หนังสืออ่านนอกเวลา ม.1: รายชื่อ 12 เล่มตามประกาศ สพฐ. และวิธีเขียนรายงาน

สรุปสั้น ๆ: หนังสืออ่านนอกเวลาคือหนังสือที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้ใช้ในวิชาภาษาไทยเพิ่มจากหนังสือเรียน โดยให้นักเรียนอ่านนอกคาบ บัญชีที่อ้างถึงกันมากที่สุดคือประกาศของ สพฐ. ลงนามวันที่ 12 พฤษภาคม 2554 ซึ่งเพิ่มหนังสืออีก 44 รายการ ในจำนวนนั้นเป็นของชั้น ม.1 ถึง ม.3 จำนวน 12 เล่ม

หนังสืออ่านนอกเวลา ม.1 คือหนังสือที่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 อ่านนอกคาบเรียนตามที่ครูภาษาไทยกำหนด โดยบัญชีรายชื่อกลางที่โรงเรียนใช้อ้างอิงมากที่สุดคือประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งนายชินภัทร ภูมิรัตน เลขาธิการ กพฐ. ลงนามเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2554 เพิ่มรายชื่อหนังสืออ่านนอกเวลากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยอีก 44 รายการ แบ่งเป็นชั้น ป.1 ถึง ป.3 จำนวน 10 เล่ม ป.4 ถึง ป.6 จำนวน 10 เล่ม ม.1 ถึง ม.3 จำนวน 12 เล่ม และ ม.4 ถึง ม.6 จำนวน 12 เล่ม

เรียบเรียงโดย ทีมบรรณาธิการ Empirememes · ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 11 กันยายน 2569

ประเด็นสำคัญ

บัญชีนี้ประกาศใช้มาตั้งแต่ปี 2518 สะสมแล้ว 177 รายการ ก่อนเพิ่มอีก 44 รายการในปี 2554
ชุดปี 2554 กำหนดเป็นช่วงชั้น ม.1 ถึง ม.3 รวม 12 เล่ม นักเรียน ม.1 จึงเลือกจากบัญชีเดียวกับรุ่นพี่
หลักสูตรแกนกลางฯ 2551 ระบุคำว่าหนังสืออ่านนอกเวลาไว้ในสาระการเรียนรู้แกนกลางของตัวชี้วัด ท 2.1 ม.1/6 โดยตรง
สิบสองเล่มของ ม.ต้น มีทั้งนวนิยายเยาวชน สารคดี ชีวประวัติ บันทึกประสบการณ์ และงานแปล ไม่ได้เป็นนิยายทั้งหมด
รายงานที่ได้คะแนนดีมักเรียงตามตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/1 ถึง ม.1/4 คือสรุป วิเคราะห์ อธิบายคุณค่า แล้วปิดด้วยข้อคิดที่ใช้ได้จริง

หนังสืออ่านนอกเวลา ม.1 คืออะไร และอยู่ตรงไหนของหลักสูตร?

เป็นหนังสือที่เรียนคู่กับวิชาภาษาไทยแต่ไม่ได้อ่านในคาบ รายงานของคมชัดลึกเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2554 อธิบายไว้ตรงตัวว่า หนังสืออ่านนอกเวลาภาษาไทยคือหนังสือที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้ใช้ในการเรียนการสอนตามหลักสูตร นอกเหนือจากหนังสือเรียน สำหรับให้ผู้เรียนอ่านนอกเวลาเรียน จุดที่มักเข้าใจสลับกันคือ หนังสือกลุ่มนี้ไม่ใช่หนังสือเรียนวรรณคดี เพราะวรรณคดีในบทเรียนเรียนกันในคาบอยู่แล้ว ส่วนหนังสืออ่านนอกเวลาเป็นเล่มเต็มที่ถือกลับบ้าน แล้วนำมาสรุปและแสดงความคิดเห็น

นิยาม: หนังสืออ่านนอกเวลา หมายถึงหนังสือที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้ใช้ประกอบการเรียนการสอนวิชาภาษาไทย เพิ่มจากหนังสือเรียน เพื่อให้ผู้เรียนอ่านนอกเวลาเรียน เป้าหมายคือเพิ่มประสิทธิภาพการอ่านและปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน ต่างจากหนังสือเรียนตรงที่โรงเรียนเลือกเล่มและวัดผลเองได้

ในเอกสารมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางฯ 2551 คำว่าหนังสืออ่านนอกเวลาปรากฏในช่องสาระการเรียนรู้แกนกลางของชั้น ม.1 อยู่หนึ่งจุด คือตัวชี้วัด ท 2.1 ม.1/6 ที่ให้เขียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับสาระจากสื่อที่ได้รับ โดยยกตัวอย่างสื่อไว้สี่อย่าง ได้แก่ บทความ หนังสืออ่านนอกเวลา ข่าวและเหตุการณ์ประจำวัน และเหตุการณ์สำคัญ

อีกจุดคือตัวชี้วัด ท 1.1 ม.1/8 ที่ให้วิเคราะห์คุณค่าที่ได้รับจากการอ่านเพื่อนำไปใช้แก้ปัญหาในชีวิต โดยระบุสาระการเรียนรู้แกนกลางว่าเป็นการอ่านหนังสือตามความสนใจ ซึ่งรวมถึงหนังสืออ่านที่ครูและนักเรียนกำหนดร่วมกัน ประโยคหลังสำคัญ เพราะแปลว่าหลักสูตรไม่ได้ปิดตายให้เลือกจากบัญชีราชการอย่างเดียว ส่วนตอนเขียนรายงาน สิ่งที่ครูมองคือมาตรฐาน ท 5.1 ซึ่งชั้น ม.1 มี 5 ตัวชี้วัด และข้อ 1 ถึง 4 คือโครงของรายงานแทบทุกแบบ

กระทรวงศึกษาธิการกำหนดรายชื่อหนังสืออ่านนอกเวลามาตั้งแต่ปีใด?

ตั้งแต่ปี 2518 รายงานของคมชัดลึกระบุว่าเดิมคณะกรรมการจัดทำหนังสือเรียนและคู่มือครูภาษาไทยเป็นผู้คัดเลือก โดยพิจารณาจากหนังสือที่ชนะการประกวดในแต่ละปีและหนังสือดีที่มีผู้เสนอเข้ามา จากนั้นทยอยประกาศเพิ่มเติมจนมีรายชื่อสะสม 177 รายการ

จุดเปลี่ยนเกิดหลังกระทรวงศึกษาธิการประกาศใช้หลักสูตรแกนกลางฯ 2551 พร้อมกับที่รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการอ่าน สพฐ. จึงแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำเกณฑ์การคัดเลือกขึ้นใหม่ โดยมี ศ.เกียรติคุณ ดร.กุสุมา รักษมณี เป็นประธาน ผลคือประกาศที่นายชินภัทร ภูมิรัตน ลงนามเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2554 เพิ่มรายชื่ออีก 44 รายการ นายกมล รอดคล้าย รองเลขาธิการ กพฐ. ในขณะนั้น ให้ข่าวเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2554 ว่า สพฐ. ได้แจ้งบัญชีรายชื่อและบรรณนิทัศน์ไปยังโรงเรียนในสังกัดทั่วประเทศแล้ว

ถึงวันที่เราตรวจสอบ เราไม่พบประกาศบัญชีชุดใหม่กว่าปี 2554 ที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ เมื่อครูพูดว่าหนังสือที่กระทรวงกำหนด จึงมักหมายถึงบัญชีสะสมที่มีชุดปี 2554 รวมอยู่ด้วย ทางที่แน่นอนที่สุดคือถามครูประจำวิชา ฝั่งนโยบายปัจจุบันยังไปทางเดียวกัน เอกสารหลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกโรงเรียนส่งเสริมการอ่าน ปี 2569 ของ สพฐ. อ้างถึงนโยบายและจุดเน้นปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ถึง 2570 ข้อ 4 ที่ให้ส่งเสริมการอ่านจนเป็นวิถีปฏิบัติ

รายชื่อหนังสืออ่านนอกเวลา ม.1 ตามประกาศ สพฐ. มีเล่มใดบ้าง?

