บทความแนะนำผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันอย่างไร ราคาเท่าไหร่ เบิกสิทธิได้แค่ไหน

ผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันอย่างไร ราคาเท่าไหร่ เบิกสิทธิได้แค่ไหน

ต้องอ่าน

สรุปสั้น ๆ: ผ่าฟันคุดคือการผ่าเหงือก ตัดกระดูก แล้วตัดฟันออกทีละชิ้น ส่วนถอนฟันคุดคือการใช้คีมดึงฟันที่โผล่พ้นเหงือกมาพอแล้วออกทั้งซี่ ค่าใช้จ่ายต่างกันตามระดับที่ฟันฝังลึก ตั้งแต่หลักร้อยในคลินิกนักศึกษาทันตแพทย์ไปจนถึงหลักพันกลางในคลินิกพิเศษ และตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2569 ผู้ประกันตนผ่าฟันคุดในโรงพยาบาลรัฐที่ทำความตกลงได้โดยไม่จำกัดจำนวนครั้ง

ผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันที่วิธีเอาฟันออก ไม่ใช่ต่างกันที่ชื่อเรียก เอกสารความรู้ของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่าฟันคุดเป็นฟันที่มีเนื้อเยื่อหรือกระดูกปิดขวางอยู่ จึงไม่สามารถใช้คีมจับถอนได้อย่างฟันปกติ ต้องใช้วิธีผ่าเหงือก ตัดกระดูก และตัดฟันออกทีละชิ้น ส่วนคำว่าถอนฟันคุดมักใช้กับซี่ที่ขึ้นพ้นเหงือกมาพอให้คีมจับได้แล้ว ทันตแพทย์ตัดสินจากฟิล์มเอกซเรย์ว่าเคสของเราอยู่แบบไหน และนั่นคือตัวที่กำหนดทั้งราคาและวงเงินที่เบิกได้

ประเด็นสำคัญ

  • ผ่าฟันคุดต้องผ่าเหงือก ตัดกระดูก และตัดฟันออกทีละชิ้น ส่วนถอนฟันธรรมดาใช้คีมจับดึงออกทั้งซี่
  • อัตราคลินิกทันตกรรมพิเศษ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ณ วันตรวจสอบ อยู่ที่ 1,500 ถึง 2,000 บาทต่อซี่สำหรับฟันคุดในเหงือก และ 3,000 ถึง 4,000 บาทต่อซี่สำหรับฟันฝังในกระดูกระดับ C
  • คลินิกนักศึกษาทันตแพทย์ของมหาวิทยาลัยมหิดลระบุค่าผ่าฟันคุดซี่ละ 200 บาท ตามเอกสารที่ลงข้อมูล ณ วันที่ 15 มิถุนายน 2563
  • ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2569 ประกันสังคมให้ผ่าฟันคุดในโรงพยาบาลรัฐที่ทำความตกลงได้ไม่จำกัดจำนวนครั้ง และจ่ายเพิ่มให้ฝั่งเอกชน 1,500 ถึง 2,500 บาทต่อซี่
  • NICE ของสหราชอาณาจักรระบุตั้งแต่ปี ค.ศ. 2000 ว่าไม่ควรผ่าฟันคุดที่ไม่มีพยาธิสภาพเพื่อป้องกันไว้ก่อน ขณะที่เอกสารของไทยเน้นความเสี่ยงเมื่อปล่อยฟันคุดไว้

ผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่เครื่องมือและขั้นตอน เอกสารเรื่องฟันคุดของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เขียนว่า เนื่องจากฟันคุดมีเนื้อเยื่อหรือกระดูกปิดขวางอยู่ จึงไม่สามารถใช้คีมจับถอนได้อย่างฟันปกติ ต้องผ่าเหงือก ตัดกระดูก และตัดฟันออกทีละชิ้น เพื่อเอาฟันออกได้ทั้งหมดโดยไม่ทำอันตรายต่อฟันข้างเคียง ในทางกลับกัน ถ้าฟันกรามซี่สุดท้ายโผล่พ้นเหงือกจนคีมจับได้มั่นคงและรากไม่บิด ทันตแพทย์ก็ถอนออกทั้งซี่ได้เลย ไม่ต้องกรีดเหงือกและไม่ต้องเย็บ ราคาจึงถูกกว่าและแผลหายเร็วกว่า

