สอบซ่อม มสธ ใครลงได้ ค่าธรรมเนียมเท่าไหร่ และลงทะเบียนอย่างไร

สอบซ่อม มสธ คือรอบสอบแก้ตัวที่มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจัดให้หลังประกาศผลสอบปลายภาค สำหรับชุดวิชาที่ลงทะเบียนเรียนหรือเพิ่มชุดวิชาไว้ในภาคนั้นแล้วสอบไม่ผ่าน (ได้ระดับคะแนน U) หรือไม่ได้เข้าสอบ (ได้ระดับคะแนน I) ค่าลงทะเบียนชุดวิชาทั่วไปอยู่ที่ชุดวิชาละ 200 บาท และลงทะเบียนได้เพียงครั้งเดียวต่อภาคการศึกษา ตามคู่มือการลงทะเบียนเรียนของสำนักทะเบียนและวัดผล มสธ.

เรียบเรียงโดย ทีมบรรณาธิการ Empirememes · ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 11 กันยายน 2569

สอบซ่อม มสธ คืออะไร และใครมีสิทธิลงทะเบียน?

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชเป็นมหาวิทยาลัยเปิดที่ใช้ระบบการศึกษาทางไกล ก่อตั้งเมื่อมีการลงพระปรมาภิไธยในพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2521 ด้วยรูปแบบที่นักศึกษาเรียนด้วยตนเองเป็นหลัก มหาวิทยาลัยจึงเปิดรอบสอบซ่อมไว้ทุกภาคการศึกษาปกติ

คู่มือการลงทะเบียนเรียนระบุคุณสมบัติของชุดวิชาที่ลงสอบซ่อมได้ไว้สามกรณี คือชุดวิชาที่ลงทะเบียนเรียนหรือเพิ่มชุดวิชาไว้ในภาคนั้นแล้วสอบไม่ผ่านจนได้ระดับคะแนน U ชุดวิชาที่ไม่ได้เข้าสอบจนได้ระดับคะแนน I และชุดวิชาที่มีการฝึกปฏิบัติเสริมทักษะหรือชุดวิชาประสบการณ์วิชาชีพที่สอบผ่านเพียงภาคใดภาคหนึ่ง

ไม่ต้องรอผลสอบ ถ้ารู้แน่ว่าไม่ได้เข้าสอบ

ถ้าไม่ได้ไปสอบแล้วระบบยังขึ้นว่าอยู่ระหว่างตรวจสอบ ศูนย์ข้อมูลทะเบียนและบริการนักศึกษาตอบไว้ใน Student Helpdesk เมื่อเดือนมีนาคม 2569 ว่ากรณีไม่ได้เข้าสอบปลายภาค มหาวิทยาลัยจะไม่ประกาศผลทางเว็บไซต์ และลงทะเบียนสอบซ่อมได้ทันทีเมื่อเปิดระบบของภาคนั้น

ชุดวิชาบางชุดไม่เปิดสอบซ่อม

ไม่ใช่ทุกชุดวิชาที่มีรอบสอบซ่อม คู่มือปีการศึกษา 2569 ระบุว่าชุดวิชา 52405 และ 52408 มีการฝึกปฏิบัติเสริมทักษะ ไม่มีการสอบภาคทฤษฎี และไม่เปิดสอบซ่อม

ลงทะเบียนสอบซ่อมได้กี่ชุดวิชา และสอบซ่อมได้กี่ครั้ง?

ข้อกำหนดที่สำคัญที่สุดคือให้ลงทะเบียนสอบซ่อมในภาคการศึกษาปกติหนึ่ง ๆ ได้เพียงครั้งเดียว ถ้าลงไปแล้วสองชุดวิชาแล้วนึกได้ทีหลังว่าอยากเพิ่มชุดที่สาม จะเปิดรายการใหม่ไม่ได้ และเมื่อลงชุดวิชาใดไปแล้วจะขอเปลี่ยนเป็นชุดวิชาอื่นไม่ได้

