วัคซีนไข้หวัดใหญ่คือวัคซีนเชื้อตายที่ต้องฉีดใหม่ทุกปี เพราะองค์การอนามัยโลกปรับสูตรสายพันธุ์ตามเชื้อที่คาดว่าจะระบาดในแต่ละฤดูกาล สำหรับซีกโลกใต้ปี 2026 ซึ่งเป็นรอบที่ตรงกับฤดูกาลของไทย องค์การอนามัยโลกประกาศเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2568 ให้ใช้เชื้อ A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09, A/Singapore/GP20238/2024 (H3N2) และ B/Austria/1359417/2021 สายพันธุ์ B Victoria ในวัคซีนชนิด 3 สายพันธุ์ที่ผลิตจากไข่ไก่ฟัก
ประเด็นสำคัญ
- สปสช. เตรียมวัคซีนปี 2569 ไว้ 7.10 ล้านโดส ให้บริการ 1 พฤษภาคม ถึง 31 สิงหาคม 2569 แก่ 7 กลุ่มเสี่ยงทุกสิทธิและผู้ต้องขัง
- ผู้ประกันตนมาตรา 33 และมาตรา 39 อายุ 50 ปีขึ้นไป ฉีดฟรีปีละ 1 ครั้ง ได้ตลอดทั้งปี โดยประกันสังคมจ่ายให้สถานพยาบาล 250 บาทต่อคนต่อปี
- ตั้งแต่ 1 มกราคม ถึง 22 สิงหาคม 2569 กองระบาดวิทยารายงานผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ 317,548 ราย เสียชีวิต 48 ราย ยังสูงกว่าค่ามัธยฐาน 5 ปีย้อนหลัง
- วัคซีน 4 สายพันธุ์ต่างจาก 3 สายพันธุ์ตรงเชื้อ B สายพันธุ์ Yamagata ซึ่งองค์การอนามัยโลกเห็นว่าไม่จำเป็นต้องใส่แล้ว
- ราชดำริคลินิก สภากาชาดไทย คิดค่าวัคซีน 3 สายพันธุ์ 220 บาท และ 4 สายพันธุ์ 250 บาทต่อเข็มในเวลาราชการ ยังไม่รวมค่าบริการ
- ภูมิคุ้มกันใช้เวลาราว 2 สัปดาห์จึงจะขึ้น เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 8 ปีที่ฉีดปีแรกต้องได้ 2 เข็ม ห่างกัน 4 สัปดาห์
- หลังฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ 24 ชั่วโมง ถ้าไม่มีอาการข้างเคียง สภากาชาดไทยระบุว่าบริจาคโลหิตได้
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ปี 2569 ฉีดฟรีได้ด้วยสิทธิใดบ้าง?
ปีนี้มีช่องทางฉีดฟรีหลักอยู่ 2 ทาง ทางแรกคือสิทธิสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ที่ให้กลุ่มเสี่ยงทุกสิทธิการรักษาฉีดฟรี ทางที่สองคือสิทธิประกันสังคมสำหรับผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไป สองทางนี้เป็นคนละกองทุนและมีเงื่อนไขเรื่องเวลาต่างกัน
สิทธิของ สปสช. ปี 2569
นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ระบุว่าปี 2569 สปสช. เตรียมวัคซีนไว้ 7.10 ล้านโดส สำหรับกลุ่มเสี่ยงทุกสิทธิการรักษารวมถึงผู้ต้องขัง ตั้งเป้าให้เข้าถึงวัคซีนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ช่วงรณรงค์คือ 1 พฤษภาคม ถึง 31 สิงหาคม 2569 หรือจนกว่าวัคซีนจะหมด และใช้หลักมาก่อนมีสิทธิก่อน
