมถึง 31 ธันวาคม 2569
nirsevimab 2 เข็มโรงพยาบาลขอนแก่นราม37,900 บาทเด็กที่มีปัจจัยเสี่ยง อายุ 12 ถึง 24 เดือน เงื่อนไขเดียวกับรายการข้างต้น

ช่องว่างราคาระหว่างวัคซีนผู้ใหญ่กับภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปของทารกต่างกันมากกว่าสองเท่า ซึ่งตรงกับที่องค์การอนามัยโลกระบุว่าวัคซีนสำหรับมารดามีแนวโน้มราคาย่อมเยากว่า และต้นทุนจะเป็นปัจจัยหลักในการเลือกผลิตภัณฑ์

ราคาและเงื่อนไขในตารางนี้เป็นข้อมูลบนหน้าเว็บของโรงพยาบาลแต่ละแห่ง ณ วันที่ตรวจสอบข้อมูลคือ 11 กันยายน 2569 ราคาเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาและไม่รวมค่าใช้จ่ายอื่น ก่อนตัดสินใจควรโทรสอบถามโรงพยาบาลโดยตรง และสอบถามสิทธิการรักษาของตนเองกับหน่วยงานที่รับผิดชอบ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และไม่ใช้แทนการปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ฉีดช่วงไหนของปี และมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยแนะนำให้ฉีดวัคซีนก่อนเข้าช่วงระบาดในไทย ซึ่งมักอยู่ช่วงกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน แต่ระบุว่าให้ได้ตลอดทั้งปี ส่วนราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ แนะนำให้เริ่มฉีด nirsevimab ช่วงเดือนมิถุนายนถึงตุลาคมของทุกปี และทารกที่เกิดระหว่างฤดูระบาดควรได้รับโดยเร็วที่สุดหลังคลอด

ผลข้างเคียงและข้อห้าม

สำหรับ nirsevimab ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ ระบุว่าปลอดภัยสูง เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์พบน้อยและมักเล็กน้อย ที่พบบ่อยคือผื่นร้อยละ 0.9 และปฏิกิริยาบริเวณที่ฉีดร้อยละ 0.3 ไม่ต่างจากกลุ่มที่ได้รับ palivizumab และกลุ่มที่ได้รับยาหลอก และไม่มีรายงานการเสียชีวิตหรืออาการแพ้รุนแรง ข้อห้ามคือผู้ที่มีประวัติแพ้รุนแรงต่อ nirsevimab หรือส่วนประกอบ เช่น arginine และ histidine

เอกสารฉบับเดียวกันระบุว่า nirsevimab ให้ร่วมกับวัคซีนตามวัยได้ ไม่ต้องเว้นระยะห่างกับวัคซีนชนิดใด รวมถึงวัคซีนเชื้อเป็น และไม่รบกวนการวินิจฉัยด้วย RT-PCR หรือ rapid antigen test

สิ่งที่ไม่แนะนำมีสามข้อ คือ ใช้รักษาเด็กที่กำลังป่วยจาก RSV ระยะเฉียบพลัน ใช้ป้องกันหลังเด็กสัมผัสเชื้อไปแล้ว และใช้ควบคุมการระบาดในสถานเลี้ยงเด็กหรือโรงพยาบาล นอกจากนี้เด็กที่ยืนยันว่าติดเชื้อ RSV ในฤดูกาลนั้นแล้ว โดยทั่วไปไม่แนะนำให้ฉีดในฤดูกาลดังกล่าว

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น  แคลเซียม ควรได้วันละเท่าไหร่ อาหารแคลเซียมสูง และวิธีกินเม็ดเสริม

ฝั่งวัคซีนผู้ใหญ่ ข้อห้ามที่สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยระบุไว้คือห้ามให้ชนิด adjuvanted RSVPreF3 ในหญิงตั้งครรภ์ ส่วนวิธีป้องกันพื้นฐานที่กรมควบคุมโรคแนะนำ ได้แก่ ล้างมือด้วยน้ำและสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ ไม่เอามือที่ไม่สะอาดมาสัมผัสจมูก ปาก หรือตา ไม่ใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น หมั่นทำความสะอาดของเล่นเด็ก และเลี่ยงการใกล้ชิดผู้ป่วยทางเดินหายใจ

คำถามที่พบบ่อย

วัคซีน RSV ในประเทศไทยมีกี่ชนิด?

สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยระบุในคำแนะนำปี พ.ศ. 2569 ว่ามีวัคซีนชนิดโปรตีน 2 ชนิดที่ขึ้นทะเบียนในไทย คือ adjuvanted RSVPreF3 และ bivalent RSVpreF

วัคซีน RSV ฉีดกี่เข็ม และต้องฉีดซ้ำทุกปีไหม?

ขนาด 0.5 มิลลิลิตร ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ 1 โดส และคำแนะนำเพิ่มเติมระบุว่ายังไม่มีคำแนะนำให้ฉีดโดสกระตุ้น

อายุเท่าไหร่ถึงควรฉีดวัคซีน RSV?