จำนวนชุดวิชาสูงสุดอยู่ที่ 3 ชุดวิชา ตามเพดานการลงทะเบียนเรียนปกติที่ไม่เกิน 3 ชุดวิชาต่อ 1 ภาคการศึกษา แบบฟอร์มจึงมีช่องกรอกรหัสชุดวิชาไว้สามช่อง

ลงข้ามภาคการศึกษาไม่ได้

คำถามที่ถูกถามซ้ำมากที่สุดใน Student Helpdesk คือ วิชาที่สอบตกไว้เมื่อภาคก่อนจะยกมาลงสอบซ่อมในภาคปัจจุบันได้หรือไม่ คำตอบของศูนย์ข้อมูลทะเบียนฯ เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2569 คือทำไม่ได้ สอบไล่ไม่ผ่านในภาคใดต้องลงสอบซ่อมของภาคนั้น ถ้าปล่อยผ่านช่วงลงทะเบียนไป ต้องนำชุดวิชานั้นไปลงทะเบียนเรียนใหม่ในภาคต่อไปที่เปิดสอน

ความเห็นของเราคือ ข้อนี้ทำให้ต้นทุนของการลืมสูงกว่าที่หลายคนคิด สอบซ่อมจ่ายชุดวิชาละ 200 บาท ส่วนการลงทะเบียนเรียนใหม่ต้องจ่ายค่าชุดวิชา 300 บาท บวกค่าบำรุงการศึกษาภาคละ 500 บาท และรออีกหนึ่งภาคเต็ม

ถ้าสอบซ่อมแล้วยังไม่ผ่าน

มหาวิทยาลัยไม่มีรอบสอบซ่อมรอบที่สองในภาคเดียวกัน ถ้าสอบซ่อมแล้วยังไม่ผ่าน ทางเดียวคือลงทะเบียนเรียนชุดวิชานั้นใหม่ สำหรับชุดวิชาเชิงปฏิบัติ คู่มือระบุว่าถ้าสอบซ่อมภาคปฏิบัติไม่ผ่าน ต้องเรียนใหม่และสอบเฉพาะภาคปฏิบัติจนกว่าจะผ่าน ภาคทฤษฎีใช้หลักเดียวกัน

อีกทางหนึ่งคือการอบรมเข้ม (พิเศษ) ชุดวิชา ตามประกาศมหาวิทยาลัยลงวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2566 ผู้เข้ารับการอบรมต้องมีชุดวิชาตามโครงสร้างหลักสูตรเหลือไม่เกิน 4 ชุดวิชาสุดท้าย สอบไม่ผ่านชุดวิชานั้นมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ภาคการศึกษา และลงทะเบียนเรียนในภาคที่ขอเข้าอบรม มหาวิทยาลัยจะจัดให้เสร็จก่อนการสอบซ่อมของภาคนั้น และให้ลำดับขั้น S* กับ U* โดยไม่มีลำดับขั้น H*

ค่าธรรมเนียมสอบซ่อมเท่าไหร่ และต้องจ่ายอะไรเพิ่มบ้าง?

ค่าลงทะเบียนสอบซ่อมชุดวิชาทั่วไปอยู่ที่ชุดวิชาละ 200 บาท เท่ากันทั้งในคำชี้แจงของภาค 1/2568 ภาค 2/2568 และภาค 1/2569 จุดที่ต่างคือชุดวิชาที่มีการฝึกปฏิบัติเสริมทักษะ ถ้าไม่ผ่านเฉพาะภาคทฤษฎีชำระ 200 บาท แต่ถ้าไม่ผ่านภาคปฏิบัติหรือทั้งสองภาค ต้องชำระ 200 บาทบวกค่าวัสดุกิจกรรมเสริมทักษะ

ตารางด้านล่างยกตัวอย่างจากรายละเอียดค่าลงทะเบียนสอบซ่อมภาค 1/2568 ค่าวัสดุกิจกรรมเสริมทักษะต่างกันมากตามลักษณะงานปฏิบัติ