จุดที่เปลี่ยนจากปีก่อนคือกลุ่มเด็ก มติบอร์ด สปสช. วันที่ 3 พฤศจิกายน 2568 ขยายสิทธิให้เด็กอายุ 6 เดือน ถึงต่ำกว่า 5 ปีทุกคน ส่วนผลงานปี 2568 ฉีดได้สูงกว่าร้อยละ 94 ของเป้าหมาย
สิทธิประกันสังคมสำหรับวัย 50 ปีขึ้นไป
ฝั่งประกันสังคมเปลี่ยนกติกาในปี 2569 นพ.สุรเดช วลีอิทธิกุล ประธานคณะกรรมการการแพทย์ ลงนามในประกาศลงวันที่ 29 ธันวาคม 2568 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม 2569 ให้ผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไปรับวัคซีนได้ปีละ 1 ครั้ง ตั้งแต่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคมของทุกปี ต่างจากเงื่อนไขเดิมที่จำกัดเฉพาะช่วงพฤษภาคมถึงสิงหาคม
ประกาศฉบับเดียวกันระบุว่าสำนักงานประกันสังคมจ่ายค่าวัคซีนชนิด 3 สายพันธุ์ให้สถานพยาบาลครั้งละ 250 บาทต่อคนต่อปี ตัวเลขนี้คือเงินที่กองทุนจ่ายให้โรงพยาบาล ไม่ใช่เงินที่ผู้ประกันตนจ่ายเอง
จองคิวและไปรับบริการที่ไหน
ผู้มีสิทธิของ สปสช. ติดต่อขอรับบริการได้ที่หน่วยบริการในระบบบัตรทองทุกแห่ง ทั้งโรงพยาบาลรัฐ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ศูนย์บริการสาธารณสุข และคลินิกชุมชนอบอุ่นที่เข้าร่วมโครงการ เฉพาะกลุ่มเสี่ยงที่พักอาศัยจริงในกรุงเทพมหานครจองล่วงหน้าผ่านแอปเป๋าตัง เมนูกระเป๋าสุขภาพ หรือสายด่วน สปสช. 1330 กด 8 ได้
ตัวอย่างหนึ่งคือโรงพยาบาลราชวิถี กรมการแพทย์ ซึ่งเปิดฉีดให้กลุ่มเสี่ยงตั้งแต่ 7 พฤษภาคม ถึง 31 สิงหาคม 2569 ทุกวันพุธถึงวันศุกร์ เวลา 08.00 ถึง 15.00 น. ที่อาคารทศมินทราธิราช
| ช่องทาง | ใครมีสิทธิ | ช่วงเวลาปี 2569 | ค่าใช้จ่ายของผู้รับบริการ | ที่มา |
|---|---|---|---|---|
| กองทุนบัตรทอง ผ่าน สปสช. | ประชาชน 7 กลุ่มเสี่ยง ทุกสิทธิการรักษา | 1 พ.ค. ถึง 31 ส.ค. 2569 หรือจนวัคซีนหมด | ไม่เสียค่าใช้จ่าย | สปสช. 1 พ.ค. 2569 |
| กองทุนบัตรทอง กลุ่มเด็กเล็ก | เด็กอายุ 6 เดือน ถึงต่ำกว่า 5 ปีทุกคน | 1 พ.ค. ถึง 31 ส.ค. 2569 | ไม่เสียค่าใช้จ่าย | มติบอร์ด สปสช. 3 พ.ย. 2568 |
| กองทุนบัตรทอง กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ | หญิงตั้งครรภ์ แนะนำอายุครรภ์ 12 ถึง 20 สัปดาห์ | ให้บริการตลอดทั้งปี | ไม่เสียค่าใช้จ่าย | สปสช. 1 พ.ค. 2569 |
| กองทุนประกันสังคม | ผู้ประกันตน ม.33 และ ม.39 อายุ 50 ปีขึ้นไป | 1 ม.ค. ถึง 31 ธ.ค. ปีละ 1 ครั้ง | ไม่เสียค่าใช้จ่าย กองทุนจ่าย 250 บาทต่อคนต่อปี | ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ 29 ธ.ค. 2568 |
| จ่ายเอง | ผู้ที่ไม่เข้าเกณฑ์ | ตลอดปี ตามที่สถานพยาบาลเปิด | หลักร้อยถึงหลักพันบาทต่อเข็ม | อัตราของแต่ละสถานพยาบาล |
กลุ่มเสี่ยง 7 กลุ่มมีใครบ้าง และทำไมต้องเป็นกลุ่มนี้?