นิยาม: ฟันคุด (impacted tooth) คือฟันที่ไม่สามารถขึ้นได้ตามปกติ เนื่องจากมีฟัน เนื้อเยื่อ หรือกระดูกปิดขวางอยู่ ตามคำอธิบายในเอกสารของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล โดยมักพบในฟันกรามซี่สุดท้ายและฟันเขี้ยว ส่วนคำว่า ผ่าฟันคุด หมายถึงการเอาฟันซี่นั้นออกด้วยวิธีศัลยกรรม คือเปิดเหงือก กรอกระดูกที่คลุมอยู่ แล้วแบ่งตัวฟันเป็นชิ้นเล็กก่อนนำออก

ระดับความยากแบ่งเป็นชั้น ไม่ได้มีแค่ยากกับง่าย

อัตราค่ารักษาของคลินิกทันตกรรมพิเศษ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แยกฟันคุดออกเป็นสี่รายการ

  • ฟันฝังคุดในเหงือก: ตัวฟันยังถูกเหงือกคลุม แต่ไม่ต้องกรอกระดูกมาก
  • ฝังในกระดูก ระดับ A: ระดับฟันคุดสูงเท่ากับด้านบดเคี้ยวของฟันกรามซี่ที่สอง
  • ฝังในกระดูก ระดับ B: ระดับฟันคุดสูงระหว่างด้านบดเคี้ยวและคอฟันกรามซี่ที่สอง
  • ฝังในกระดูก ระดับ C: ระดับฟันคุดสูงอยู่ต่ำกว่าคอฟันกรามซี่ที่สอง

ยิ่งลงไปถึงระดับ C ยิ่งต้องกรอกระดูกมาก เวลาบนเก้าอี้ยาวขึ้น และค่าใช้จ่ายก็ขยับตาม คำถามที่ควรถามทันตแพทย์จึงไม่ใช่ว่าผ่าหรือถอน แต่คือฟันซี่นี้อยู่ระดับไหนจากฟิล์ม

ถ้าปล่อยฟันคุดไว้เฉย ๆ จะเกิดอะไรขึ้น?

เอกสารของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่าถ้าไม่ถอนฟันคุดออก มีโอกาสเกิดอันตรายได้ ขึ้นอยู่กับสภาพของฟันและเวลาที่ปล่อยทิ้งไว้ โดยไล่ไว้สี่ข้อ

  • เหงือกอักเสบ: ติดเชื้อจนบวมแดง มีหนอง ปวด มีไข้ เจ็บคอ กลืนน้ำลายลำบาก และอ้าปากไม่ได้
  • ฟันซ้อนเก: แรงดันของฟันคุดไปดันซี่ข้างเคียงหรือกดบนเส้นประสาทในขากรรไกรล่าง จนฟันหน้าซ้อนเกได้
  • ถุงน้ำรอบฟันคุด: อาจเปลี่ยนเป็นเนื้องอกที่เรียกว่ามะเร็งกรามช้าง ซึ่งเอกสารฉบับนี้ระบุว่าพบว่ามีสาเหตุจากฟันคุดถึงร้อยละ 33 ถุงน้ำยังทำให้ฟันเคลื่อนผิดตำแหน่งและละลายกระดูกรอบฟัน
  • ฟันข้างเคียงผุ: ฟันคุดที่ขึ้นชนฟันกรามซี่ติดกันมักทำให้เกิดกลิ่นปากและฟันข้างเคียงผุ เพราะเศษอาหารติดและทำความสะอาดไม่ทั่วถึง

ข้อสุดท้ายเจ็บที่สุดในแง่ค่าใช้จ่าย เพราะฟันที่ผุจากการโดนฟันคุดเบียดคือฟันกรามซี่ที่สอง ซึ่งต้องใช้เคี้ยวไปอีกหลายสิบปี ถ้าผุลึกถึงโพรงประสาทก็ต้องไปต่อที่การ รักษารากฟัน และมักตามด้วยครอบฟัน ซึ่งรวมกันแล้วแพงกว่าค่าผ่าฟันคุดหลายเท่า ฝั่ง NHS ให้รายการใกล้เคียงกัน คือปวดและบวม เหงือกอักเสบรอบฟันที่เรียกว่า pericoronitis ฟันผุ โรคเหงือก ถุงน้ำ และฝีในช่องปาก พร้อมระบุว่าฟันคุดมักเริ่มขึ้นช่วงวัยรุ่นถึงต้นวัยยี่สิบ แต่ก่อปัญหาได้ทุกช่วงอายุ

ไม่ผ่าฟันคุดได้ไหม?