สิ่งที่ไม่ต้องจ่ายก็สำคัญไม่แพ้กัน คู่มือระบุในคำอธิบายแบบฟอร์มว่า การเพิ่มชุดวิชา ถอนชุดวิชา และลงทะเบียนสอบซ่อมไม่มีค่าบำรุงการศึกษา ขณะที่การลงทะเบียนเรียนตามปกติต้องชำระภาคละ 500 บาท และการลงสอบซ่อมก็ไม่ต้องซื้อเอกสารการสอนชุดวิชาละ 700 บาทซ้ำอีก

ค่าใช้จ่ายอีกก้อนที่มักถูกลืมคือค่าธรรมเนียมการใช้บริการ 10 บาทต่อการลงทะเบียน 1 ชนิด ซึ่งเรียกเก็บทั้งที่เคาน์เตอร์ธนาคารและที่ทำการไปรษณีย์ ดังนั้นการลงสอบซ่อม 3 ชุดวิชาทั่วไปในคราวเดียวจะจ่ายรวม 610 บาท ไม่ใช่ 600 บาท

มีอัตราพิเศษอีกชุดที่หลายคนไม่ทราบ ประกาศมหาวิทยาลัยลงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 กำหนดค่าลงทะเบียนสอบซ่อมแบบเหมาจ่ายไว้ที่ 1,500 บาทต่อภาคการศึกษา สำหรับนักศึกษาในโครงการจัดบริการการศึกษาสำหรับคนไทยในต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์ มาเลเซีย ไต้หวัน และฮ่องกง

กำหนดการลงทะเบียนสอบซ่อมและวันสอบของแต่ละภาคคือเมื่อไหร่?

ปฏิทินการศึกษาวางจังหวะเหมือนกันทุกปี คือสอบปลายภาค เว้นราวหนึ่งเดือนครึ่งจึงประกาศผลและเปิดให้ลงทะเบียนสอบซ่อม จากนั้นอีกราวสองเดือนจึงถึงวันสอบ ช่วงลงทะเบียนกินเวลาราวสองสัปดาห์ครึ่ง ตารางด้านล่างรวบรวมจากปฏิทินการศึกษาปีการศึกษา 2568 และ 2569 ของสำนักทะเบียนและวัดผล มสธ.

สังเกตว่าวันสอบซ่อมของภาคที่ 2 ตรงกับวันสอบไล่ของภาคการศึกษาพิเศษพอดีทั้งสองปี คู่มือจึงเตือนว่านักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนภาคพิเศษไว้แล้ว ต้องตรวจให้แน่ใจว่าชุดวิชาที่จะลงสอบซ่อมมีคาบเวลาสอบไม่ตรงกัน เพราะถ้าชนกันจะเข้าสอบได้เพียงคาบเดียว

เวลาสอบของรอบซ่อมไม่เหมือนรอบสอบไล่เสมอไป คำชี้แจงภาค 2/2568 ระบุว่าตารางสอบซ่อมใช้ตารางเดียวกับสอบปลายภาค 2/2568 แต่แต่ละคาบเหลือเพียง 2 ชั่วโมง 30 นาที คือ 08.30 ถึง 11.00 น. 11.45 ถึง 14.15 น. และ 15.00 ถึง 17.30 น. ขณะที่ตารางสอบซ่อมภาค 1/2569 ระบุสองคาบ คือ 09.00 ถึง 12.00 น. และ 13.30 ถึง 16.30 น.

วันประกาศผลมีประกาศแยกต่างหาก ประกาศมหาวิทยาลัยลงวันที่ 20 มีนาคม 2569 กำหนดผลสอบซ่อมภาค 1/2569 ไว้วันที่ 9 มิถุนายน 2570 สำหรับข้อสอบปรนัย และ 16 มิถุนายน 2570 สำหรับข้อสอบอัตนัยหรือผสม รวมถึงชุดวิชาประสบการณ์วิชาชีพและฝึกปฏิบัติเสริมทักษะ ส่วนผลสอบซ่อมภาคที่ 2 และภาคพิเศษของปีการศึกษา 2569 กำหนดไว้ 15 และ 22 ธันวาคม 2570 นับจากวันสอบจึงรอผลราวห้าถึงหกสัปดาห์

ลงทะเบียนสอบซ่อมได้ทางช่องทางใดบ้าง?