กลุ่มเป้าหมายปี 2569 ที่ สปสช. ประกาศไว้มีดังนี้
- หญิงตั้งครรภ์ แนะนำอายุครรภ์ 12 ถึง 20 สัปดาห์ แต่รับบริการได้ตลอดการตั้งครรภ์และตลอดทั้งปี
- เด็กอายุ 6 เดือน ถึงอายุต่ำกว่า 5 ปี
- ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง 7 กลุ่มโรค ได้แก่ ปอดอุดกั้นเรื้อรัง หืด หัวใจ หลอดเลือดสมอง ไตวาย ผู้ป่วยมะเร็งที่อยู่ระหว่างได้รับเคมีบำบัด และเบาหวาน
- ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป
- ผู้ป่วยธาลัสซีเมียและผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง รวมถึงผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่มีอาการ
- ผู้มีภาวะอ้วน น้ำหนักเกิน 100 กิโลกรัม หรือดัชนีมวลกายเกิน 35 กิโลกรัมต่อตารางเมตร
- ผู้พิการทางสมองที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้
เหตุผลที่เลือกกลุ่มเหล่านี้อยู่ที่ความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน องค์การอนามัยโลกระบุว่าทั่วโลกมีผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ราว 1 พันล้านรายต่อปี ในจำนวนนี้อาการรุนแรง 3 ถึง 5 ล้านราย และเสียชีวิตปีละ 290,000 ถึง 650,000 ราย
สถานการณ์ในไทยปี 2569
รายงานสถานการณ์โรคไข้หวัดใหญ่ประจำสัปดาห์ที่ 34 ของกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ระบุว่าตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 22 สิงหาคม 2569 มีรายงานผู้ป่วย 317,548 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 482.08 ต่อประชากรแสนคน และเสียชีวิต 48 ราย อัตราป่วยตายร้อยละ 0.015 ในผู้เสียชีวิตพบเชื้อสายพันธุ์ A 36 ราย และสายพันธุ์ B 12 ราย จังหวัดที่เสียชีวิตมากที่สุดคือนครราชสีมา 13 ราย รองลงมาคือสุราษฎร์ธานี 8 ราย
เมื่อดูตามอายุ กลุ่มที่ป่วยหนาแน่นที่สุดกลับเป็นเด็กวัยเรียน อัตราป่วยของกลุ่มอายุ 5 ถึง 9 ปีอยู่ที่ 1,757.99 ต่อประชากรแสนคน รองลงมาคือกลุ่ม 0 ถึง 4 ปี ที่ 1,612.82 ขณะที่กลุ่ม 60 ปีขึ้นไปอยู่ที่ 180.67 ตัวเลขชุดนี้อธิบายภาพที่หลายคนสับสน คือเด็กติดเชื้อมากที่สุด แต่ผู้สูงอายุและผู้มีโรคประจำตัวคือกลุ่มที่เสียชีวิตมากที่สุด
ด้านพื้นที่ ภาคกลางมีอัตราป่วยสูงสุดที่ 690.17 ต่อประชากรแสนคน จังหวัดสูงสุดคือชลบุรี 1,164.83 และภูเก็ต 1,100.11 รายงานฉบับนี้ระบุว่าผู้ป่วยรายสัปดาห์ยังสูงกว่าค่ามัธยฐาน 5 ปีย้อนหลังและสูงกว่าช่วงเดียวกันของปี 2568 หากต้องการเข้าใจความต่างของเชื้อแต่ละชนิด อ่านต่อได้ที่ ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A ต่างจากสายพันธุ์ B อย่างไร
วัคซีน 3 สายพันธุ์กับ 4 สายพันธุ์ต่างกันอย่างไร?