ประกาศปี 2554 กำหนดหนังสือของช่วงชั้น ม.1 ถึง ม.3 ไว้ 12 เล่ม ไม่ได้แยกว่าเล่มใดของชั้นใด ตารางด้านล่างเรียงตามบัญชีที่เผยแพร่ พร้อมประเภทที่ระบุไว้ในหน้าข้อมูลของสำนักพิมพ์หรือระเบียนห้องสมุดที่เราเปิดตรวจสอบทีละเล่ม ข้อสังเกตหนึ่งคือบทความของคมชัดลึกพิมพ์ชื่อกลุ่มนี้ไว้เพียง 11 ชื่อ ขาดเรื่องเด็กแนวไป เราจึงยึดบัญชี 12 ชื่อของกระปุกที่ตรงกับตัวเลขในข่าว

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น ฝัน ว่า อาบ น้ํา แก้ ผ้า มี คน เห็น

ลำดับ	ชื่อหนังสือ	ผู้แต่งหรือผู้แปล	ประเภทตามสำนักพิมพ์หรือห้องสมุด
1	ขนมแม่เอ๊ย	ส.พลายน้อย (สมบัติ พลายน้อย)	สารคดี ประวัติขนมไทย
2	ขวัญสงฆ์	ชมัยภร แสงกระจ่าง	วรรณกรรมเยาวชน
3	ฃวดฅนอยู่หนใด	ชัยกร หาญไฟฟ้า	นวนิยายเยาวชน
4	ความสุขของกะทิ	งามพรรณ เวชชาชีวะ	นวนิยายขนาดสั้น
5	ช ช้าง กับ ฅ ฅน	ศรัณย์ ทองปาน	สารคดีความรู้เรื่องช้าง
6	เด็กชายมะลิวัลย์	ประภัสสร เสวิกุล	วรรณกรรมเยาวชน 15 ตอนจบ
7	เด็กแนว	อาร์ม ตั้งนิรันดร	หมวดความรู้ทั่วไป สำนักพิมพ์สารคดี
8	เทพนิยายแอนเดอร์เสน	ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เสน ผู้แปล สมพร วาร์นาโด	วรรณกรรมเยาวชนแปล
9	บ้านเล็กในป่าใหญ่	ลอร่า อิงกัลล์ส ไวล์เดอร์ ผู้แปล สุคนธรส	วรรณกรรมเยาวชนแปล
10	เรืองแสงอรุณ	วรวุฒิ ภักดีบุรุษ	ยังไม่พบข้อมูลยืนยันประเภท
11	เส้นเลือดสีขาว	ณิชชารีย์	บันทึกประสบการณ์ผู้ป่วยลูคีเมีย
12	อัลเฟรด โนเบล	สิทธา พินิจภูวดล	ชีวประวัติ 80 หน้า

ตารางนี้บอกกลาย ๆ ว่าบัญชีของ สพฐ. ไม่ได้เลือกแต่นิยาย เพราะมีทั้งสารคดีสองเล่ม ชีวประวัติ บันทึกประสบการณ์จริง และงานแปลอีกสองเล่ม

อินโฟกราฟิกสรุป หนังสืออ่านนอกเวลา ม.1: รายชื่อ 12 เล่มตามประกาศ สพฐ. และวิธีเขียนรายงาน — สรุปเป็นภาพ: หนังสืออ่านนอกเวลา ม.1: รายชื่อ 12 เล่มตามประกาศ สพฐ. และวิธีเขียนรายงาน

ตัวเลข ชื่อบุคคล วันที่ และชื่อหนังสือในบทความนี้ อ้างจากแหล่งที่ระบุไว้ท้ายบทความ ณ วันตรวจสอบข้อมูล 11 กันยายน 2569 การกำหนดหนังสืออ่านนอกเวลา วิธีวัดผล และกำหนดส่งงาน เป็นอำนาจของสถานศึกษาแต่ละแห่ง ก่อนซื้อหนังสือหรือทำรายงาน ควรยืนยันกับครูประจำวิชาหรือฝ่ายวิชาการของโรงเรียนอีกครั้ง บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำอย่างเป็นทางการของหน่วยงานราชการ

หนังสือแต่ละเล่มเล่าเรื่องอะไร และเหมาะกับใคร?