ได้ในบางกรณี และตรงนี้แหล่งข้อมูลสองฝั่งพูดไม่เหมือนกัน แนวทาง TA1 เรื่อง Guidance on the extraction of wisdom teeth ของ NICE ซึ่งเป็นหน่วยงานประเมินเทคโนโลยีสุขภาพของสหราชอาณาจักร เผยแพร่วันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 2000 ข้อ 1.1 เขียนว่าควรเลิกการผ่าฟันกรามซี่ที่สามที่ฝังอยู่แต่ไม่มีพยาธิสภาพออกเพื่อป้องกันไว้ก่อน และข้อ 1.3 จำกัดการผ่าไว้เฉพาะผู้ป่วยที่มีหลักฐานของพยาธิสภาพ เช่น ฟันผุที่บูรณะไม่ได้ ฝีหรือการอักเสบของกระดูก การละลายตัวของฟันซี่นั้นหรือฟันข้างเคียง ฟันแตก และโรคของถุงหุ้มฟันรวมถึงถุงน้ำและเนื้องอก

ข้อ 1.4 พูดถึงเหงือกอักเสบรอบฟันคุดไว้เฉพาะเจาะจงว่า หลักฐานชี้ว่าการเกิด pericoronitis ครั้งแรก หากไม่รุนแรงเป็นพิเศษ ไม่ควรถือเป็นข้อบ่งชี้ให้ผ่า แต่ครั้งที่สองหรือครั้งต่อ ๆ ไปควรถือเป็นข้อบ่งชี้ที่เหมาะสม

อีกฝั่งคือเอกสารของมหาวิทยาลัยมหิดลที่เน้นความเสี่ยงสะสมเมื่อปล่อยฟันคุดไว้ สองแนวคิดนี้ไม่ได้ขัดกันเท่าที่เห็น NICE พูดถึงฟันที่ไม่มีพยาธิสภาพและติดตามได้สม่ำเสมอ ส่วนเอกสารไทยพูดถึงฟันที่เริ่มก่อปัญหาแล้ว NHS เองก็เขียนว่า ถ้าฟันซี่นั้นไม่ได้ก่อปัญหา โดยทั่วไปจะปล่อยไว้ที่เดิมและเฝ้าติดตามในการตรวจฟันตามนัดปกติ ข้อควรระวังคือการเลือกไม่ผ่าไม่ใช่การเลือกไม่ทำอะไรเลย ถ้าไม่ได้ไปตรวจและถ่ายฟิล์มซ้ำเลยหลายปี แปลว่าเรากำลังปล่อยทิ้ง ไม่ใช่เฝ้าระวัง

ผ่าฟันคุดราคาเท่าไหร่?

ราคาขึ้นกับสองตัวแปร คือระดับที่ฟันฝังลึก และคลินิกที่เลือก โรงพยาบาลทันตกรรมของมหาวิทยาลัยรัฐมักมีทั้งคลินิกนักศึกษาซึ่งถูกที่สุดแต่ต้องรอคิวนาน กับคลินิกพิเศษที่ทันตแพทย์เฉพาะทางทำให้ในเวลาสั้นกว่า ตารางด้านล่างคืออัตราที่คลินิกทันตกรรมพิเศษ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เผยแพร่ไว้ ณ วันที่เราตรวจสอบ คือ 14 กันยายน 2569 คอลัมน์ขวาสุดคืออัตราที่หน้าเดียวกันระบุว่าสิทธิข้าราชการเบิกจากกรมบัญชีกลางได้