ความต่างอยู่ที่เชื้อไวรัสชนิด B ตัวเดียว วัคซีน 3 สายพันธุ์มีเชื้อ A สองสายพันธุ์คือ H1N1 และ H3N2 บวกเชื้อ B กลุ่ม Victoria ส่วนวัคซีน 4 สายพันธุ์เพิ่มเชื้อ B กลุ่ม Yamagata เข้าไปอีกตัว
ประเด็นที่คนซื้อวัคซีนเองมักไม่รู้คือ องค์การอนามัยโลกให้ความเห็นมาตั้งแต่คำแนะนำเดือนกันยายน 2566 ว่าไม่จำเป็นต้องใส่แอนติเจนของ B สายพันธุ์ Yamagata อีกต่อไป และในการประกาศสูตรซีกโลกใต้ปี 2026 เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2568 ก็ยืนยันจุดยืนเดิม พร้อมระบุว่าจะไม่ปรับปรุงคำแนะนำสำหรับส่วนประกอบนี้อีก ส่วนผู้ผลิตที่ยังเปลี่ยนมาเป็นชนิด 3 สายพันธุ์ไม่เสร็จ ให้ใช้เชื้อ B/Phuket/3073/2013 เป็นส่วนประกอบที่สี่
ความเห็นของเราคือ อย่าใช้จำนวนสายพันธุ์เป็นตัวตัดสินคุณภาพวัคซีน เพราะส่วนต่างที่จ่ายเพิ่มนั้นซื้อแอนติเจนของเชื้อที่หน่วยงานวิชาการระดับโลกมองว่าไม่จำเป็นแล้ว คำถามที่ควรถามแทนคือวัคซีนล็อตที่จะฉีดเป็นสูตรของฤดูกาลปัจจุบันหรือไม่
| ประเด็น | ชนิด 3 สายพันธุ์ | ชนิด 4 สายพันธุ์ | ที่มา |
|---|---|---|---|
| เชื้อไวรัส A | H1N1 และ H3N2 | เหมือนกัน | คำแนะนำ WHO สูตรซีกโลกใต้ปี 2026 |
| เชื้อไวรัส B | Victoria อย่างเดียว | Victoria บวก Yamagata | คำแนะนำ WHO สูตรซีกโลกใต้ปี 2026 |
| สายพันธุ์ตามสูตรปี 2026 | A/Missouri/11/2025, A/Singapore/GP20238/2024, B/Austria/1359417/2021 | เพิ่ม B/Phuket/3073/2013 | ประกาศ WHO 26 ก.ย. 2568 |
| สถานะของ Yamagata | ไม่มี ตรงตามคำแนะนำปัจจุบัน | ยังมี สำหรับผู้ผลิตที่ยังเปลี่ยนสูตรไม่เสร็จ | ประกาศ WHO 26 ก.ย. 2568 |
| ชนิดที่ประกันสังคมจ่ายให้ | ระบุชัดว่าเป็นชนิด 3 สายพันธุ์ | ต้องจ่ายเอง | ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ 29 ธ.ค. 2568 |
| ราคาอ้างอิงที่ราชดำริคลินิก | 220 บาทต่อเข็ม | 250 บาทต่อเข็ม | อัตราค่าบริการ ศูนย์วิจัยโรคเอดส์ สภากาชาดไทย |
ราคาวัคซีนไข้หวัดใหญ่เท่าไหร่ และต้องจ่ายอะไรเพิ่มบ้าง?
ราคาที่เห็นตามอินเทอร์เน็ตกระจายตัวกว้าง เพราะบางแห่งแจ้งเฉพาะค่าวัคซีนแล้วบวกค่าบริการทีหลัง บางแห่งรวมค่าแพทย์ไว้แล้ว ตารางด้านล่างคัดเฉพาะอัตราที่ผู้ให้บริการเผยแพร่บนเว็บไซต์ของตัวเอง
| ผู้ให้บริการ | ชนิดวัคซีน | ราคาในเวลาราชการ | ราคานอกเวลาราชการ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|
| ราชดำริคลินิก สภากาชาดไทย | 3 สายพันธุ์ ผลิตจากไข่ไก่ฟัก | 220 บาทต่อเข็ม | 242 บาทต่อเข็ม | ยังไม่รวมค่าบริการและค่าฉีด |
| ราชดำริคลินิก สภากาชาดไทย | 4 สายพันธุ์ ผลิตจากไข่ไก่ฟัก | 250 บาทต่อเข็ม | 275 บาทต่อเข็ม | ยังไม่รวมค่าบริการและค่าฉีด |
| ราชดำริคลินิก สภากาชาดไทย | ชนิดขนาดสูง | 1,250 บาท | 1,375 บาท | ใช้ในผู้สูงอายุเป็นหลัก |
| โรงพยาบาลกรุงไทย | 4 สายพันธุ์ สำหรับเด็กอายุ 6 เดือนขึ้นไป | 890 บาทต่อเข็ม | ไม่ได้แยกอัตรา | รวมค่าแพทย์แล้ว ระบุถึง 31 ธ.ค. 2569 |
| หน่วยบริการในระบบบัตรทอง | ตามที่ สปสช. จัดสรร | ไม่เสียค่าใช้จ่าย | ไม่เสียค่าใช้จ่าย | เฉพาะ 7 กลุ่มเสี่ยง 1 พ.ค. ถึง 31 ส.ค. 2569 |
ค่าใช้จ่ายที่มักถูกลืมคือส่วนที่บวกเพิ่มจากค่าวัคซีน ราชดำริคลินิก สภากาชาดไทย ระบุว่าอัตราข้างต้นยังไม่รวมค่าบริการผู้ป่วยนอก 50 บาท และค่าฉีดอีก 50 บาท วัคซีน 4 สายพันธุ์ที่ป้ายราคา 250 บาท จ่ายจริงในเวลาราชการจึงเป็น 350 บาท
ราคา สิทธิ และกำหนดการในบทความนี้เป็นข้อมูลจากแหล่งที่อ้างอิงไว้ ณ วันที่ตรวจสอบ 11 กันยายน 2569 อัตราค่าบริการและเงื่อนไขปรับเปลี่ยนได้ตลอดเวลา ควรยืนยันกับสถานพยาบาล สายด่วน สปสช. 1330 หรือสายด่วนประกันสังคม 1506 ก่อนเดินทาง เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล การตัดสินใจฉีดวัคซีนควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ต้องฉีดปีละกี่ครั้ง เด็กเล็กฉีดกี่เข็ม และควรฉีดเดือนไหน?