เด็ก ม.1 ส่วนใหญ่ยังไม่เคยอ่านหนังสือเล่มหนาจบด้วยตัวเอง การเลือกเล่มแรกจึงสำคัญ ด้านล่างเป็นเนื้อหาของเล่มที่หาข้อมูลยืนยันได้ชัดที่สุด

ความสุขของกะทิ และ ขวัญสงฆ์

ความสุขของกะทิเป็นเรื่องของเด็กหญิงวัย 9 ขวบที่เติบโตมากับแม่เลี้ยงเดี่ยว และกำลังจะเผชิญการสูญเสียครั้งใหญ่ ข้อมูลจากแพรวเยาวชนในเครืออมรินทร์ระบุว่าพิมพ์ซ้ำครบหนึ่งร้อยครั้งภายในเวลา 13 ปี และได้รางวัลซีไรต์ประจำปี ค.ศ. 2549 เล่มนี้บางและภาษาเรียบง่าย แต่เนื้อเรื่องเศร้า ส่วนขวัญสงฆ์ของชมัยภร แสงกระจ่าง เล่าเรื่องเด็กน้อยที่ถูกทิ้งไว้หน้าวัดและเติบโตมากับหลวงตา หน้าข้อมูลหนังสือระบุว่าเคยตีพิมพ์เป็นตอนในนิตยสารสกุลไทย ยาว 169 หน้า และได้รางวัลดีเด่นจากการประกวดหนังสือดีเด่นปี 2552 กลุ่มเด็กวัยรุ่นอายุ 12 ถึง 18 ปี ประเภทบันเทิงคดี

ฃวดฅนอยู่หนใด

เหมาะกับเด็กที่ชอบเรื่องผจญภัยมากกว่าเรื่องซึ้ง คำโปรยของนานมีบุ๊คส์อธิบายว่าผู้เขียนหยิบคำถามที่ว่าทำไม ฃ ขวด กับ ฅ คน จึงไม่ปรากฏใช้ในปัจจุบัน มาแต่งเป็นเรื่องผจญภัยของพยัญชนะไทยสี่สิบสี่ตัวในดินแดนชื่ออักขราพิภพ ที่พยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ เป็นตัวละครที่มีความคิดของตัวเอง ระเบียนห้องสมุดของ สคบศ. ระบุว่าจัดพิมพ์โดยนานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์ ปี 2552 จำนวน 198 หน้า และเป็นผลงานรางวัลแว่นแก้วปีเดียวกัน

ช ช้าง กับ ฅ ฅน และ ขนมแม่เอ๊ย

สองเล่มนี้เป็นสารคดี หน้าข้อมูลของร้านสารคดี เมืองโบราณ นายรอบรู้ ระบุว่า ช ช้าง กับ ฅ ฅน ของศรัณย์ ทองปาน รวบรวมเรื่องช้างที่ต่างจากหนังสือช้างทั่วไป เช่น กำเนิดช้าง ช้างในพระศาสนา และยศช้าง ยาว 112 หน้า และเป็นหนังสือรางวัลดีเด่นประเภทสารคดีสำหรับวัยรุ่นของ สพฐ. ส่วนขนมแม่เอ๊ยของ ส.พลายน้อย ระเบียนห้องสมุด TCDC ระบุหัวเรื่องว่าประวัติ ขนม และของหวาน ฉบับสำนักพิมพ์สารคดีปี 2564 ยาว 160 หน้า นักเรียนที่ไม่ชอบนิยายมักทำรายงานจากสองเล่มนี้ได้ลื่นกว่า

บ้านเล็กในป่าใหญ่ และ เทพนิยายแอนเดอร์เสน

สองเล่มนี้เป็นงานแปล บ้านเล็กในป่าใหญ่เขียนจากความทรงจำวัยเด็กของลอร่า อิงกัลล์ส ไวล์เดอร์ ในบ้านหลังเล็กกลางป่าที่รัฐวิสคอนซิน ข้อมูลจากแพรวเยาวชนระบุว่าหลังเล่มแรกสำเร็จ ผู้เขียนได้เขียนภาคต่ออีก 7 เล่ม ใช้เวลารวม 11 ปี ส่วนเทพนิยายแอนเดอร์เสนแปลโดยสมพร วาร์นาโด ฉบับของฟรีฟอร์มสำนักพิมพ์จัดอยู่ในหมวดวรรณกรรมเยาวชน ยาว 233 หน้า

ความเห็นของเราคือ ถ้าเป็นการอ่านนอกเวลาเล่มแรกในชีวิต ให้เลือกเล่มบางก่อนเสมอ ความภูมิใจจากการอ่านจบหนึ่งเล่มมีผลต่อเล่มถัดไปมากกว่าเล่มที่ดูดีแต่ค้างครึ่งทาง

เลือกหนังสืออ่านนอกเวลาอย่างไรให้เหมาะกับเด็ก ม.1?