คู่มือการลงทะเบียนเรียนแยกขั้นตอนการลงทะเบียนและชำระเงินค่าลงทะเบียนสอบซ่อมไว้เป็นหน้าเฉพาะ ช่องทางหลักมีดังนี้

• เคาน์เตอร์ธนาคารทุกสาขาทั่วประเทศ 7 ธนาคาร ได้แก่ กรุงไทย กรุงศรีอยุธยา กสิกรไทย ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร กรุงเทพ ไทยพาณิชย์ และออมสิน โดยกรอกแบบฟอร์มให้ครบถ้วนและชำระค่าธรรมเนียมบริการ 10 บาท
• ที่ทำการไปรษณีย์ด้วยบริการ Pay at Post ใช้แบบฟอร์มชุดเดียวกัน ค่าธรรมเนียม 10 บาท
• แอปพลิเคชัน Krungthai NEXT เลือกเมนูจ่ายบิล แล้วค้นหารหัส Comp Code 80265 ค่าลงทะเบียนเรียนระดับปริญญาตรี มสธ.
• ลงทะเบียนออนไลน์ ผ่านระบบลงทะเบียนของมหาวิทยาลัย
• ลงทะเบียนด้วยตนเอง ที่ศูนย์บริการร่วมแบบครบวงจร (OSS) หรือศูนย์วิทยบริการและชุมชนสัมพันธ์ มสธ.

รหัสที่ต้องกรอกในแบบฟอร์ม

แบบฟอร์มใช้ตัวเลขแทนประเภทรายการ จุดที่ผิดบ่อยคือช่องชนิดการลงทะเบียนให้กรอกเลข 4 ซึ่งหมายถึงลงทะเบียนสอบซ่อม ส่วนช่องภาคการศึกษาให้กรอกเลข 4 สำหรับภาคที่ 1 และเลข 5 สำหรับภาคที่ 2 แล้วกรอกจำนวนและรหัสชุดวิชา พร้อมช่องความต้องการวัสดุ ซึ่งชุดวิชาทั่วไปให้ใส่เลข 2 คือไม่ต้องการซื้อวัสดุการศึกษา

ระบบออนไลน์เป็นจุดที่เปลี่ยนบ่อยที่สุด เว็บไซต์ลงทะเบียนเดิมภายใต้โดเมน cs.stou.ac.th ขึ้นข้อความแล้วว่ามหาวิทยาลัยยกเลิกและให้ไปใช้ระบบใหม่ ยิ่งกว่านั้น ในรอบสอบซ่อมภาค 1/2568 ศูนย์ข้อมูลทะเบียนฯ ตอบนักศึกษาหลายรายในเดือนมีนาคม 2569 ว่าระบบลงทะเบียนสอบซ่อมออนไลน์อยู่ระหว่างปรับปรุง จึงยังใช้ไม่ได้

นี่คือเหตุผลที่เราแนะนำว่าอย่าเหลือไว้วันสุดท้าย เพราะช่องทางที่สะดวกที่สุดอาจปิดปรับปรุงพอดี อีกข้อที่ช่วยได้คือ ศูนย์ข้อมูลทะเบียนฯ ยืนยันเมื่อเดือนกันยายน 2568 ว่าการลงทะเบียนสอบซ่อมให้บุคคลอื่นดำเนินการแทนได้

ตรวจว่าลงทะเบียนสำเร็จหรือยัง

หลังชำระเงิน ให้เก็บสลิปหรือใบเสร็จไว้เป็นหลักฐาน เมื่อข้อมูลเข้าระบบแล้ว กองคลังจะจัดส่งใบเสร็จรับเงินทางไปรษณีย์ คำตอบของศูนย์ข้อมูลทะเบียนฯ เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2569 แสดงว่าเจ้าหน้าที่ตรวจและยืนยันรายชุดวิชาที่รับเข้าระบบให้ได้ และถ้ากรอกรหัสผิดก็แจ้งให้แก้ไขได้

คะแนนสอบซ่อมคิดอย่างไรในแผนการศึกษา ก1 ก2 และ ก3?