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น  โรงเรียน ท่าตูม ประชา เสริม วิทย์: รายละเอียดโรงเรียน
รายการลักษณะของฟันอัตราคลินิกพิเศษ มช. (บาทต่อซี่)กรมบัญชีกลางเบิกได้ (บาทต่อซี่)
ถอนฟันแท้ เคสปกติฟันขึ้นพ้นเหงือก คีมจับได้1,000 ถึง 1,200200
ถอนฟันแท้ เคสซับซ้อนรากบิดหรือฟันแตก1,300 ถึง 2,000350 ถึง 380
ผ่าตัดฟันฝังคุดในเหงือกเหงือกคลุมตัวฟัน1,500 ถึง 2,000350
ฝังในกระดูก ระดับ Aสูงเท่าด้านบดเคี้ยวของฟันกรามซี่ที่สอง2,000 ถึง 3,500700
ฝังในกระดูก ระดับ Bสูงระหว่างด้านบดเคี้ยวและคอฟันกรามซี่ที่สอง2,500 ถึง 3,5001,000
ฝังในกระดูก ระดับ Cต่ำกว่าคอฟันกรามซี่ที่สอง3,000 ถึง 4,0001,000

อย่าลืมค่าฟิล์ม หน้าเดียวกันระบุค่าเอกซเรย์ฟิล์มเล็ก 150 บาทต่อฟิล์ม เบิกได้ 120 บาท และภาพรังสีพานอรามิกซึ่งใช้ดูฟันคุดทั้งปาก 600 บาทต่อฟิล์ม เบิกได้ 350 บาท ถ้าผ่าสี่ซี่พร้อมกันก็ถ่ายครั้งเดียวได้

อินโฟกราฟิกสรุป ผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันอย่างไร ราคาเท่าไหร่ เบิกสิทธิได้แค่ไหน
สรุปเป็นภาพ: ผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันอย่างไร ราคาเท่าไหร่ เบิกสิทธิได้แค่ไหน

คลินิกนักศึกษาทันตแพทย์ถูกกว่าเท่าไหร่

เอกสารอัตราค่าบริการทันตกรรมของโรงพยาบาลทันตกรรม คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งระบุว่าเป็นข้อมูล ณ วันที่ 15 มิถุนายน 2563 ให้ภาพความต่างไว้ชัด ค่าผ่าฟันคุดในคลินิกนักศึกษาทันตแพทย์อยู่ที่ซี่ละ 200 บาท ในคลินิกนักศึกษาหลังปริญญาอยู่ที่ซี่ละ 500 ถึง 1,200 บาท และในระบบบริการโดยทันตแพทย์อยู่ที่ซี่ละ 2,500 ถึง 4,500 บาท ส่วนการถอนฟันธรรมดาอยู่ที่ซี่ละ 100 บาทในสองระบบแรก และ 500 ถึง 800 บาทในระบบบริการ

ตัวเลขชุดนี้มีอายุหลายปีแล้ว และท้ายเอกสารเองเขียนกำกับว่าเป็นอัตราโดยประมาณ อัตราที่แท้จริงทันตแพทย์จะแจ้งก่อนการรักษา เราจึงยกมาเพื่อให้เห็นช่วงราคาระหว่างสามระบบ ไม่ใช่ให้ยึดเป็นราคาปัจจุบัน ถ้าฟันข้างเคียงเสียหายจนต้องบูรณะต่อ ค่าใช้จ่ายจะกระโดดไปอีกชั้น เทียบได้ที่ ครอบฟันราคาเท่าไหร่

ผ่าฟันคุดเบิกประกันสังคมได้ไหม?

ได้ และเงื่อนไขเพิ่งเปลี่ยนครั้งใหญ่ อินโฟกราฟิกของสำนักงานประกันสังคมเรื่องสิทธิทำฟันประกันสังคมปี 2569 ระบุว่าสิทธิชุดใหม่เริ่มวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 โดยก่อนหน้านั้น การถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน และผ่าตัดฟันคุด ใช้วงเงินรวมกันเพียง 900 บาทต่อปี ทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชน สิ่งที่เปลี่ยนคือค่าผ่าฟันคุดถูกแยกออกมาเป็นวงเงินของตัวเอง