ผู้ใหญ่ฉีดปีละ 1 เข็ม เพราะสูตรวัคซีนเปลี่ยนทุกฤดูกาลและภูมิคุ้มกันลดลงตามเวลา โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ แนะนำให้เว้นระยะระหว่างเข็มไม่น้อยกว่า 6 เดือน
เด็กเล็กที่ฉีดปีแรกต้องได้ 2 เข็ม
ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐระบุว่าเด็กอายุ 6 เดือน ถึง 8 ปีที่ไม่เคยได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่มาก่อน ไม่มีประวัติชัดเจน หรือเคยได้ไม่ครบ 2 เข็ม ต้องฉีด 2 เข็ม ห่างกันอย่างน้อย 4 สัปดาห์ โดย 2 เข็มเดิมไม่จำเป็นต้องอยู่ในฤดูกาลเดียวกัน เมื่อครบเกณฑ์แล้วปีถัดไปจึงฉีดปีละเข็มเดียวเหมือนผู้ใหญ่
เรื่องปริมาณยา เด็กอายุ 3 ปีขึ้นไปและผู้ใหญ่ใช้ขนาด 0.5 มิลลิลิตร ส่วนเด็กอายุ 6 ถึง 35 เดือนใช้ 0.25 หรือ 0.5 มิลลิลิตรขึ้นกับผลิตภัณฑ์ ตำแหน่งฉีดที่แนะนำคือกล้ามเนื้อต้นแขน
ช่วงเวลาที่เหมาะกับประเทศไทย
ไทยพบผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ได้ตลอดปี แต่ฤดูฝนคือช่วงที่ผู้ป่วยหนาแน่นที่สุด โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ จึงแนะนำให้ฉีดช่วงเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม ก่อนเข้าฤดูฝน ตรงกับรอบรณรงค์ของรัฐที่เริ่ม 1 พฤษภาคม
อีกเรื่องที่ควรเผื่อเวลาคือภูมิคุ้มกันไม่ได้ขึ้นทันทีที่ฉีด ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐระบุว่าร่างกายใช้เวลาราว 2 สัปดาห์จึงจะสร้างภูมิคุ้มกันได้ ผู้ที่รับเชื้อในช่วงนี้จึงยังป่วยได้ ใครวางแผนเดินทางหรือต้องเข้าพื้นที่แออัดควรฉีดล่วงหน้าอย่างน้อย 2 สัปดาห์
วัคซีนขนาดสูงสำหรับผู้สูงอายุ
ปัจจุบันมีวัคซีนไข้หวัดใหญ่ขนาดสูงที่มีแอนติเจนมากกว่าขนาดมาตรฐาน 4 เท่า โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ระบุว่าอาจพิจารณาใช้ในผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป เพราะมีการศึกษาพบว่าช่วยป้องกันการติดเชื้อได้ดีขึ้น ลดปอดอักเสบและลดอัตราการนอนโรงพยาบาล ซึ่งตรงกับที่ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐระบุว่าอนุมัติให้ใช้ในผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป ผู้สูงอายุที่วางแผนวัคซีนหลายชนิด อ่านภาพรวมได้ที่ วัคซีนที่ผู้ใหญ่ควรฉีด
ผลข้างเคียงมีอะไรบ้าง และใครไม่ควรฉีดหรือควรเลื่อน?