เริ่มจากคำถามเดียวคือครูล็อกเล่มไว้แล้วหรือให้เลือกเอง ถ้าให้เลือกเอง หลักสูตรเปิดช่องไว้ใน ท 1.1 ม.1/8 ว่าเป็นหนังสือที่นักเรียนสนใจและเหมาะสมกับวัย หรือหนังสืออ่านที่ครูและนักเรียนกำหนดร่วมกัน คำว่าร่วมกันแปลว่าควรเสนอชื่อให้ครูรับทราบก่อน

จากนั้นดูสามอย่าง อย่างแรกคือความหนาเทียบกับเวลาจริง ถ้าครูให้เวลา 4 สัปดาห์ และอ่านได้วันละ 10 หน้า เท่ากับราว 280 หน้า เล่มอย่างขวัญสงฆ์ที่ 169 หน้า หรือ ฃวดฅนอยู่หนใดที่ 198 หน้า จึงอ่านจบได้สบาย อย่างที่สองคือเป็นเรื่องแต่งหรือเรื่องจริง ถ้ารายงานเน้นวิเคราะห์ตัวละคร นวนิยายเยาวชนเขียนง่ายกว่า แต่ถ้าเน้นสรุปความรู้ สารคดีให้เนื้อหาที่จับต้องได้มากกว่า อย่างที่สามคือหาเล่มจริงได้ที่ไหน หลายเล่มพิมพ์มาก่อนปี 2554 และบางเล่มเปลี่ยนสำนักพิมพ์ เช่น เด็กชายมะลิวัลย์ที่สำนักพิมพ์ดอกหญ้าพิมพ์ครั้งแรกถึงครั้งที่ 9 ก่อนแพรวสำนักพิมพ์จะพิมพ์เป็นครั้งที่ 10 จึงควรเช็กห้องสมุดโรงเรียนก่อนซื้อ

บทความที่น่าตื่นเต้นมากขึ้น แม่ แตงโม ตาย แล้ว

ผู้ที่สนใจภาษาไทยเชิงลึกในระดับเดียวกัน อ่านต่อได้ที่บทความเรื่องสุภาษิตพระร่วงและคำอุทานเสริมบท

ครูวัดและประเมินผลรายงานอ่านนอกเวลาจากอะไร?

ประกาศของ สพฐ. ไม่ได้กำหนดแบบฟอร์มรายงานหรือเกณฑ์คะแนนกลาง ข่าวที่แจ้งการประกาศระบุว่าให้สถานศึกษาใช้หนังสือเสริมการเรียนรู้ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และให้วัดและประเมินผลตามวัตถุประสงค์ของกิจกรรมที่เหมาะสมกับผู้เรียน แปลว่าคะแนนมาจากเกณฑ์ที่ครูตั้งเอง แต่เกณฑ์นั้นต้องพาไปถึงตัวชี้วัดของหลักสูตร ตารางด้านล่างจับคู่ตัวชี้วัดของ ม.1 กับสิ่งที่ควรมีในรายงาน

รหัสตัวชี้วัด	สิ่งที่ตัวชี้วัดกำหนด	สาระการเรียนรู้แกนกลาง	สิ่งที่ควรปรากฏในรายงาน
ท 1.1 ม.1/8	วิเคราะห์คุณค่าที่ได้จากการอ่านเพื่อใช้แก้ปัญหาในชีวิต	การอ่านหนังสือตามความสนใจ	ย่อหน้าที่บอกว่าใช้กับสถานการณ์จริงข้อใดได้
ท 2.1 ม.1/6	เขียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับสาระจากสื่อที่ได้รับ	การเขียนแสดงความคิดเห็นจากสื่อ เช่น หนังสืออ่านนอกเวลา	ความคิดเห็นของตัวเองพร้อมเหตุผลรองรับ
ท 5.1 ม.1/1	สรุปเนื้อหาวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน	วรรณกรรมประเภทบันเทิงคดีและสุภาษิตคำสอน	เรื่องย่อที่เขียนด้วยสำนวนตัวเอง
ท 5.1 ม.1/2 และ ม.1/3	วิเคราะห์เรื่องที่อ่านพร้อมเหตุผล และอธิบายคุณค่า	การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม	วิเคราะห์ตัวละครหรือกลวิธีการเล่า พร้อมยกข้อความประกอบ
ท 5.1 ม.1/4	สรุปความรู้และข้อคิดเพื่อใช้ในชีวิตจริง	การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม	ข้อคิดที่ระบุได้ว่าใช้เมื่อใดและอย่างไร