รายการก่อน 1 พ.ค. 2569ตั้งแต่ 1 พ.ค. 2569 ใน รพ. รัฐที่ทำความตกลงตั้งแต่ 1 พ.ค. 2569 ในเอกชนที่ทำความตกลง
ถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูนรวมในวงเงิน 900 บาทต่อปีไม่จำกัดจำนวนครั้งวงเงิน 900 บาทต่อปี ส่วนเกินจ่ายเอง
ผ่าฟันคุดรวมในวงเงิน 900 บาทต่อปีทุกกรณี ไม่จำกัดจำนวนครั้งจ่ายเพิ่ม 1,500 ถึง 2,500 บาทต่อซี่
เกลารากฟัน และขลิบแต่งกระดูกไม่ได้ระบุแยกเพิ่มเข้ามา ไม่จำกัดจำนวนครั้งไม่ได้ระบุ
ฟันเทียมชนิดถอดได้1,300 ถึง 4,400 บาท1,500 ถึง 6,000 บาท และค่าซ่อม 900 บาทต่อครั้ง1,500 ถึง 6,000 บาท และค่าซ่อม 900 บาทต่อครั้ง

บทความของกรมประชาสัมพันธ์วันที่ 20 เมษายน 2569 เพิ่มว่า ในโรงพยาบาลรัฐที่ทำความตกลง ผู้ประกันตนไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ยกเว้นเข้าคลินิกพิเศษที่ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมแพทย์เอง ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขสำหรับคนไทย พ.ศ. 2568 ส่วนสภาองค์กรของผู้บริโภคแยกอัตราฝั่งเอกชนว่า ผ่าไม่ซับซ้อนเบิกได้สูงสุด 1,500 บาทต่อซี่ และผ่าซับซ้อนที่ต้องกรอกระดูกสูงสุด 2,500 บาทต่อซี่

ข้อควรรู้คือ หน้าสิทธิประโยชน์กรณีทันตกรรมบนเว็บไซต์ของสำนักงานประกันสังคมที่เรากดดูวันนี้ ยังลงวันที่ 6 ธันวาคม 2560 และยังเขียนเพียงว่าได้รับค่าบริการทางการแพทย์เท่าที่จ่ายจริง 900 บาทต่อครั้งต่อปี ถ้าเปิดแล้วสับสน ให้ยึดอินโฟกราฟิกฉบับปี 2569 เป็นหลัก และโทรยืนยันที่สายด่วน 1506 ก่อนไปใช้สิทธิ

ใครใช้สิทธินี้ได้ และต้องเตรียมอะไร

เงื่อนไขตามอินโฟกราฟิกฉบับเดียวกันคือ ต้องส่งเงินสมทบครบ 3 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนวันรับบริการ และถ้าออกจากงาน สิทธิยังคุ้มครองต่ออีกไม่เกิน 6 เดือน ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ มาตรา 39 ใช้สิทธิชุดนี้ได้ หน่วยที่ทำความตกลงไม่ต้องสำรองจ่าย ส่วนหน่วยที่ไม่ได้ทำความตกลงต้องสำรองจ่ายก่อนแล้วเบิกผ่านระบบ e-Self Service หรือที่สำนักงานประกันสังคม โดยใช้แบบ สปส.2-16 ใบรับรองแพทย์ ใบเสร็จ สำเนาบัตรประชาชน และสำเนาสมุดบัญชีออมทรัพย์

สิทธิบัตรทองกับสิทธิข้าราชการใช้กับฟันคุดได้แค่ไหน?

สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือบัตรทองรวมการผ่าฟันคุดไว้ด้วย ข่าวของสำนักงานประชาสัมพันธ์ที่ 4 กรมประชาสัมพันธ์ วันที่ 27 สิงหาคม 2567 ระบุรายการที่ผู้ใช้สิทธิบัตรทองรับบริการได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายที่คลินิกทันตกรรมชุมชนอบอุ่นในจังหวัดนำร่องโครงการ 30 บาทรักษาทุกที่ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว ได้แก่ ถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน รักษารากฟัน ผ่าฟันคุดตามข้อบ่งชี้ของทันตแพทย์ และรักษาโรคปริทันต์

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น  ตั้งชื่อลูกสาววันศุกร์ให้มีความหมายและเสริมดวง