อาการที่พบบ่อยคือปวด บวม แดงบริเวณที่ฉีด มีไข้ และปวดเมื่อย ซึ่งโรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ระบุว่าหายได้เองภายใน 1 ถึง 2 วัน ใช้ผ้าเย็นประคบหรือกินยาลดไข้ตามอาการได้ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐระบุอาการไว้ใกล้เคียงกัน และเพิ่มอาการปวดศีรษะกับคลื่นไส้
อาการแพ้วัคซีนพบได้น้อยมาก มักปรากฏภายใน 2 ถึง 3 นาที จนถึงครึ่งชั่วโมงหลังฉีด แต่อาจพบได้ถึง 4 ชั่วโมง อาการที่ต้องรีบพบแพทย์คือผื่นลมพิษ ตาบวม ปากบวม หายใจไม่ออก หน้ามืด เป็นลม หรือหมดสติ จึงเป็นเหตุผลที่สถานพยาบาลขอให้นั่งรอสังเกตอาการก่อนกลับบ้าน
ผลข้างเคียงรุนแรงที่ถูกพูดถึงบ่อยคือกลุ่มอาการกิลแลง บาร์เร ซึ่งทำให้แขนขาอ่อนแรง โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ระบุว่าพบได้ 1 ถึง 2 รายต่อการฉีด 1 ล้านคน และเกิดภายใน 6 สัปดาห์หลังฉีด ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐประเมินไว้ที่น้อยกว่า 1 ถึง 2 รายต่อ 1 ล้านคน และระบุว่ากลุ่มอาการนี้เกิดตามหลังการป่วยจริงบ่อยกว่าเกิดตามหลังวัคซีน
ใครไม่ควรฉีด และใครควรเลื่อนออกไปก่อน
ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐระบุว่าผู้ที่ไม่ควรรับวัคซีนคือเด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือน และผู้ที่แพ้รุนแรงถึงชีวิตต่อวัคซีนหรือส่วนประกอบ ส่วนผู้มีประวัติกลุ่มอาการกิลแลง บาร์เร หรือกำลังเจ็บป่วยเฉียบพลัน ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
เรื่องแพ้ไข่เป็นจุดที่แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน ฝั่งสหรัฐปรับคำแนะนำแล้วว่าการแพ้ไข่ไม่ถือเป็นข้อห้ามของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดใด ขณะที่เอกสารของสถานพยาบาลไทยหลายแห่งยังให้ระวังในผู้ที่แพ้ไข่รุนแรง ทางที่ปลอดภัยคือแจ้งประวัติแพ้ก่อนฉีดทุกครั้งแล้วให้แพทย์เป็นผู้ตัดสิน
ส่วนการเลื่อน โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ แนะนำให้เลื่อนในผู้ที่มีไข้หรือกำลังเจ็บป่วยเฉียบพลัน ผู้ที่เพิ่งหายป่วยไม่เกิน 7 วัน และผู้ที่เพิ่งออกจากโรงพยาบาลไม่เกิน 14 วัน แต่ถ้าเป็นหวัดเล็กน้อยและไม่มีไข้ ยังรับวัคซีนได้
ฉีดแล้วเป็นไข้หวัดใหญ่ได้ไหม
วัคซีนแบบฉีดเป็นเชื้อตายหรือเป็นโปรตีนของไวรัสเพียงชิ้นเดียว จึงทำให้ป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ไม่ได้ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐอธิบายว่าคนที่ป่วยหลังฉีดมักเป็นเพราะติดเชื้อทางเดินหายใจตัวอื่น รับเชื้อมาก่อนฉีดหรือในช่วงที่ภูมิยังไม่ขึ้น หรือเจอสายพันธุ์ที่ไม่ตรงกับสูตรวัคซีน
ประโยชน์ที่วัดได้มีตัวเลขกำกับ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐระบุว่าในฤดูกาลที่สายพันธุ์ในวัคซีนใกล้เคียงกับเชื้อที่ระบาด การฉีดลดความเสี่ยงที่ต้องไปพบแพทย์ด้วยไข้หวัดใหญ่ได้ร้อยละ 40 ถึง 60 ในผู้สูงอายุลดความเสี่ยงการนอนโรงพยาบาลเฉลี่ยร้อยละ 40 จากข้อมูลฤดูกาล 2010 ถึง 2015
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่แล้วบริจาคโลหิตได้ไหม?