ตั้งแต่ปีการศึกษา 2565 มหาวิทยาลัยปรับรูปแบบการเรียนการสอนเป็นแผนการศึกษา ก1 ก2 และ ก3 ซึ่งมีผลต่อการคิดคะแนนรอบสอบซ่อมด้วย ตารางด้านล่างสรุปจากคู่มือการลงทะเบียนเรียนปีการศึกษา 2569

ข้อสังเกตสำคัญคือ ผู้ที่เรียนแผน ก2 หรือ ก3 และมีคะแนนเก็บ 40 คะแนนติดตัว จะสอบซ่อมด้วยข้อสอบที่คิดเป็น 60 คะแนน ไม่ใช่ 100 คะแนน คะแนนเก็บตั้งแต่ต้นภาคจึงยังใช้ได้ในรอบแก้ตัว

อีกจุดที่ควรรู้คือรอบสอบซ่อมของแผน ก3 ออกข้อสอบทั้งหน่วยที่ 1 ถึง 15 แม้รอบปกติจะแยกสอบกลางภาคหน่วยที่ 1 ถึง 7 และปลายภาคหน่วยที่ 8 ถึง 15 ผู้สอบซ่อมแผน ก3 จึงต้องทบทวนเนื้อหาครึ่งแรกอีกครั้ง

ตรวจสอบสนามสอบ เลือกรูปแบบการสอบ และดูผลสอบได้ที่ไหน?

หลังลงทะเบียนแล้วยังมีอีกขั้นตอนที่พลาดไม่ได้ คือการเลือกรูปแบบการสอบ ระบบเลือกรูปแบบการสอบภาคซ่อมและภาคพิเศษระบุว่า นักศึกษาที่สอบไม่ผ่านต้องลงทะเบียนสอบซ่อมให้เรียบร้อยก่อนจึงจะเข้าเลือกรูปแบบการสอบได้ และผู้ที่ไม่เลือกภายในเวลาที่กำหนดจะต้องเข้าสอบแบบเผชิญหน้า ณ สนามสอบเท่านั้น

ผู้เลือกสอบออนไลน์ต้องมีอุปกรณ์ 2 ชิ้น ชิ้นที่ 1 คือคอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊กที่มีลำโพงและไมโครโฟน ติดตั้ง Zoom และต่ออินเทอร์เน็ตตลอดเวลา ชิ้นที่ 2 คือกล้องเว็บแคมที่เชื่อมกับเครื่องแรกและต้องไม่ใช่กล้องที่ติดมากับเครื่อง ถ้าอุปกรณ์ไม่ครบ มหาวิทยาลัยจะไม่อนุญาตให้เข้าสอบหรือยุติการสอบทันที และรอบซ่อม 2/2568 ต้องเข้าทดสอบเสมือนจริงวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569

การตรวจสนามสอบรายบุคคลทำได้ที่ระบบตรวจสอบข้อมูลสนามสอบ โดยเข้าสู่ระบบด้วยรหัสประจำตัวนักศึกษาและรหัสผ่าน ถ้าต้องการย้ายสนามสอบ ให้ใช้ใบคำร้องขอเปลี่ยนสนามสอบชั่วคราวและถาวร แบบฟอร์ม มสธ.27 จากหน้าแบบฟอร์มของสำนักทะเบียนและวัดผล

คู่มือยังเตรียมทางออกไว้กรณีเอกสารไม่ถึงมือ โดยระบุว่านักศึกษาที่ลงทะเบียนสอบซ่อมแล้วไม่ได้รับใบแจ้งกำหนดการสอบซ่อม ให้นำหลักฐานการลงทะเบียนและบัตรประจำตัวนักศึกษาไปติดต่อกองกลางสนามสอบเพื่อขอเข้าสอบได้ ข้อนี้ควรจำให้ขึ้นใจ