คำว่าตามข้อบ่งชี้ของทันตแพทย์เป็นคำสำคัญ มันแปลว่าสิทธิบัตรทองไม่ได้ให้ผ่าฟันคุดตามใจผู้ป่วย แต่ต้องมีเหตุผลทางคลินิก ซึ่งสอดคล้องกับหลักที่ NICE วางไว้ ถ้าไม่แน่ใจว่าตัวเองถือสิทธิใดอยู่ ตรวจสอบได้ที่ วิธีเช็คสิทธิรักษาพยาบาล ก่อนนัดหมาย ส่วนสิทธิข้าราชการ ตารางของคลินิกทันตกรรมพิเศษ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุอัตราที่กรมบัญชีกลางเบิกได้ที่ 350 บาทสำหรับฟันคุดในเหงือก 700 บาทสำหรับระดับ A และ 1,000 บาทสำหรับระดับ B และ C ซึ่งต่ำกว่าราคาคลินิกพิเศษ คนที่อยากจ่ายส่วนต่างน้อยที่สุดจึงมักเข้าคลินิกตามระบบปกติของโรงพยาบาลรัฐแทน

ผ่าฟันคุดกี่วันหาย และต้องดูแลแผลอย่างไร?

ตัวผ่าตัดเองมักเร็วกว่าที่คนกลัว NHS ระบุว่าขั้นตอนนี้บ่อยครั้งใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที และไม่ควรเกิน 40 นาที โดยผู้ป่วยมักกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน ขั้นตอนหลักคือกรีดเหงือกถ้าเหงือกคลุมตัวฟันอยู่ ขยายเบ้าฟัน แล้วเอาฟันออกทั้งชิ้นเดียวหรือตัดแบ่งเป็นสองถึงสามชิ้น จากนั้นเย็บด้วยไหมละลายถ้าจำเป็น ส่วนการฟื้นตัว NHS ระบุว่ากลับไปทำกิจกรรมตามปกติได้ในวันถัดจากวันผ่า แต่ถ้าเคสยากหรือดมยาสลบอาจต้องหยุดงาน 1 ถึง 3 วัน

  • 2 ชั่วโมงแรก: เอกสารของมหาวิทยาลัยมหิดลให้กัดผ้าก๊อซให้แน่นพอสมควรไว้ประมาณ 2 ชั่วโมง แล้วจึงเอาออก
  • วันแรก: ถ้าเลือดไหลไม่หยุด เอกสารเดียวกันห้ามอมน้ำแข็ง ให้ใช้น้ำแข็งใส่ถุงพลาสติกห่อผ้าประคบนอกปากแทน ส่วน NHS แนะให้กดบริเวณที่เลือดออกด้วยผ้าสะอาดหรือสำลีนานอย่างน้อย 10 นาที
  • วันที่สอง: แปรงฟันได้ตามปกติในวันรุ่งขึ้น แต่ระวังไม่ให้แปรงแรงตรงแผลผ่าตัด และรับประทานอาหารอ่อน
  • วันที่สองถึงสาม: ตามกรอบของ NHS อาการปวดและบวมควรเริ่มลดลงแล้ว ถ้าปวดมากขึ้นแทน เป็นสัญญาณที่ต้องกลับไปพบทันตแพทย์
  • ภายใน 7 วัน: ถ้ามีการเย็บแผล เอกสารของมหาวิทยาลัยมหิดลระบุให้กลับมาตัดไหมภายใน 7 วันหลังผ่าตัด
  • ถึง 2 สัปดาห์: ขากรรไกรอาจยังตึง เคี้ยวไม่ถนัด และมีรอยช้ำที่แก้ม ซึ่ง NHS จัดว่าปกติ

ข้อห้ามที่ NHS เน้นคือ ห้ามขับรถ 48 ชั่วโมงหลังดมยาสลบ หรือ 24 ชั่วโมงหลังฉีดยาระงับความรู้สึกแบบทำให้ง่วง ห้ามกินของแข็งหรือของที่อาจติดแผล เช่น ถั่วหรือเมล็ดพืช ห้ามสูบบุหรี่เพราะเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ และเลี่ยงแอลกอฮอล์กับเครื่องดื่มร้อนจัด ส่วนแผลให้บ้วนเบา ๆ ด้วยน้ำเกลืออุ่น เรื่องยาแก้ปวด เอกสารของมหาวิทยาลัยมหิดลเขียนว่าถ้าปวดให้รับประทานยาแก้ปวดตามที่ทันตแพทย์แนะนำ เพราะชนิดและขนาดยาขึ้นกับโรคประจำตัวและยาอื่นที่เรากินอยู่