สังเกตว่าไม่มีช่องไหนให้คะแนนกับความสวยของปก รายงานเล่มสวยแต่เนื้อหาบางจึงมักได้คะแนนน้อยกว่าที่คาด

เขียนรายงานหนังสืออ่านนอกเวลาอย่างไรให้ครบตามตัวชี้วัด?

วิธีง่ายที่สุดคือเขียนตามลำดับของตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/1 ถึง ม.1/4 แล้วปิดท้ายด้วยความคิดเห็นตาม ท 2.1 ม.1/6

เริ่มจากบรรณานุกรมและเรื่องย่อ

ขึ้นต้นด้วยชื่อเรื่อง ผู้แต่งหรือผู้แปล สำนักพิมพ์ ปีที่พิมพ์ และจำนวนหน้า ข้อมูลชุดนี้อยู่ที่หน้าลิขสิทธิ์ด้านในเล่ม ไม่ใช่ปกหลัง จากนั้นเขียนเรื่องย่อด้วยสำนวนตัวเองราว 10 ถึง 15 บรรทัด เล่าเฉพาะเหตุการณ์หลักตามลำดับ ถ้าลอกคำโปรยหลังปกมาทั้งย่อหน้า ครูจะจับได้ทันที

วิเคราะห์โดยยกข้อความประกอบ

เลือกหนึ่งประเด็นแล้วเจาะให้ลึก เช่น ตัวละครเปลี่ยนไปอย่างไรระหว่างต้นเรื่องกับท้ายเรื่อง แล้วยกข้อความจากหนังสือมาอ้างพร้อมเลขหน้าสองถึงสามจุด นั่นคือหลักฐานว่าอ่านจริง และตรงกับคำว่าพร้อมยกเหตุผลประกอบในตัวชี้วัด

แยกคุณค่าออกจากข้อคิด

คุณค่าคือสิ่งที่หนังสือให้กับผู้อ่านทั่วไป เช่น ด้านภาษา ด้านสังคม หรือด้านความรู้ ส่วนข้อคิดคือสิ่งที่ตัวเองได้ และควรผูกกับสถานการณ์จริง ประโยคอย่างทำให้รู้ว่าควรเป็นคนดีนั้นไม่ผ่าน เพราะไม่มีสถานการณ์ ให้เปลี่ยนเป็นเหตุการณ์จริงในห้องเรียนหรือที่บ้านแทน แล้วปิดท้ายด้วยความเห็นว่าชอบหรือไม่ชอบตรงไหน พร้อมเหตุผล และแนะนำว่าเล่มนี้เหมาะกับใคร

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

สามอย่างที่ทำให้เสียคะแนนโดยไม่จำเป็นคือ คัดลอกเรื่องย่อจากอินเทอร์เน็ตทั้งย่อหน้า เขียนข้อคิดลอย ๆ โดยไม่มีตัวอย่าง และเขียนชื่อหนังสือหรือผู้แต่งผิด อีกข้อคือเลือกเล่มหนาเกินเวลาที่มี แล้วเขียนรายงานจากเรื่องที่อ่านไม่จบ ซึ่งมักหลุดตอนวิเคราะห์ตอนจบ

คำถามที่พบบ่อย

หนังสืออ่านนอกเวลา ม.1 มีกี่เล่มให้เลือก?

ตามประกาศ สพฐ. วันที่ 12 พฤษภาคม 2554 กลุ่มชั้น ม.1 ถึง ม.3 มี 12 เล่ม จากทั้งหมด 44 รายการที่เพิ่มในครั้งนั้น โดยไม่ได้แยกว่าเล่มใดของชั้นใด

ถ้าอยากอ่านเล่มที่ไม่อยู่ในบัญชีได้ไหม?