ส่วนผลสอบ มหาวิทยาลัยรวมไว้ที่หน้าตรวจสอบผลการเรียนประจำภาคการศึกษาบนเว็บไซต์หลัก ซึ่งแยกหัวข้อผลการสอบซ่อมของแต่ละภาคไว้ชัดเจน หากเข้าระบบไม่ได้ ติดต่อศูนย์ข้อมูลทะเบียนและบริการนักศึกษาที่หมายเลข 02-504-7290

ตัวเลขค่าธรรมเนียม กำหนดการ และเงื่อนไขทั้งหมดอ้างอิงจากคู่มือการลงทะเบียนเรียนและประกาศของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ตามที่ตรวจสอบได้ ณ วันที่ 11 กันยายน 2569 ปฏิทินการศึกษาอาจเปลี่ยนแปลง ก่อนชำระเงินขอให้ตรวจสอบกับสำนักทะเบียนและวัดผล มสธ. อีกครั้ง บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ประกาศของมหาวิทยาลัย

คำถามที่พบบ่อย

วางปฏิทินสอบซ่อมไว้ตั้งแต่วันรู้ผลสอบ

สิ่งที่ทำให้คนเรียน มสธ. เสียเวลาไปทั้งภาค มักไม่ใช่ความยากของข้อสอบ แต่เป็นการปล่อยให้ช่วงลงทะเบียนสอบซ่อมสองสัปดาห์ครึ่งผ่านไปเฉย ๆ วิธีป้องกันง่ายที่สุดคือ ในวันประกาศผลสอบปลายภาค ให้เปิดปฏิทินการศึกษาแล้วตั้งเตือนสองครั้ง คือวันเปิดลงทะเบียน และสามวันก่อนวันปิด

เมื่อถึงวันลงทะเบียน ให้เตรียมรหัสชุดวิชาที่จะซ่อมให้แน่ก่อนออกจากบ้าน เพราะแก้ไขภายหลังไม่ได้ จ่ายเสร็จแล้วเก็บสลิปไว้ และอย่าลืมเข้าไปเลือกรูปแบบการสอบภายในกำหนด ไม่เช่นนั้นระบบจะกำหนดให้ไปสอบที่สนามสอบโดยอัตโนมัติ

แหล่งอ้างอิง

• สำนักทะเบียนและวัดผล มสธ.: คู่มือการลงทะเบียนเรียนระดับปริญญาตรี
• มสธ.: คู่มือการลงทะเบียนเรียนภาค 1/2569 (ปฏิทิน คำชี้แจงสอบซ่อม และวันประกาศผลสอบ)
• มสธ.: คำชี้แจงการลงทะเบียนเรียนภาค 2/2568 (อัตราค่าสอบซ่อมและค่าวัสดุกิจกรรม)
• STOU Student Helpdesk: ลงทะเบียนสอบซ่อม (ตอบ 13 มีนาคม 2569)
• STOU Student Helpdesk: การลงทะเบียนสอบซ่อม ต่างภาคการศึกษา
• STOU Student Helpdesk: การลงทะเบียนสอบซ่อม (ให้ผู้อื่นทำแทน)
• STOU Student Helpdesk: ขอขั้นตอนการลงทะเบียนการสอบซ่อม
• STOU Student Helpdesk: ลงทะเบียนสอบซ่อมออนไลน์ (ระบบปรับปรุง)
• STOU Student Helpdesk: ลงทะเบียนสอบซ่อม 1/2568 กรณีไม่ได้เข้าสอบ
• มสธ.: เลือกรูปแบบการสอบภาคซ่อมและภาคพิเศษ 2/2568
• มสธ.: ระบบลงทะเบียนเรียนและลาพักระดับปริญญาตรี
• มสธ.: ระบบตรวจสอบข้อมูลสนามสอบรายบุคคล
• มสธ.: ตรวจสอบผลการเรียนประจำภาคการศึกษาและผลสอบซ่อม
• สำนักทะเบียนและวัดผล มสธ.: แบบฟอร์มต่าง ๆ รวมถึง มสธ.27
• มสธ.: ประวัติความเป็นมา