ภาวะแทรกซ้อนและอาการที่ต้องกลับไปพบทันตแพทย์ทันที

NHS ระบุภาวะแทรกซ้อนหลักไว้สามอย่าง คือ dry socket ภาวะที่ลิ่มเลือดเหนือเบ้าฟันไม่ก่อตัวอย่างที่ควรหรือหลุดก่อนแผลหาย ซึ่งทำให้ปวดมาก การติดเชื้อที่อาจต้องรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ และการบาดเจ็บของเส้นประสาทใกล้ตัวฟัน ทำให้ชาหรือซ่าที่ลิ้น ริมฝีปาก และคาง ซึ่งมักดีขึ้น แต่บางรายอยู่นานเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน ข้อหลังนี้คือเหตุผลที่ฟันคุดล่างระดับ C มักถูกส่งต่อให้ทันตแพทย์เฉพาะทางศัลยศาสตร์ช่องปาก เพราะรากอยู่ใกล้คลองเส้นประสาทในขากรรไกรล่าง

เกณฑ์ขอคำแนะนำด่วนของ NHS มีสามข้อ คือเลือดออกไม่หยุด ปวดและบวมที่รุนแรงหรือแย่ลงโดยยาแก้ปวดไม่ช่วย และปวดร่วมกับมีรสแปลกในปาก มีไข้สูง หรือรู้สึกไม่สบายตัว สัญญาณที่คนมักรอนานเกินไปคือปวดที่กลับมาแรงขึ้นในวันที่สามถึงห้าหลังจากเคยดีขึ้นแล้ว และการอ้าปากได้น้อยลงเรื่อย ๆ คนที่มีโรคประจำตัว กินยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือกำลังตั้งครรภ์ ควรแจ้งทันตแพทย์ตั้งแต่วันปรึกษา

คำถามที่พบบ่อย

ผ่าฟันคุดกับถอนฟันคุดต่างกันยังไง?

ผ่าฟันคุดคือการเปิดเหงือก ตัดกระดูก และตัดฟันออกทีละชิ้นตามที่เอกสารของมหาวิทยาลัยมหิดลอธิบาย ส่วนถอนฟันคือการใช้คีมจับดึงฟันออกทั้งซี่ ใช้กับฟันที่ขึ้นพ้นเหงือกมาพอแล้วเท่านั้น

ผ่าฟันคุดราคาเท่าไหร่ในโรงพยาบาลของมหาวิทยาลัยรัฐ?

อัตราของคลินิกทันตกรรมพิเศษ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ณ วันที่เราตรวจสอบ 14 กันยายน 2569 อยู่ที่ 1,500 ถึง 2,000 บาทต่อซี่สำหรับฟันคุดในเหงือก และ 3,000 ถึง 4,000 บาทต่อซี่สำหรับฟันฝังในกระดูกระดับ C

ผ่าฟันคุดเบิกประกันสังคมได้ไหม?

ได้ ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2569 ผู้ประกันตนผ่าฟันคุดในโรงพยาบาลรัฐที่ทำความตกลงได้ทุกกรณีโดยไม่จำกัดจำนวนครั้ง ส่วนในสถานพยาบาลเอกชนที่ทำความตกลง ประกันสังคมจ่ายเพิ่มให้ 1,500 ถึง 2,500 บาทต่อซี่

วงเงิน 900 บาทต่อปียังมีอยู่หรือเปล่า?

ยังมี แต่เหลือใช้กับการอุดฟัน ขูดหินปูน และถอนฟันในสถานพยาบาลเอกชนที่ทำความตกลงเท่านั้น ถ้าค่าใช้จ่ายเกิน 900 บาท ผู้ประกันตนต้องชำระส่วนต่างเอง

ต้องส่งเงินสมทบมาแล้วกี่เดือนถึงใช้สิทธิทำฟันได้?

อินโฟกราฟิกของสำนักงานประกันสังคมปี 2569 ระบุว่าต้องส่งเงินสมทบครบ 3 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนวันรับบริการ และหากออกจากงาน สิทธิทำฟันยังคุ้มครองต่ออีกไม่เกิน 6 เดือน

สิทธิบัตรทองผ่าฟันคุดฟรีไหม?