ได้ แต่ต้องเว้นระยะก่อน สภากาชาดไทยชี้แจงผ่านสื่อเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2568 ว่าหลังฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ครบ 24 ชั่วโมง หากไม่มีอาการข้างเคียงก็บริจาคโลหิตได้ ซึ่งสั้นกว่าวัคซีนอีกหลายชนิด
- วัคซีนไข้หวัดใหญ่ เว้น 24 ชั่วโมง ถ้าไม่มีอาการข้างเคียง
- วัคซีนเอชพีวี ปอดอักเสบ และไวรัสตับอักเสบเอ เว้น 24 ชั่วโมง ถ้าไม่มีอาการข้างเคียง
- วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี เว้น 21 วัน
- วัคซีนหัด คางทูม หัดเยอรมัน อีสุกอีใส และงูสวัด เว้น 4 สัปดาห์ และไม่มีอาการข้างเคียง
- วัคซีนโควิด 19 ที่รับรองโดย อย. เว้น 2 วัน ถ้ามีอาการข้างเคียงให้หายดีก่อนแล้วเว้นเพิ่ม 7 ถึง 14 วัน
ใครที่ฉีดวัคซีนหลายชนิดและยังบริจาคโลหิตเป็นประจำ ควรเรียงลำดับล่วงหน้า เพราะวัคซีนที่ต้องเว้น 4 สัปดาห์จะกินช่วงบริจาคไปทั้งรอบ รายละเอียดของวัคซีนอีกตัวที่คนมักฉีดพร้อมกัน อ่านได้ที่ วัคซีน HPV ฉีดกี่เข็มและใครฉีดฟรี
คำถามที่พบบ่อย
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ฟรีปี 2569 ฉีดได้ถึงเมื่อไหร่
รอบรณรงค์ของ สปสช. ปี 2569 ให้บริการ 1 พฤษภาคม ถึง 31 สิงหาคม 2569 หรือจนกว่าวัคซีนจะหมด ยกเว้นหญิงตั้งครรภ์ที่มีบริการตลอดทั้งปี
ไม่ได้อยู่ใน 7 กลุ่มเสี่ยง ฉีดฟรีได้ไหม
สิทธิฟรีของ สปสช. จำกัดเฉพาะกลุ่มเป้าหมายที่ประกาศไว้ ผู้ที่ไม่เข้าเกณฑ์และไม่ใช่ผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไปต้องจ่ายเอง
ผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไปฉีดฟรีช่วงไหน
ตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ที่มีผลวันที่ 11 มกราคม 2569 ผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไปรับวัคซีนได้ปีละ 1 ครั้ง ตลอดทั้งปี ที่สถานพยาบาลที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด
วัคซีน 3 สายพันธุ์ป้องกันได้น้อยกว่า 4 สายพันธุ์หรือไม่
ต่างกันแค่เชื้อ B สายพันธุ์ Yamagata ซึ่งองค์การอนามัยโลกเห็นว่าไม่จำเป็นต้องใส่แล้ว วัคซีนชนิด 3 สายพันธุ์จึงตรงกับคำแนะนำปัจจุบันของสูตรปี 2026
ฉีดวัคซีนแล้วยังเป็นไข้หวัดใหญ่ได้ไหม
ได้ เพราะวัคซีนไม่ได้ป้องกันร้อยเปอร์เซ็นต์ อาจติดเชื้อทางเดินหายใจชนิดอื่น ติดเชื้อในช่วงสองสัปดาห์ที่ภูมิยังไม่ขึ้น หรือเจอสายพันธุ์ที่ไม่ตรงกับวัคซีน แต่การฉีดยังช่วยลดความรุนแรง
ต้องฉีดปีละกี่ครั้ง
ผู้ใหญ่ฉีดปีละ 1 เข็ม เพราะสูตรสายพันธุ์เปลี่ยนทุกฤดูกาลและภูมิคุ้มกันลดลงตามเวลา องค์การอนามัยโลกจึงแนะนำให้ฉีดซ้ำทุกปีในกลุ่มเสี่ยง
เด็กเล็กต้องฉีดกี่เข็ม
เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 8 ปีที่ฉีดเป็นครั้งแรกหรือไม่มีประวัติชัดเจน ต้องฉีด 2 เข็ม ห่างกันอย่างน้อย 4 สัปดาห์ ตามคำแนะนำของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐ ปีถัดไปจึงฉีดปีละเข็มเดียว
ควรฉีดเดือนไหนดีที่สุดในไทย
โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ แนะนำช่วงเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม ก่อนเข้าฤดูฝนซึ่งเป็นช่วงที่ผู้ป่วยมากที่สุด ตรงกับรอบรณรงค์ของภาครัฐที่เริ่มวันที่ 1 พฤษภาคม
ฉีดแล้วบริจาคโลหิตได้เมื่อไหร่
สภากาชาดไทยระบุว่าหลังฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ครบ 24 ชั่วโมง ถ้าไม่มีอาการข้างเคียงก็บริจาคโลหิตได้ ถ้ามีไข้หรืออาการอื่นควรรอให้หายสนิทก่อน
แพ้ไข่ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ได้ไหม
ข้อมูลสองฝั่งไม่ตรงกัน ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐระบุว่าการแพ้ไข่ไม่ใช่ข้อห้าม ขณะที่เอกสารของสถานพยาบาลไทยหลายแห่งยังให้ระวังในผู้ที่แพ้ไข่รุนแรง ควรแจ้งประวัติแพ้ก่อนฉีดและให้แพทย์ประเมิน
สรุปก่อนไปฉีดวัคซีน
เช็ก 3 อย่างก่อนออกจากบ้าน หนึ่งคืออยู่ในกลุ่มไหน ถ้าเข้าเกณฑ์ 7 กลุ่มเสี่ยงหรือเป็นผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไป ก็ไม่ต้องจ่ายเอง สองคือช่วงเวลา สิทธิของ สปสช. จำกัดถึง 31 สิงหาคม ส่วนสิทธิประกันสังคมใช้ได้ตลอดปี สามคือโทรถามหน่วยบริการก่อนว่าวัคซีนยังเหลือหรือไม่
สำหรับคนที่จ่ายเอง อย่าเลือกจากจำนวนสายพันธุ์อย่างเดียว ให้ถามว่าเป็นสูตรของฤดูกาลปัจจุบันหรือไม่ ราคาที่แจ้งรวมค่าบริการแล้วหรือยัง และถ้าอายุ 65 ปีขึ้นไปให้ถามแพทย์เรื่องวัคซีนขนาดสูง แล้วเผื่อเวลาอีก 2 สัปดาห์ให้ภูมิคุ้มกันขึ้น
แหล่งอ้างอิง
- TheCoverage: รณรงค์ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ประจำปี 2569 (1 พฤษภาคม 2569)
- TheCoverage: รพ.ราชวิถี เปิดฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ 2569 ให้กลุ่มเสี่ยง (10 พฤษภาคม 2569)
- TheCoverage: ประกันสังคม ประกาศหลักเกณฑ์ฉีดวัคซีนผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไป (13 มกราคม 2569)
- กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค: รายงานสถานการณ์โรคไข้หวัดใหญ่ ประเทศไทย พ.ศ. 2569 สัปดาห์ที่ 34
- WHO: Recommendations announced for influenza vaccine composition for the 2026 southern hemisphere influenza season
- WHO: Influenza (seasonal) fact sheet
- CDC: Influenza (Flu) Vaccine Safety
- CDC: Seasonal Influenza Vaccine Dosage and Administration
- CDC: Misconceptions about Seasonal Flu and Flu Vaccines
- CDC: Benefits of Flu Vaccination
- โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์: การฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ (30 เมษายน 2568)
- ศูนย์วิจัยโรคเอดส์และโรคติดเชื้อ สภากาชาดไทย: อัตราค่าบริการวัคซีน ราชดำริคลินิก
- โรงพยาบาลกรุงไทย: แพ็กเกจวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ สำหรับเด็ก
- PPTV HD36: สภากาชาดไทยไขข้อสงสัย ฉีดวัคซีนแล้วบริจาคโลหิตได้หรือไม่ (22 กุมภาพันธ์ 2568)