ขึ้นกับครูผู้สอน หลักสูตรระบุสาระการเรียนรู้แกนกลางของ ท 1.1 ม.1/8 ว่าเป็นการอ่านหนังสือตามความสนใจ ซึ่งรวมถึงหนังสืออ่านที่ครูและนักเรียนกำหนดร่วมกัน จึงควรเสนอชื่อให้ครูอนุมัติก่อน

รายชื่อหนังสืออ่านนอกเวลาเริ่มมีมาตั้งแต่เมื่อไหร่?

ตั้งแต่ปี 2518 และประกาศเพิ่มเรื่อยมาจนสะสมได้ 177 รายการ ก่อนที่ สพฐ. จะเพิ่มอีก 44 รายการในปี 2554

ใครเป็นผู้คัดเลือกหนังสือชุดปี 2554?

สพฐ. แต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำเกณฑ์การคัดเลือกหนังสืออ่านนอกเวลากลุ่มสาระภาษาไทย โดยมี ศ.เกียรติคุณ ดร.กุสุมา รักษมณี เป็นประธาน

หนังสืออ่านนอกเวลากับวรรณคดีในบทเรียนต่างกันอย่างไร?

วรรณคดีในบทเรียนเรียนในคาบตามหนังสือเรียน ส่วนหนังสืออ่านนอกเวลาเป็นเล่มเต็มที่อ่านเองนอกเวลาเรียน แล้วนำมาสรุปหรือแสดงความคิดเห็นตามที่ครูมอบหมาย

เล่มไหนในบัญชี ม.1 ถึง ม.3 ที่บางที่สุด?

จากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ อัลเฟรด โนเบล ระบุความยาว 80 หน้า สั้นกว่าขวัญสงฆ์ที่ 169 หน้า และเทพนิยายแอนเดอร์เสนฉบับฟรีฟอร์มที่ 233 หน้า

มีเล่มที่ไม่ใช่นิยายในบัญชีหรือไม่?

มี เช่น ขนมแม่เอ๊ย ที่ห้องสมุดจัดหัวเรื่องว่าประวัติ ขนม ของหวาน และ ช ช้าง กับ ฅ ฅน ซึ่งเป็นสารคดีเรื่องช้าง ส่วนอัลเฟรด โนเบล เป็นชีวประวัติ

ความสุขของกะทิได้รางวัลอะไร?

ข้อมูลจากแพรวเยาวชนระบุว่าได้รับรางวัลซีไรต์ประจำปี ค.ศ. 2549 และพิมพ์ซ้ำครบหนึ่งร้อยครั้งภายในเวลา 13 ปี

รายงานอ่านนอกเวลาต้องเขียนกี่หน้า?

ไม่มีเกณฑ์กลางจาก สพฐ. เพราะให้สถานศึกษาวัดและประเมินผลตามวัตถุประสงค์ของกิจกรรมที่จัดเอง ความยาวจึงขึ้นกับครูประจำวิชา

ครูดูอะไรเป็นหลักในรายงาน?

ดูว่ารายงานพาไปถึงตัวชี้วัดหรือไม่ โดยเฉพาะการสรุปเนื้อหา การวิเคราะห์พร้อมเหตุผล การอธิบายคุณค่า และข้อคิดที่นำไปใช้จริงตามมาตรฐาน ท 5.1 ของชั้น ม.1

เริ่มจากยืนยันกับครูแล้วเลือกเล่มในสัปดาห์นี้

ถามครูภาษาไทยสองข้อก่อนคือใช้บัญชีชุดไหน และกำหนดส่งเมื่อใด สองคำตอบนี้ตัดตัวเลือกไปได้เกินครึ่ง จากนั้นจึงเลือกจาก 12 ชื่อในตารางด้านบน โดยดูความหนาเทียบกับเวลาที่เหลือจริง ไม่ใช่ดูจากปก

ระหว่างอ่านให้จดสองอย่าง คือเลขหน้าของข้อความที่สะดุดใจ และเหตุการณ์สำคัญตามลำดับ แค่นี้ก็เขียนได้ครบทั้งเรื่องย่อ การวิเคราะห์ และข้อคิด โดยไม่ต้องเปิดหาใหม่ทั้งเล่มในคืนก่อนส่ง