แนะนำในผู้ที่อายุตั้งแต่ 75 ปีขึ้นไปทุกคน และอายุ 50 ถึง 74 ปีที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรง ส่วนอายุ 18 ถึง 49 ปีที่มีความเสี่ยง ให้พิจารณาเป็นราย ๆ กับแพทย์

อายุ 60 ปีแต่แข็งแรงดี ควรฉีดหรือยัง?

อินโฟกราฟิกของสมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยฉบับวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2569 ระบุว่ายังไม่มีคำแนะนำสำหรับผู้ที่อายุ 50 ถึง 74 ปีที่ไม่มีความเสี่ยง จึงควรปรึกษาแพทย์ก่อน

คนท้องฉีดวัคซีน RSV ได้ไหม?

ได้ โดยเป็นชนิด bivalent RSVpreF ที่อายุครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์ ส่วนชนิด adjuvanted RSVPreF3 ห้ามฉีดในหญิงตั้งครรภ์

แม่ฉีดวัคซีนแล้ว ลูกยังต้องฉีด nirsevimab อีกไหม?

โดยทั่วไปเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ ระบุให้ฉีด nirsevimab เมื่อมารดาไม่ได้รับวัคซีน ไม่ทราบสถานะ หรือทารกเกิดภายใน 14 วันหลังมารดาได้รับวัคซีน

nirsevimab เป็นวัคซีนหรือเปล่า?

ไม่ใช่ เป็นภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปหรือ monoclonal antibody ที่ฉีดแอนติบอดีเข้าไปตรง ๆ ร่างกายเด็กไม่ได้สร้างภูมิเอง จึงป้องกันได้ราว 5 ถึง 6 เดือนตามเอกสารขององค์การอนามัยโลก

ทารกฉีด nirsevimab ขนาดเท่าไหร่?

ฤดูกาลแรก น้ำหนักน้อยกว่า 5 กิโลกรัมให้ 50 มิลลิกรัม ตั้งแต่ 5 กิโลกรัมขึ้นไปให้ 100 มิลลิกรัม ฉีดครั้งเดียว ส่วนฤดูกาลที่สองในเด็กกลุ่มเสี่ยงให้ 200 มิลลิกรัม แบ่งฉีด 2 ตำแหน่ง

ควรฉีดเดือนไหนของปี?

กรมควบคุมโรคระบุว่า RSV ระบาดสูงช่วงกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ จึงแนะนำให้ฉีด nirsevimab ช่วงมิถุนายนถึงตุลาคม ส่วนวัคซีนผู้ใหญ่ให้ฉีดก่อนเข้าฤดูระบาด

ราคาวัคซีน RSV เท่าไหร่?

โรงพยาบาลวิมุตประกาศ 8,700 บาทสำหรับผู้สูงอายุ และโรงพยาบาลไทยนครินทร์ประกาศ 8,500 บาทสำหรับวัคซีน ABRYSVO

ฉีด nirsevimab พร้อมวัคซีนตามวัยได้ไหม?

ได้ ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ ระบุว่าให้ร่วมกับวัคซีนตามวัยได้ ไม่ต้องเว้นระยะห่างกับวัคซีนชนิดใด รวมถึงวัคซีนเชื้อเป็น

ถ้าเด็กติดเชื้อ RSV ไปแล้ว ยังต้องฉีด nirsevimab ไหม?

เด็กที่ยืนยันว่าติดเชื้อ RSV ในฤดูกาลนั้นแล้ว โดยทั่วไปไม่แนะนำให้ฉีดในฤดูกาลนั้น และไม่แนะนำให้ใช้ nirsevimab รักษาเด็กที่กำลังป่วย

สรุปสิ่งที่ควรทำก่อนเข้าฤดูระบาดรอบหน้า

เริ่มจากจัดกลุ่มตัวเองหรือคนในบ้านให้ถูกก่อน อายุตั้งแต่ 75 ปีขึ้นไปคือฉีดได้เลย อายุ 50 ถึง 74 ปีให้ดูว่ามีโรคในรายการความเสี่ยงหรือไม่ ถ้ากำลังตั้งครรภ์ให้คุยกับสูติแพทย์เรื่องชนิด bivalent RSVpreF ที่อายุครรภ์ 24 ถึง 36 สัปดาห์ และถ้าบ้านมีทารก ให้ปรึกษากุมารแพทย์ว่าควรใช้เส้นทางวัคซีนของแม่หรือภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปของลูก

จากนั้นค่อยดูจังหวะเวลา เป้าหมายคือให้ภูมิคุ้มกันพร้อมก่อนเดือนกรกฎาคม ไม่ใช่ไปฉีดตอนที่ข่าวเริ่มรายงานว่าเด็กป่วยเต็มโรงพยาบาลแล้ว

แหล่งอ้างอิง

สารบัญ [hide]

บทความล่าสุด