ข่าวของกรมประชาสัมพันธ์วันที่ 27 สิงหาคม 2567 ระบุว่าผ่าฟันคุดตามข้อบ่งชี้ของทันตแพทย์อยู่ในรายการที่รับบริการได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายที่คลินิกทันตกรรมชุมชนอบอุ่นในจังหวัดนำร่อง สอบถามจุดให้บริการได้ที่สายด่วน 1330

ไม่ผ่าฟันคุดได้ไหม?

ได้ถ้าฟันซี่นั้นไม่มีพยาธิสภาพและติดตามอาการได้สม่ำเสมอ แนวทาง TA1 ของ NICE ปี ค.ศ. 2000 ให้เลิกการผ่าเพื่อป้องกันไว้ก่อนในฟันที่ไม่มีพยาธิสภาพ แต่การเลือกไม่ผ่าแปลว่าต้องไปตรวจและถ่ายฟิล์มตามนัด

เหงือกอักเสบรอบฟันคุดครั้งเดียวต้องผ่าเลยไหม?

NICE ระบุว่าการอักเสบครั้งแรกที่ไม่รุนแรงเป็นพิเศษไม่ควรถือเป็นข้อบ่งชี้ให้ผ่า แต่ครั้งที่สองหรือครั้งต่อไปควรถือเป็นข้อบ่งชี้ที่เหมาะสม การตัดสินใจยังต้องอิงการตรวจของทันตแพทย์ผู้ดูแล

ผ่าฟันคุดกี่วันหาย?

NHS ระบุว่ากลับไปทำกิจกรรมตามปกติได้ในวันถัดไป อาการปวดและบวมควรเริ่มดีขึ้นหลัง 1 ถึง 2 วัน แต่ความไม่สบายเช่นขากรรไกรตึงอาจอยู่ได้นานถึง 2 สัปดาห์ ถ้าเคสยากหรือดมยาสลบอาจต้องหยุดงาน 1 ถึง 3 วัน

หลังผ่าฟันคุดกัดผ้าก๊อซนานเท่าไหร่ และตัดไหมเมื่อไหร่?

เอกสารของมหาวิทยาลัยมหิดลให้กัดผ้าก๊อซให้แน่นพอสมควรประมาณ 2 ชั่วโมงแล้วจึงเอาออก และถ้ามีการเย็บแผลให้กลับมาตัดไหมภายใน 7 วันหลังผ่าตัด

สรุปสิ่งที่ควรทำก่อนนัดผ่าฟันคุด

เริ่มจากถ่ายฟิล์มและถามทันตแพทย์ให้ชัดว่าฟันซี่นั้นอยู่ระดับใด เพราะระดับกำหนดทั้งราคา เวลาผ่า และจำนวนวันพักฟื้น จากนั้นเช็กสิทธิก่อนจองคิว ถ้าเป็นผู้ประกันตน การเลือกโรงพยาบาลรัฐที่ทำความตกลงตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2569 ทำให้ไม่ต้องแบ่งวงเงิน 900 บาทกับงานอุดและขูดหินปูนอีกต่อไป สุดท้าย กันวันว่างไว้อย่างน้อยหนึ่งวันหลังผ่า จองคิวตัดไหมภายในเจ็ดวัน และซื้ออาหารอ่อนเตรียมไว้ก่อน

ตัวเลขค่ารักษาและวงเงินสิทธิในบทความนี้คัดมาจากหน้าเว็บและเอกสารที่ระบุไว้ในแหล่งอ้างอิง ตามสถานะ ณ วันที่ตรวจสอบข้อมูล 14 กันยายน 2569 อัตราเหล่านี้เปลี่ยนได้ทุกปีและต่างกันตามสถานพยาบาล กรุณายืนยันกับสำนักงานประกันสังคม สายด่วน 1506 สปสช. สายด่วน 1330 หรือโรงพยาบาลที่จะเข้ารับบริการก่อนตัดสินใจ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย การตัดสินใจผ่าหรือไม่ผ่าฟันคุดต้องอาศัยการตรวจและฟิล์มเอกซเรย์โดยทันตแพทย์

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น  คำคม ของหวาน: คำพูดเพราะๆ เกี่ยวกับขนมหวาน

แหล่งอ้างอิง

สารบัญ [hide]

บทความล่าสุด